Morgunblaðið - 28.11.1939, Síða 4

4
MORGUNBLA ÐIÐ
Þriðjudagur 28. nóv. 1939.
Þá eik í stormi hrynur háa,
hamra }>ví beltin skýra frá.
Bjarni Thorarensen.
Miðdalsheimilið
Gold Medal
11 veili
í ÍO Ibs.
sekkjum
er fyrflrliggjandð.
H. Benediktsson & Co.
Síml 1228.
Þóra Guðmundsdóttir og
Lanolin-púður
á brúna og sólbrenda
húð.
Lanolin-skinfood.
Dagkrem í eðlilegum
húðlit.
TiJ jólanna 1939."
verður vissara að kaupa í tíma. Við höfum nokkuð mikið
úrval af hinu heimsfræga Schramberger Kunst-Keramik,
handslípuðum Kristal og ótal tegundir af Barnaleikföng-
um, Jólatrjám, Klemmum, Snjó og Skrauti, Kertum, Spil-
um, Stjökum, Blysum, Kínverjum, Jólapokaörkum, Jóla-
servíettum o. s. frv.
K. Einarsson & Björnsson.
Bankastræti 11.
[ dag verður jarðsungin frá
dómkirkjunni hjer í Reykja-
ylk frú Þóra Guðmundsdóttir frá
Miðdal í Mosfellssveit. Hún Ijest
á Landakotsspítala 20. þ. m. eft-
ir þunga sjúkdómsraun.
Hún hjet fullu nafni Magnea
Þóra Margrjet. Er hún fædd í
Miðdal 24. júní 1860, dóttir Guð-
mundar Einarssonar, er þar hjó
allan sinn búskap og var hrepp-
stjóri Mosfellhrepps um fjörutíu
ára skeið. Fyrri kona Guðmund-
ar, móðir Þóru, var Guðhjörg
Guðmundsdóttir Eiríkssonar í
Miðdal. En hann bjó þar á und-
an Guðmundi Einarssyni.
Árið 1883 giftist Þóra Gísla
Björnssyni frá Helgadal. Hann
jvarð árið eftir umsjónarmaður
1 Latínuskólans í Reykjavík og
gegndi því starfi í 6 ár. Bjuggu
þau síðan á Laugarnesi, uns þau
fluttust að Miðdal 1899. En heim-
ili þeirra þar varð víðfrægt fyrir
frábæra gestrisni og hverjum
manni kunnugt um allan norður-
hluta Árnessýslu.
Miðdalur stendur efstur bæja
hjer vestan Mosfellsheiðar, við
veginn, sem lagður var um Selja-
dalshrúnir nokkru fyrir aldamót-
in. Eftir að sá vegur náði milli
bygða, dró hann að sjer meiri um-
ferð en nokkru sinni hafði áður
verið um Mosfellsheiði. Þessa leið
sóttu í kaupstað allir Þingvell-
ingar, flestir Grafningsmenn, Laug
dælir allir, Tungnamenn úr ofan-
verðum Biskupstungum og nokkr-
ir Grímsnesingar. Þar áð auki fóru
Borgfirðingar þráfaldlega þessa
leið, bæði með fjárrekstra á haust-
in og í öðrum eríndum. Yfirgnæf-
andi meirihluti allra þessara ferða
menna gisti í Miðdal*) og mjög
margir báðar leiðir. Menn komu
þangað á suðurleið með þreyttar
lestir og rekstra af heiðinni undir
nott, og á heimleið kostuðu menn
kapps um að ná þangað að kvöldi
eða fyrri part nætur, til þess að
geta haft daginn fyrir sjer yfir
heiðina. Það var alvanalegt, að í
Miðdal mættust hópar ferðamanna
og stundum kom það fyrir, að þar
voru 20—30 næturgestir með 40—
50 hesta. Svo viss þótti þar gest-
koma að næturlagi, að bænum var
*) Miðdal var tvíbýli. Á hinum
helmingi jarðarinnar bjó Einar
Guðmundsson hálfbróðir Þóru, og
Valgerður kona hans. Þar var
einnig gestrisni mikil.
ÚJsför ■■ Dráttarvextir - Lögtök
IVú’Uin mánaðamútin falla dráltarvextir á [síðasta hluta
útsvara til bæjarsfúðs Reybjavíkur árið 1039.
Lögtök verða gerð, án frekari aðvðrunar, fyrst og^fremst
lijá þeim, sem cnn hafa ekkert greitt af útsvari ársins.
Reykjavík, 27. núvember 1039.
Borgarritarinn.
Þóra Guðmundsdóttir.
aldrei lokað, hvorki vetur nje
sumar.
Gestrisni var þannig háttað í
Miðdal, að þar var eins og komið
væri heim til sín. Áttu þar jafnt
hlut að máli hvorttveggja hjón-
anna og systkinin öll. Og það get
jeg borið um af eigin raun, að
ekki var ver að þeim búið, sem
ólíklegastir voru til að gjalda fyr-
ir sig. Eins og vænta má, komu
menn misjafnlega til reika að Mið-
dal: þreyttir, syf jaðir, liríðbarðir
eða holdvotir. En það var eins og
húsrúm væri þar óþrjótandi og
hverskonar aðhlynning sjálfsögð
handa mönnum og skepnum. Menn
geta gert sjer í hugarlund, hvílíka
feikna atorku og fórnfýsi þurfti
til að leysa alt þetta starf af
hendi, sem innanbæjar hlaut fyrst
og fremst að mæða á húsfreyj-
unni. — Að Miðdal var altaf gott
að koma, en aldrei var þessi griða-
staður ferðamanna jafn dýrmætur
eins og í svaðilferðum á vetrum.
Jeg man eftir einu ferðalagi Þing-
vellinga veturinn 1913. Þeir voru
fimm saman og komu að áliðnum
degi að Miðdal á austurleið. Gerði
þá, upprof nokkurt og ætluðu þeir
að leggja á heiðina, því að þeir
óttuðust að hún yrði með öllu
ófær ef enn breyttist til hins
verra. Gísli bóndi var allra manna
veðurglöggastur. Lagði hann blátt
bann við, að þeir færu, enda brast
á hið mésta hríðarveður, sem stóð
hátt á þriðja sólarhring. Aðra
sögu hefi jeg heyrt um Tungna-
menn. Þeir báru Gísla ráðum og
lögðu á heiðina í forboði hans.
Hann bjóst þá til fylgdar með
þeim, og er þeir komu á efri
Seljadalsbrúnir, sáu Tungnamenn
fyrst hvað verða vildi. Var þar
tekið ofan af hestum og slarkað
með þá lausa heim að Miðdal, en
ofsahríð gerði. — Þessi dæmi sýna
með hvílíkri alúð og ábyrgðartil-
finningu var af liendi leyst hið
mikla hlutverk þessa heimilis, enda
veit jeg ekki til, að neinum manni
hléktist á, sem frá Miðdal fór yfir
heiðina meðan Gísli hjó þar.
Gísli Björnsson var tiginn mað-
ur í allri gerð. ITann mun hafa
látið um umsjónarstarfi Skólans
vegna þess að laun hans hrukku
ekki við rausn þeirra hjóha, því
að borði þeirra voru fátækir skóla
sveinar boðnir og velkomnir. Eins
mun hafa farið í Miðdal: tekjur
búsins og atföng bræðranna af
sjó hrukku ekki fyrir tilkostnaði,
þó að ekki sæi það á í neinu. Það
fór alveg eftir geðþótta inanna o«r
stundum getu, hvort þeir greiddti
fyrir sig eða ekki, því að til engra
lauua var ætlast. Þau brugðu búi
1918 og fluttust til Reykjavíkur.
Miðdalshjónin voru að því leyti
hamingjusöm, að þeim hlotnaðist
að vinná imikið og veglegt verk
fyrir samferðamennina, enda áttu
þau marga trygðavini meðal
þeirra. En ekki fóru þau heldur
á mis við hinn dapra gest. Mistu
þau tvíbura á fyrsta ári og síðar
elsta soninn, Guðbjörn, er fórst
með sviplegum hætti í Þingvalla-
vatni, 35 ára gamall. Eftir að frú.
Þóra misti mann sinn, hafa tv»
börn þeirra dáið á besta aldri,
Guðrún hjúkrunarkona og Árni,
sem bjó hjer í nánd við Reykja-
vík. Öll þessi áföll bar hún með
óbifanlegu trúartrausti og hetju-
skap til hinstu stundar.
Hin síðustu ár stóð hún í skjóli
Oskars sonar síns og tengdadóttur
sinnar, frú Sigurðínu Einarsdótt-
ur. Óskar er einn á lífi af bömum
þeirra, ásamt fóstursyni, Axel
Grímssyni. Er gott til þess að vita,
að frú Þóra naut allrar þeirrar
umhyggju og ástúðar, sem unt var
að veita henni.
Gamli Mosfellsheiðarvegurinn
er nú lagður í auðn, en bærinn
Miðdalur glóir enn í minningum.
tveggja kynslóða, í allri sinni lát-
lausu og þjóðlegu prýði.
Jón Magnússon.
Ftórsykur
Grænar baunir
þurkaðar og í dósum.
vmn
Laugaveg 1, Bími 3555.
Útbú Fjölnisveg 2. Sími 2555.
ÖOOOOOOOOOOOOOoOOO
KOLASALAN S.I.
Ingólfihvoli, 2. hœ5.
Bímar 4514 og 1845.
EF LOFTUR GETUR ÞAÐ
EKKI-----ÞÁ HVERTi