Morgunblaðið - 16.05.1945, Qupperneq 10

10
nn'~n
MORGUNBLAÐIÐ
[Miðvikuclagur 16. maí 1945
Á SAMA SÓLARHRIIMG
Eftir Louis Bromfield

Æfintýr æsku minnar
Cfn, JJ. C -AJ.
erien
63.
áminntu mig um að fá ekki of háar hugmyndir um sjálfan
mig. Já, ein af þeim konum, sem þóttist vera verndari
minn, skrifaði mjer: „í Guðs bænum ímyndið yður ekki
að þjer sjeuð skáld. þó þjer getið hnoðað saman nokkrum
erindum, þjer getið fengið það á heilann. Hvað mynduð
þjer segja, ef jeg hjeldi mig vera drottningu í Brasilíu?
Væri það ekki brjálæði, og slíkt er. einnig trú yðar á það
að þjer sjeuð skáld”. — En því trúði jeg nú alls ekki sjálf-
ur, hefði svo verið, þá myndi það hafa verið lífsneisti
minn og huggun. Klaufaleg framkoma mín olli mjer
mestra álasana. meðan jeg dvaldi í Höfn, einnig hitt, að
jeg sagði allt, sem mjer datt í hug og það strax.
Þó voru þetta mestu dásemdardagar í Höfn, ekki síst
vegna þess að þá sá jeg og ræddi við þann, sem jeg þá
hyllti mest í huganum dfg bar mestu yirðingu fyrir, leit
upp til í einu og öllu. Það var skáldið Adam Öklemchlág-
er. Allir sem jeg heyrði til, hrósuðu honum, og mjer fanst
ekki geta verið meiri maður til í heiminum. Og mikil
var því hamingja mín þegar hann kom til'mín eitt kvöldið
í dýrðlegum veislusal. þar sem jeg fann vel að jeg var
lakast búinn af öllu fólkinu, — hann kom og rjetti mjer
hendina. Jeg hefði getað fallið á knje fyrir honum. Við
sáumst oft hjá Wullf, þar var Weyse líka tíður gestur.
Hann talaði vingjarnlega til mín, og oft heyrði jeg hann
leika sundurlausa þanka á slaghörpuna. Þar var líka að-
als- og heimsmaðurinn Adler, vinur Kristjáns konungs
áttunda, en dóttir Wullfs, Charlotta, var öllum til gleði
með fyndni sinni og lífsgleði. — Já, þetta voru indælir
dagar og kvöld í Kaupmannahöfn!
Og úr slíkum stað kom jeg svo aftur eftir fríið til rekt-
ors, og hefðu orðið mikil umskifti, jafnvel þótt heimili
rektors hefði verið sæmilegt, — nú var þetta andleg þján-
ing. Einn dag kom rektor til mín. Hann hafði heyrt það
frá Höfn, að þar hefði jeg lesið upp kvæði eftir mig. nefni-
43. dagur
2.
Þegar lyklinum var snúið í
skránni, varð hún enn einu
sinni gagntekin þrá eftir
Tony, og henni datt í hug, hve
undarlegt það væri, að hún
skyldi enga stjórn hafa á
líkama sínum — að hún skyldi
stöðugt girnast Tony, hversu
mjög, sem hún berðist gegn því.
Hún hallaði sjer upp að rúm
gaflinum og beið þess í ofvæni,
er koma skyldi. Hurðinni var
lyft gætilega frá stöfunum, og
Tony smeygði sjer inn um þær.
„Mjer hefir áður tekist að
blekkja hann. Hann má ekki
komast að þvi, að Jim sje hjer“,
hugsaði hún.
Tony hafði einhversstaðar
náð sjer í óhreinan frakka, og I
hann hafði togað derhúfuna
langt niður á ennið, svo að hún
sá ekki augu hans. Hann lok-
aði hurðinni, stóð andartak og
hallaði hjer upp að dyrastafn-
um, og horfði þögull á hana.
Rosie sneri sjer við, tók
viskýglasið, og sagði eins kæru
leysislega og henni var unt: —
„Þú laugst þá til úm lyklana,
eftir alt saman“.
Hún hneppti frá sloppnum í
hálsinn, svo að hvítar axlirnar
komu í ljós, í von um, að geta
snúið hatri hans og hefndar-
þorsta í ást, því að ef henni tæk
ist það, gæti hún bjargað bæði
sjálfri sjer og Jim. — En hún
vissi mætavel, að þegar hann
var í þessum ham, þegar
hverja taug í líkama hans
þyrsti í kokain, gat hún ekki
tælt hann.
Hann gekk lengra inn í her-
bergið, og leit í kringum sig,
eins og hann væri ekki á því
hreina með, hvernig hann hefði
komist þangað inn. Hún sagði:
„Þjer hefir sennilega tekist að
ná í aðra byssu. Þú ert sjálf-
sagt hingað kominn, til þess að
drepa mig — bölvaður heigull-
inn!“ Hún reyndi að tala rudda
lega, en það var eitthvert afl
hið innra með henni, sem hún
rjeði ekki við. Hann tók hvorki
af sjer húfuna nje fór úr frakk-
anum. Hann leit á hana, og
sagði: „Jeg vil fá peninga11.
„Kokain?“
„Jeg vil fá peninga. Jeg er
ekki hingað kominn, til þess að
gera þjer mein. Það er hann,
sem jeg ætla að jafrra um“!
„Hann er ekki hjer. Hann
var svo drukkinn, að jeg ljet
aka honum heim til sín“.
Hún sá nú augu hans, blóð-
hlaupin — hvikul og gljáandi,
og hún vissi, að hún var þess
ekki megnug, að hafa nein áhrif
á hann. Það var ekki Tony, sem
stóð andspænis henni, og starði
á hana — það var óargadýr. —
Hún beið, meðan hann opnaði
dyrnar að baðherberginu og
fataskápnum, og leitaði að Jim,
og henni datt í hug, að ef til
vill hefði hann enga byssu með-
ferðis — það myndi sjálfsagt
þegar vera komið í ljós, ef svo
væri.
Hún stirðnaði af skelfingu,
þegar hún sá hann ganga að
dagstofudyrunum, og snúa hand
fanginii. Þegar hann fann, að
dyrnar voru læstar, sneri hann
sjer að henni.
„Hvar er lykillinn?“
„Veit það ekki. Minerva hef-
ir hann sennilega“.
„Þú lýgur, til þ'ess að bjarga
þessum mannhundi!“
„Hvað á jeg að segja þjer það
oft, að Jim er ekki hjer“, hróp-
aði hún.
„Ef þú lætur mig ekki fá lyk
ilinn, brýt jeg hurðina“.
■ „Ef þú kemur við þessa hurð,
opna jeg gluggann og hrópa á
hjálp — og þá færð þú makleg
málagjöld, karlinn11.
„Það heyrir enginn til þín.
Það er nótt, og allir 1 fasta-
svefni“.
Hún færði sig nær gluggan-
um og opnaði hann lítið eitt.
Vindurinn feykti snjóflyksun-
um inn, og Rosie varð alt í einu
J gripin undarlegri tilfinningu.
Hún var alein í stórborg, þar
sem bjuggu miljónir manna,
sem ekki myndu heyra til henn
ar, þótt hún hrópaði að hjálp.
Þeir sváfu — og enginn gerði
neitt, til þess að bjarga henni.
Enginn þeirra virtist hafa hug-
mynd um, að hún væri til.
„Heyrðu Tony — er ást okk
ar þá einskis virði í þínum aug
um?“
Hún mjakaði sjer hægt og
hægt nær litla borðinu, — ef
hún gæti aðeins hent símanum
á gólfið, myndi einhver heyra
neyðaróp hennar. En Tony varð
viðbragðsfljótari. Hann greip
utan um báða handleggi hennar
og glasið og viskýflaskan fjellu
á gólfið. Þegar hann hafði náð
góðu taki á handleggjunum,
hrópaði hann: „Þetta er meira
djöfuls lífið! Hversvegna erum
við að halda því áfram?“
Þegar hún fann hendur hans
koma við sig, var eins og
straumur færi um hana. Hún
hugsaði: „Hann drepur mig —
en jeg vil lifa lengur“. Upphátt
sagði hún: „Jeg sagði satt áð-
an. Jeg veit ekki, hvar lykillinn
er“.
Hún reyndi aftur að setja
borðið um koll, en hann sló
hana með flötum lófanum í and
litið, og henti henni upp í rúm-
ið. Hún hljóðaði — einu sinni,
því að um leið læstust langir,
grannir fingur hans um háls
hennar. Hún barðist um á hæl
og hnakka, sparkaði í hann, —
reyndi að bita hann, reif í and-
lit hans með löngum, blóðlituð-
um nöglunum. En alt kom fyr-
ir ekki. Hann herti stöðugt á
takinu um háls hennar — hún
gat vart dregið andann.
Húfan datt af honum, og
svart, úfið hárið fjell niður á
ennið. Andlit hans var alblóð-
ugt — Rosie hafði langar negl-
ur. Hún hugsaði með sjer: „Jeg
er að deyja. Því er öllu lokið“.
Hún gat ekki dregið andann
lengur, en hugsun hennar var
skýr: „Hversvegna skyldi jeg
ekki deyja? Hversvegna læt jeg
hann ekki drepa mig?“ Og hún
hætti að streytast á móti. Hún
fann þungann af líkama hans,
og það var eins og ægilegt bál
umlyki þau bæði, bræddi þau
saman. Hún vissi, að hún elsk-
aði Tony, hún hafði aldrei elsk
að neinn annan mann, og ást
þeirra var heit og bölvuð.
Alt í einu fóru krampakippir
um líkama hennar, svo að
hann sveigðist upp á við. Hún
reyndi að hrópa til hans, en
henni sortnaði fyrir augum —
og á næsta andartaki var lík-
ami hennar máttlaus.
3.
Tony hjelt áfram að hrista
hana, í einhverju vitfirrings-
æði, eins og hann gæti ekki
skynjað að hún væri hætt að
sýna sjer mótspyrnu. — Svo
sleppti hann takinu af hálsi
hennar, kraup við hliðina á
henni í rúminu, og sagði lágt:
„Vertu ekki með nein látalæti.
Segðu mjer, hvar lykillinn er“.
Þegar hún svaraði ekki, greip
hann aftur utan um háls henn-
ar og hristi hana, meðan hann
hrópaði í sífellu: „Það þýðir
ekkert að láta svona! Þú blekk
ir mig ekki!“ En hann fjekk
ekkert svar, svo að hann sett-
ist loks á rúmið, og starði á lík
ama hennar.
Alt í einu varð hann skelf-
ingu lostinn. „Það getur ekki,
verið að hún sje dáin. Það getur
ekki verið svo auðvelt að drepa
konu, eins og Rosie“, hugsaði
hann. Hann þreif viskýflösk-
una, og reyndi a að hella úr
henni milli vara hennar. En það
kom fyrir ekki, viskýið rann
aðeins út um munnvikin aftur.
Hann henti flöskunni á gólfið,
beygði sig yfir hana og hrópaði:
„Það er jeg, Rosie — Tony. —
Talaðu við mig. -— Þú ert ekki
dáin. Segðu, að þú sjert ekki
dáiA —~ Rosie! Jeg ætlaði ekki
að gera þjer mein — jeg kalla
guð til vitnis um það!“ ísköld
skelfingin greip hann stöðugt
sterkari tökum.
Hann beið árangurslaust eftir
því, að hún gæfi frá sjer eitt-
hvert hljóð, og svo fór hann alt
í einu að gráta ofsalega. Hann
fleygði sjer á gólfið, og milli
gráthviðanna runni hann úr
sjer bænum, ýmist á ítölsku eða
ensku. Hann barði höfðinu við
rúmgaflinn, ruddi um koll borð
inu, svo að síminn fjell á gólf-
ið.. Hann reif í hár sitt, og kvein
aði: „Það er ekki satt. Það get-
ur ekki verið satt. Það skal ekki
vera satt! Þú ert ekki dáin,
Rosie. Segðu, að þú sjert ekki
dáin!“ — Hann braust lengi um
á gólfinu, en svo fór æðið að
renna af honum — og seinast
lá hann örmagna á grúfu, og
grjet kyrrum gráti, með þung-
um ekka.
Hann hrökk upp við suðandi
hljóð úr símanum, og skelfing-
in greip hann á ný. Hann mundi
ekki, hvenær síminn hafði dott
ið á gólfið, og hjelt, að einhver
hefði nú heyrt neyðaróp Rosie
gegnum símann, og myndi
senda lögregluna á vettvang, til
þess að taka hann höndum. —
Hann settist í hægindastólinn,
horfði á líkið og beið þess, að
einhver kæmi og gerði útaf við
sig.
LISTERINE
R A K K K E M
Læknirinn var að skoða gaml
an bónda og sagði að skoðuninni
lokinni:
— Þú ert stálhraustur enn-
þá, hvað gamall sagðist þú
vera?
— 88 ára, sagði sá gamli.
88 ára, nú er jeg aldeilis
hissa, jeg hefi lagt stund á lækn
ingar í 40 ár og aldrei fyrr sjeð
svona fullorðinn mann með aðra
eins hestaheilsu eins og þú hef-
ir, segðu mjer nú, hverju þakk
ar þú það aðallega, að þú ert
svona frískur og fjörugur?
— Jeg skal segja þjer, lækn-
ir minn góður, að þegar jeg gifti
mig fyrst, þá gerðum við kon-
an mín og jeg samning með okk
ur um það að rífast aldrei. Ef
hún reiddist við mig, þá lofaði
hún, að hún skyldi fara inn í
eldhús og bíða þar, þangað til
henni rynni. reiðin; og ef jeg
reiddist við hana, þá lofaði jeg
að jeg skyldi fara út fyrir hús
og bjða, þangað til mjer yrði
rórra.
— En hvað kemur þetta heils
unni við, spurði læknirinn.
— Jú, sjáið þjer, læknir, það
er víst hægt að segja, að jeg
hafi verið mikið úti um dagana.
★
Það gengur sú saga, að skip
nokkurt hafi verið skotið nið-
ur úti á regin-hafi. Eftir fá-
heyrðar raunir náðu loks 10
skipbrotsmanna landi á lítilli
eyju, sem bygð var villimönn-
um einum: Tveir skipbrots-
mannanna voru Þjóðverjar,
tveir voru franskir, tveir Amer
ikanar, tveir Englendingar og
tveir bankamenn, en þjóðerni
þeirra er ekki kunnugt.
Eftir hálfan mánuð var kom-
in dálítil nýtísku borg þarna á
eyjunni. Amerikanarnir voru
búnir að reisa stálverksmiðju,
Frakkarnir höfðu opnað heila
röð af veitingahúsum, Þjóðverj
arnir voru að skipuleggja her,
bankamennirnir lánuðu pen-
inga til framkvæmdanna, en
Englendingarnir voru altaí að
bíða eftir því að þeir væru kynt
ir fyrir eyjaskeggjum.
★
— Jeg er og hefi altaf verið
óflokksbundinn maður, jeg kýs
altaf besta frambjóðandann, af
hvaða flokki sem hann er.
— Hvernig ferðu að vita,
hver er besti frambjóðandinn
áður en búið er að telja at-
kvæðin.
★
— Fjórfalt húrra fyrir heima
stjórn í írlandi, sagði írskur-föð
urlandsvinur fullur ákafa.
— Fjórfalt húrra fyrir hel-
víti, sagði gamansamur Skoti,
sem viðstaddur var.
Irlendingurinn virti Skotann
fyrir sjer frá hvirfli til ilja, en
sagði síðan:
— Það er ekki nema eðlilegt,
að hver maður taki málstað
síns föðurlands.