Morgunblaðið - 26.03.1939, Blaðsíða 5

Srnmudagiir '26. mars 1939.
5
— Heykjavík irbrief —
tgeí.: H.f. Árvakur, Reykjavlk.
Rltatjórar: J6n KJartanaaon o* Valtjr StafAnaaon (AtjyrgBttrsaaOnr).
A.uglýalngar: Árnl Óla
Rttatjórn, auglýalngar og af*rai«al»; Auatnratrietl 8. — 8Iœl 1*00.
|; Áekriftargjald: I:r. 1,00 á aaánnOl.
í lausasölu: 15 aura efntakíO — 81 aura ataO t.««b6k.
styrjaldarhættan
Tveír þingmenn Sjálfstæðis-
flokksins, þeir Magnús
■Gíslason og Árni Jónsson, þera
fram fyrirspurn til ríkisstjórn-
arinnar I efri deild Alþingis, um
það, hvað hún hafi gert til þess
að tryggja þjóðina, ef ófrið bæri
.að höndum, og hvaða ráðstaf-
anir hún telji nauðsynlegar nú
þegar, vegna yfirvofandi styrj-
.aldarhættu.
Þessar spurningar eru ekki ó-
fyrirsynju fram bornar. Árum
saman hefir ófriður geysað víða
um lönd. Og nú hin síðustu
imisseri hafa þau tíðindi gerst
ihvað eftir annað, að ekki hefir
verið fyrirsjáanlegt, að styrjöld
.yrði afstýrt meðal stórþjóða
Norðurálfunnar. Hættan hefir
:fjarlægst í bili, en ekki horfið.
Þegar minst varði, hefir hún
nálgast á ný. Enginn getur sagt
■á þessari stundu, hvenær bál
'Verður úr þeim glóðum, sem alt-
-af vakir í.
Flestar þjóðir heims leggja
fram orku sína og hugvit til
iþess að búast við styrjaldar-
hættunni. Hernaðarþjóðirnar
vinna látlaust að vígbúnaði, dag
'Og nótt. Frá því sögur hófust,
hafa herguðinum aldrei verið
færðar dýrari fórnir fjármagns
>og tækni en nú um þessar mund
ár. —
Við Jslendingar höfum lýst
yfir ævarandi hlutleysi og
verðum því ekki hernaðaraðilj-
ar, þött til styrjaldar komi. En
jþrátt fyrir það, getum við með
engu móti komist hjá afleið-
rangum öfriðar. Við höfum
reynslu fyrir því frá síðustu
-styrjöld, hver voði okkur er bú-
inn, þegar stórveldi álfunnar
fberjast til úrslita. Við megum
«kki loka augunum fyrir því, að
eins og málefnum Norðurálf-
unnar er nú komið, getur styrj-
■•öld háfist á hverri stundu.
Nágrannaþjóðir okkar, Dan-
ir, Norðmenn og Svíar hafa um
langt skeið unnið að því, að
hirgja sig upp af óhjákvæmi-
ilegustu lífsnauðsynjum, ef til ó-
friðar skyldi koma. Morgun-
blaðið hefir margsinnis bent á,
að við yrðum að fara að dæmi
’frændþjóða okkar í þessum efn-
sum. En þessari kröfu hefir eng-
an veginn verið sint svo sem
.skyldi, af þeim, sem með völdin
tfara. Við stöndum þessvegna
Iberskjaldaðir fyrir, ef orra-
hríðin ákellur á. Enginn getur
fullyrt 'hvenær það verður, en
allar líkur benda til, að það
'rverði fyr en síðar.
Við stöndum að sumu leyti
hetur að vígi nú en í heims-.
styrjöldinni miklu. Við höfum
komið okkur upp álitlegum
skipastól til þess að flytja vör-
ur að og frá landinu. En við
verðum að gera okkur ljóst, að
vel getur svo farið, að siglinga-
leiðir til hinna venjulegu við-
skiftalanda verði mjög torfarn-1
ar vegna< hernaðarráðstafana.
Þessvegna hljóta viðskifti okkar
að beinast í aðra átt meira en
gerist á friðartímum.
I síðustu heimsstyrjöld hóf-
ust viðskifti við Ameríku og það
er sýnilegt að við verðum aftur
að sækja í vesturveg, hvenær
sem slíka atburði ber að hönd->
um.
Um þessar mundir er mikið
rætt um sameiginleg átök and-
stæðra stjórnmálaflokka. Engu
verður spáð um lyktir þeirra
mála. En hvað sem líður ágrein-
ingi flokka á milli um stefnur
í þjóðmálum, ætti ekki að geta
verið skoðanamunur um það, að
ástandið í umheiminum er svo
ískyggilegt, að ekki má fresta
ákvörðunum um öflugar ráð-
stafanir af hálfu ríkisins, til
þess að firra þjóðina, svo sem
frekast er unt, þeim voða, sem
henni er búinn, hvenær sem ó-
friðarbálið blossar upp meðal
stórþjóðanna hjer í álfu.
Einstaklega góðar
skíðakenslukvik-
myndir á vegum 1. R.
egar sænski skíðakennarinn
hr. 'Georg Tuvfesson kom
hingað í vetur, liafði hann með
sjer nokkrar skíðakvikmyndir,
sem sænska Skíðasambandið á.
Stjórn Skíðadeildar í. R, „Kol-
viðarhól" bauð blaðamönnum og
nokkrum öðrum gestum nýlega að
sjá þessar kvikmyndir.
Þetta eru kvikmyndir í fullri
stærð og njóta sín því betuv en
mjófilmur.
Fyrst voru sýndar æfingar
sænskra hermanna að vetrarlagi
og hvernig þeim er kent að nota
skíðin. Má læra göngustíl af þeiin
myndum o. fl.
Allar eru kvikmyndír þessar
sjerstaklega vel skýrar og ljósið
gott í þeim.
Einn þátturinn sýnir kenslu á
hinum fræga skíðaíþróttastað
Storlien. Þeir, sem eitthvað eru
komnir áleiðis í skíðaíþróttinlii,
geta mikið af þeim myndum lært,
og alt er sýnt, frá plógsveiflu og
upp úr.
Þá er einn þátturinn um vor-
ferðalög skíðamanna og sýnir
hvernig þeir byggja sjer snjóhús
til að búa í langt uppi í fjöllum.
Hvernig þeir draga sleða á skíðum
og láta hunda ganga fyrir skíðum.
Sýning kvikmyndanna stendur
J'fir á aðra klukkustund.
Er Reykvíkingum mikill feng-
ur í kvikmyndum þessum, því
þær eru ólíkt betri og skýrari en
mjófilmur þær, sem lijer liafa
verið sýndar.
Einhvern næstu daga ætlar
skíðadeild í. R. að gangast fyr-
ir opinberri sýningu á skíðakvik-
myndum Tuvfessons.
Vívax.
ísland off
umheimurinn.
á atburður, sem mest umtal
vakti síðustu viku, var koma
sendimannanna frá þýska flug-
fjelaginu Luft-Hansa Iiingað til
Reykjavíkur, og ýmislegt það, er
útaf henni spanst.
Erindi þeirra hingað var, sem
kunnugt er, að fá leyfi til þess f.
h. hins þýska fjelags, að starf-
rækja vikulegar flugsamgöngur
hingað til lands, og byrja á þeim
flugferðum nú í vor. Áður en
þessir menn höfðu stigið hjer á
land barst hingað frjett frá
frjettaritara útvarpsins í Höfii, að
á leiðinni hingað væru þossir
sendimenn, svo og mælingamenn,
er gæfu það upp sem erindi sitt,
að þeir ætluðu að gera hjer land-
mælingar í sambandi við landa-
flutningakenningu þá, sem kend
er við Alfred Wegener.
Það erindi var gert tortryggi-
legt í frjettinni. Enda ekki eðli-
legt, að imenn veldu sjer þenna
árstíma, til þess að gera hjer ná-
kvæmar vísindalegar landmæling-
ar.
En er skipið kom hingað að
landi, reyndist það að vera svo,
að mennirnir, sem áttu að vera í
„landaflutningaleit“, voru ekki
annað en veðurfræðingar, sem
hingað voru að koma, til þess, í
samvinnu við Veðurstofuna hjer
að gera veðurathuganir. Voru
þeir væntanlegir eftir mánaða-
mótin, en komu þetta fyr.
Erindislokin.
unnug eru erindislok sendi-
mannanna frá Luft-Hansa. I
tilkynningu, er stjórnin gaf út,
er skýrt frá því, að liið þýska
fjelag hafi álitið, að það hefði
lijer rjett til flugferða, af því
öðru flugfjelagi hefði verið gefin
slík rjettindi. En þegar það revnd
ist að svo var ekki, var heldur
ekki um neinn slíkan rjett að
ræða til handa hinu þýska fjelagi.
Ríkisstjórnin Ijett þess ennfrem
ur getið í yfirlýsingunni, að ekki
myndu nein slík rjettindi gefin
annari þjóð, og vitnaði í því sam-
bandi til hins ótrygga ástands og
uggs, sem nú er yfirleitt í al-
þjóðamálum, en á liinn bóginn
lífsnauðsyn íslendingum að halda
sjer utan við allar þær flækjur.
Áróðursaðferð
konimúnista.
sambandi við þetta mál kom
sjerstaða kommúnista í ís-
lenskum stjórnmálum mjög greini
lega í ljós. Hjer sáu þeir sjer leik
á borði að vinna að því, sem þjóð
vorri er hættulegast, að blanda
henni í togstreitu stórþjóðanna. í
sambandi við fyrirspurn, er Ein-
ar Olgeirsson gerði á Alþingi út
af þessu máli, kom hann að vísu
fram sem hið sama fífl og hann
altaf er, þar sem hann blandaði
saman væntanlegri heimsókn
þýska herskipsins Emden við
sendinefndina frá Lufthansa og
beindi þeirri fyrirspurn til ríkis-
stjórnarinnar, hvort lnin ætlaði
ekki að gera þeim stórveldum að-
vart, sem hann taldi Þjóðverjum
óvinveittust, áður en liið þýska
herskip kæmi hiugað(!)
----- 25. mars
í umræðunum á Alþingi og í I
blöðum sínum hafa kommúnistar
síðan þvrlað upp öllu því mold-
viðri, sem þeir hafa getað um
áhrif og ásælni Þjóðverja hjer og
ímyndað fylgi við nazisma meðal
íslendinga.
Menn eru orðnir svo vanir öfg-
um og gífuryrðum k(oimnúnista
um þessi mál, að alt það skraf
fellur dautt og ómerkt niður hjer
heima. Eins og best sjest á því,
að þegar kommúnistar nú í vik-
unni efndu til opinbers umræðu-
fundar í Gamla Bíó hjer í bæ, og
þóttust hafa þar fram að bera
fyrir almenning annað eins áróð-
urshnossgæti eins og nazisma-
hættu og Þjóðverja á íslandi, þá
fengu þeir ekki nema hálft hús,
og voru áhöld um, hvort fleiri
væru í húsinu kommúnistar eða
andstæðingar þeirra.
TJtlönd.
egar forsprakkar kommún-
ista höfðu orðið fyrir' þeim
vonbrigðum að sjá hve gaura-
gangur þeirra hjer heima fyrir
kom þeim að litlu haldi, gripu
þeir það ráð, sem þjóðinni mun
minnisstætt meðan annálar komm
únismans á íslandi eru ekki’
gleymdir.
Þeir símuðu lygaskeyti til út-
laúda, til þess þar að vekja at-
hygli á að þeir teldu að lijer væri
á ferð þýsk ásælni í garð íslend-
inga.
Hjer, sem oftar, er engin af-
sökun til fyrir kommúnista, nema
þeirra eig'in heimska og' fyrir-
hyggjuleysi. Því hver einasti heil-
skygn maður sjer, að ef íslenskum
kommúnistum tekst að læða þeirri
skoðun inn í meðvitund erlendra
áhrifamanna, að Jsland sje að
verða þrætuepli stórþjóða, þá
tekst þeim um leið að safna glæð-
um að því báli, sem eytt getur
sjálfstæði okkar á svipstundu.
Hjer er á ferðinni svo ljótur
leikur, að því er tæplega trúandi,
að nokkrir íslendingar leiki hann,
fullkomlega vitandi vits. Jafn-
vel þeir Jslendingar, sem árum
saman hafa játast undir yfirráð
erlendrar harðstjómar, og unnið í
umboði Rússa til þess að eyði-
leggja þjóðfjelag vort, geta naum
ast liaft fullkomna meðvitund
um, hve svo ábyrgðarlaus frjetta-
burður getur orðið þjóðinni dýr.
Flugið.
íðustu vikur hafa verið gerð-
ar merkilegar og skemtileg-
ar tilraunir með póstflug hjer
innanlands, með hinni litlu land-
flugvjel, sem hingað var fengin
í sumar.
Flugmálafjelagið gerði þá gang-
skör að því, að leita uppi lend-
ingarstaði víðsvegar um land. En
þegar Örn Johnson flugmaður
ltom hingað heim um daginn, eft-
ir að liafa lokið flugnámi í Banda
ríkjunum, hefir hann farið all-
margar ferðir með þessa litlu
vjel, og þar á_ meðal flogið þris-
var með póst til Hornafjarðar. í
einni ferðinni fór hann til Egils-
staða og kom við á Fáskrúðs-
firði. Er svo um talað, að reynt
verði að lialda uppi vikulegu póst-
flugi til Hornafjarðar.
Tilraunir.
lugmálafjelagið liygst meS-
þessum tilraunaflugum Arn-
ar Johnsons að sýna fram ár
hverjir möguleikar hjer eru með
reglubundið póstflug víða um
land, og hve víða er liægt að lenda
með landflugvjel. Er þetta miklu
víðar, en menn að óreyndu gerðu
sjer grein fyrir.
í þessum ferðum kemur það
altaf betur og betur í ljós, að
víða er hægt að hafa viðkomustaðí
slíkrar „landflugu“. Að þegar eitt
hvað er að veðri, þoka eða storm-
ur, og óárennilegt að leggja t. d.
yfir fjöll, þá er liægt fvrir flug-
mann að setjast t. d. í næsta dal-
verpi, njerfa fluguna niður þar
og bíða. betra veðurs.
Alt öðru máli er að gegna með
sjóvjelar. Ferðir þeirra eru buudn
ar við strönd og stöðuvötn. Og
lendingar ekki öruggai', þegar
sjór og vötn eru úfin af stormi.
Mikill ljettir væri það póst-
flutningum, ef það reyndist svo,
að liægt væri að kalda uppi nokk-
urnveginn reglulegu póstflugi
hjer á vetrum.
Birger Ruud segir
álit sitt um svig-
kepnina
Rirger Ruud fylgdist af áhuga
með svigkepninni í gærdag.
Skömmu eftir kepnina átti jeg tal
við hann og sagði hann mjer þá
sitt álit á svigbrautinni og kepp-
endum, sem þátt tóku í sviginu.
Svigbrautin sagði liann að hefði
verið skemtileg og þannig lögð að
þeir sem, af báru gátu vel látið
koma í ljós, hvað þeir kunnu.
Sagði liann það mikinn kost. Hann
kvað brautina ekki hafa verið erf-
iða, en það væri heldur engin á-
stæða að leggja svigbraut sem
væri svo erfið að hún væri kepp-
endunum ofviða.
Ruud hældi mjög brautarstjór-
anum, Steinþór Sigurðssyni skóla-
stjóra, sem lagði brautiná, og kvað
hann hafa einstaklega gott auga
fyrir því, hvernig leggja ætti svig-
brautir og að yfirleitt liefði ekki
verið hægt að leggja betri braut
í þessari brekku.
Höfuðgalla skíðamannanna sem
þátt tóku í kepninni kvað hann
vera þessa:
1) Þeir tóku sveiflurnar við
mörkin, fyrst þegar þeir voru
komnir í hliðin, í stað þess að
taka sveiflurnar áður en þeir komu
í þau.
2) Skíðamennirnir hölluðu sjer
ekki nógu mikið fram. Var það
mjög áberandi og gerði þeim mest-
an skaða, þar sem brattast var.
Þess vegna duttu svo margir þar
sem brekkan var bröttust.
Þetta sagði Ruud að gilti um
keppendur yfirleitt, en þó hefðu
verið þarna nokkrir, sem hefðu
sýnt leikni og hefði það liomið í
ljós, að bestu mennirnir unnu.
Að lokum sagði Ruud að greini-
lega hefði mátt sjá, að marga
keppendur hefði vantað kunnáttu.
í undirstöðuatriðum skíðaíþróttar-
innar. Vívax.