Morgunblaðið - 07.03.1942, Blaðsíða 5

Morgunblaðið - 07.03.1942, Blaðsíða 5
jLaugardagur 7. mars 1942. Útgef.: H.f. Árvakur, Reykjavík. Framkv.stj.: Sigfús Jónsson. Ritstjórar: Jön Kjartansson, Valtýr Stefánsson (ábyrgtSarm.). Auglýsingar: Árni Óla. Ritstjórn, auglýsingar og afgreitSsla: Austurstræti 8. — Simi 1600. Áskriftargjald: kr. 4,00 á mánuBi innanlands, kr. 4,50 utanlands. f lausasölu: 25 aura eintakiS, | 30 aura meS Lesbók. BRJEF 5 Gamla „línan" AfL/ÍÆW er hugur kommvmista hinn sami til ættlands síns *Og þjóðar. Nú er krafa þeirra sú, ¦að hingað verði kvaddur rúss- ueskur 'her :og lionum boðin dvöl í landinu. Látið er í veðri vaka, : að raiiði 'heriim eigi að vera hjer til varnar innrás óvinahers, því • öðrum sje þar ekki trúandi eða I ítreystandi. Bn hann á líka að \ vimia nimað og meira hlutverk. 'Hami á að tryggja það, að ís- land geti í framtíðinni fylgst með hinni nýju „þróun", sem á að skapast 5 Evrópu að stríðinu lokrru. Hann á m. ö. o. að tryggja |ja«S, að island verði hjálenda Iiinna voldugu Sovjetríkja. Nazistar hafa mikið rætt um .,.nýskijMua" Evrépu að stríðinu lokim og þykjast þegar hafa lagt grundvölTnm að henni. Tslensku 'kommnnistarnir voru og eru erind rekarerlends valds. Þeir hugsa sjer sína „þróun" '¦ málanna að Iiildarleiknuni loknum. En það ér ekki alveg víst, að þeir sjeu .lengur „á línunni". Eða hafa kommúnistapiltarnir fejer alveg gleymt því, hvað það sfic, sein uin er barist í heiminum? Þeir fara vissulega mjög villur vegar, ef þeir halda, að átökin sjeu milli kommi'mismans sg naz- ismans. Atokin eru milli lýðræðis ; og einræðis — frelsis og harð- .stjórnar. Hitler já.taði sjálfttr, eí't- ir vináttusáttmálann fræga í Moskva, að margt væri líkt í stjórnarháttum nazista og komm- íinista. Við Islendingar æskjum ekki að verða þátttakendnr í, neinni ,.ný- .skipan", að stríðinu loknu, þar -sem frelsi þjóða og einstaklinga EIGI verður annað sagt, en að frekar hafi verið við- burðalítið á Alþingi þessa viku sem nú er að líða, en það er þriðja vikan, sem alþingi hefir setið nú að þessu sinni. Vill það löngum við brenna, að afköstin á Alþingi, eins og þau birtast almenningi á deilda fundum og í sameinuðu þingi eru ekki mikil að vöxtunum fyrstu vikur þingsins. — Þá eru málin "að koma fram og ganga þau að öllum jafnaði umræðu- lítið til annarar umræðu og nefnda, en þar fer fram aðal- vinnan við f^rumvörp og tillög- ur eða hið málefnalega löggjaf- arstarf, annað en það, sem felst í undirbúningi málanna áður en þau eru lögð fyrir alþingi. Fer það mjög eftir því hversu vandað ,er til um undirbnúning þingmála hve mikla vinnu þarf að leggja í þau á alþingi. Það, sem fram fer í deildum og sam- einuðu þingi, á fundum þar, er mjög ófullkomin mynd af vinnu brögðunum á alþingi og því starfi, sem þar er af hendi leyst. í þessa átt hníga að minsta kosti þær afsakanir, sem þingmenn bera fram fyrir því, hve seint sækist störfin framan af þingi. Undantekning frá þeirri reglu að mál fari umræðulítið til ann- arar umræðu, er um sum þeirra málaermiklum ágreiningi valda, FRÁ alþingi rifað af Snfóífi slær þá oft við fyrstu umræðu i hart á milli manni, málin sótt og varin af miklu kappi, hnútur fljúga um borð, og er þá eigi óalgengt að hinum málefnalega ágreiningi sje skotið til hliðar en í þess stað barist í návígi jafnvel um mannorð og nlann- gildi, sem þá er löngum á bóða bóga vegið og ljettvægt fundið &g ekki á ma'rga fiska. Hefir það verið haft að máltæki síð- an á Alþingi, sem Hákon í Haga sagði einu sinni við þvílíkt tæki- færi „Ljótt er ef satt er". Þó ber það oft við, að ágrein- ingsmál og hin svokölluðu gill- inga og kosningafrumvörp, sem íram eru borin til að sýnast, ganga til annarar umræðu án þess að nokkur leggi þar orð í |belg annar en sá, er að flutn- ingi þeirra: stendur og málið reifar. En yfirleitt spáir það ekki góðu um framgang slíkra mála, gjarnaðarlegast eru þau andvana fædd. Alþýðuflokksmenn hafa magnað um það mikið málæði í' Alþýðublaðinu ' undanfarna daga, að þingmönnum sje nú mjög þróttur skekinn og kjarks- vant, þar sem enginn af and- stæðingum þeirra fyrirfanst svo Ihugrakkur að hann þyrði að segja eitt orð til andmæla dýr- I tíðarfrumvörpum þeirra, er þau ,mál láu fyrir í neðri deild fyrri part vikunnar.Svo rík var þögn- in á alþingi um þessi að þeirra dómi merkilegu úrlausmarefni, að hinir núverandi sálufjiegar þeirra, kommúnistarnir, sem venjulega er nú ekki mjög stirt um málbeinið, sögðu ekki eitt einasta uppörvunar eða viður- -kenningarorð; meira að segja, þeir þögðu eins og steinar. Útvarpsumræðum þeim, sem fram áttu að fara frá Alþingi um gerðardómslögin á mánu- |daginn vár, var frestað sökum veikinda Eysteins Jónssonar viðskiftamálaráðherra, en hann átti að tala af hálfu Framsókn- arflokksins við þær umræður. Hefir ráðherrann legið í hettu- sótt, en kvað nú vera í aftur- bata. I dag var til annarar umræðu í efri deild frv. um breytingar á útsvarslögunum, en efni þessa frumvarps er eingöngu um það, að leiðrjetta ranglæti sem Reykjavíkurbær, einn allra bæjarfjelaga á landinu, hefir orðið að búa við um nokurt ára- bil, að skattstjóri, sem er skip- Bjarni Björnsson leikari í;cr ekki notið síu. Kommúnistar mega ekki halda, a,ð þótt svo kunni að fara, að rús"sneski herinn geti komið í veg fyrir lokasigur nazista í hildar- leiknuin, verði óumflýjanleg af- leiðing sú, a'ð einræðisstjórnarfar kominúnista verði ráðandi í heim- ifium eftir stríðið. Líkurnar eru miklu meiri íyrir hinu, að rúss- neska þjóðin fái einmitt þá sitt langþráða frélsi. Hún veit, að nú er háð frelsisstríð, sem hún á pinnig að njóta góðs af. íslensku kommúnistarnir vita liinsvegar ekki annað en það, að þeir eru útlendingar í sínu ætt- íandi, erindrekar erlends valds, og þ.að vilja þeir vera á.fram. Þess vegna vinna þeir nú ósleitilega að því, að koma landinu undir yfirráð þess erlends liervalds, sem þeir a;skja að iillu ráði hjer í framtíðhmi. Islenska ]).jóðin hefir megnau viðhjóð á Jiessu hátterni komm- únista. ()g hún muu sýna í verki, .að þessir meim éiga engin ráð að fá í okkar landi. Bjariii B.jörnsson leikari fœdd- ist að ÁJftatungu á Mýrnm 5. maí 1890. Þegar haim var þriggja ára gamall brá faðir hans búi og fluttist vestur \m\ ha,f á- samt konu simii og þremur elstu biirnum ]>eirra hjóna. Móðurbróðir Bjarna, Markús Bjarnason skóla- stjóri Stýrimannaskólans. tók hann þá til fósturs og ólst Bja.rni upp á heimili Markiisar til fimtán ái-a aldurs, er hann sigldi til Kaup mannahafnar til náms á málara- skóla. Snemma hneigðist hugiir hans til lista og ekki .liafði hann verið lengi í Kaupmaiinahöfn, er hann komst í fjelag með ungum dönskum leikurum, sem hjeldu leiksýningar upp á eigin. spýtur í stóra salnum á „Hotel Kongen af Danmarks". Gerðist Bjarni með leikandi í þeim hóp, ljek einnig í stúdenta-revýum og nokkur smá hlutverk í Dagmar-leikhúsinu. Hann kom heim aftur 1910 og fjekk þá nokkurn starfa hjá Leik- fjelagi Reykjavíkur, ljek m. a. Bergkónginn í „Systrunum á Kinnarhvoli" og Sherlork Holmes í samnefndu leikriti. Hann hafði brennandi áhuga fyrir leiklistinni og vildi gera hana að æfistarfi sínu, en þess var þá enginn kost- ur eins og á stóð. Tók hann þá það ráð að halda skemtanir fyrir eigin reikning pg skemti Iiann ]>ar með eftirhermum og gamanvísum, en fyrir þessar skemtanir sínar varfi hann ])jóðfrægur maðnr. Var framkoma lians ávalt prúðmann- leg og skop hans um náungann græskuluast. Bjarni Björnsson. (Myndin tekin í Ilollywood. Eftir tveggja ára dvöl heima rjeðist Bjarni enn til utanferðar og gekk hann nú í þjónustu ..Nor- disk Fihn", sem ])á var starfandi í Kaupmannahiifn og heista kvik- mynda.fje]ag Norðurianda, Kvik- inyndir frá þessu fjelagi voru sýndar hjer og muna elstu bíó- gestir, að það þótti talsverður við burður hjer, ]iegar fyrsti íslenski kvikmyndaleikarinn sást á ljereft- inu. Þegar ófriðurinn skall á 1914 varð „Nordisk Pilm" að hætta störfum og livarf B.iarni ]m heim aftur, en hafði skamma viðdvöl. Lagði hann nú leið sína til Ame- ríku, þar sem kvikmyndaiðnaður- inn stóð með iniklum blónia á ó- friðaráranum. Er ekki að orð- lengja það, að luinn dvaldist vestra í hálft ])rettánda ár og vanu þar ýmist að málarastörfum eða sem kvikmyndaleikari hjá ýmsum fjelögum. Skemtanir hjelt hann auk þess í bygðum Vestur- Jslendinga og þar Ijek hann ásamt fni Stefaníu 'Guðmundsdóttur leik konu. þegar hún fór leikfiir sína vestnr um haf. Alþingishátíðarárið kom Bjarni alkominn heim aftur. Þá voru tal- myndirnar komnar til sögunnar og útlendingnm, sem umru í kvik- myndaiðnaðinum, var sagt upp í þúsundatali. Meðal þeirra var Bjarni Björnsson, fyrsti íslenski kvikmyndaleikarinn og fyrsti ís- lendingurinn, sem gerði leiklistina að æfistarfi sínu. Síðnstu árin Ijek Bjarni tals- vert með Leikfjelagi Reyk,javíkur og þar ljek hann sitt síðasta hlut- verk, hreppst.]órann í sjónleiknum „Gullna hliðið". Eftir heimkomuna gekk Bjarni að eiga heitkonu sína, Torfhildi. Dalhoff. Eignuðust þau hjón tvær dadur, Katrínu og Björgu. Listamannsferill Bjarna Björns- sonar lá víðar en flestra annara íslenskra listamanna og hann var ekki ávalt stráður rósum. Hann var brautryðjandi á sínu sviði og ávalt reiðubúinn til að leggja mik- ið í siilurnar fyrir þá Hst, sem hann unni. Hann var einkar við- mótsþýður máður og lipnrmenni í allri umgengni, enda vinsæll í hópi samstarfsmanna sinna, en list hans aflaði honum aðdáenda í öllum stjettum og má þá ekki gleyma börnunum, sem nú hljóta að sakna raddar hans í útvarpinu á jólum og endranær, er hann skemti með bögum sínum. L. S. aður af ríkisstjórninni, sje for- maður niðurjöfnunarnefndar í stað bæjarstjóra annarsstaðar, sem kosinn er af viðkomandi bæjarstjórn. Þessa jafnrjettis Við aðra kaupstaði í landinu gátu al- þýðuflokksmennirnir í efrj deíld enganveginn unt Reykjavíkur- bæ. Þeir streyttust við það af' lífs og sálarkröftum að viðhalda þessu ranglæti. • Sigurjón klauf nefndina og" hjelt margar háfleygar ræður, en Jakobi Möller fjármálaráð- herra fanst lítið til um málflutn ing Sigurjóns og fór um hann háðulegum orðum. Þegatr til atkvæðagíeiðsln kom, var eigi annað sýnt en að þeir ætluðu að standa einir uppj rnóti málinu kratarnir, Sigurjón og Erlendur. Þeir rendu vonar- augum til sætist kommúnistans. í deildinni, en hann fyrirfanst ekki, en þá hljóp Páll Zóphón- íasson í skarðið og fullgerði þlrenninguna og greiddi með 'þeim atkvæði gegn málinu. —• Varð þá einhverjum viðstödd- um að orði að hugur Páls leil- aði til móður náttúru. 6. mars 1942. Snjólfur. Verst var hcmura við kirkjurnar "F* að taldi Björn Bjarnason, ¦* bæjarfulltrúi kommúnista, hámark ósvífninnar, að Reykvík- ingar skuli nú á tímum, leyfa sjer þá ósvinnu að undirbúa og ráð- gera að byggja nýjar kirkjur hjer í bænumj Fleira talaði hann, sem vert er að halda til haga. M. a. að ríkis- stjórnin hefði gert samninga við herstjórnina um að segja mönnum upp Bretavinnu, með það eitt fyrir augnm, að 'koma hjer upp atvinnuleysingja hóp(!) Ræðumenn, sem halda fraœ svona miklum fjarstæðum, eru vit anlega ákaflega vel til þess falln- ir að fjarlægja alla vitiborna menn frá flokki sínum. Því hvernig sem á þetta er litið, er engin vit- glóra í svona tali. Ilvernig er hægt að hugsa sjer atvinnuleysi. þegar fjöldi fi'amleiðslu.tækja liggja ónotuð vegna fólksfæðar — en bærinn þarf á næstu mánuðum 600—800 ¦eða jafnvel 1000 manns til aS vinna við Hitaveituna, en enginn vinnufær maður er óstarfandi, þegar bráð nauðsyn kallar á þess- ar framkvæmdir. Annars er rjett að minna á það, að þegar Björn Bjarnason er ekki að „spila kómediu" í xitvarpið og gera sig þá vitlausari en hann er, þá getur hann talað af skynsemi, eins og t. d. er hann sagði á bæiarstjórnariundi í sumar, að borgarstjóri, Bjarni Benediktsson, hefði yfirleitt gert það í bygg- ingarmálum bæjarins sem hsegt- var að gera.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.