Morgunblaðið - 05.09.1948, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 05.09.1948, Blaðsíða 4
4 MORGVISBLABIB Suimudagur 5. sept. 1948'. 1 10,000 heilaskurðir ti lækningar sálsjúkum í Sagl frá læknaþinginu í Lissabon Eftir LUIS TEIVES, frjettaritara Reuters. Á SKURÐLÆKNAÞINGINU sem haldið var um miðjan ágúst-mánuð í Lissabon var það staðfest enn frekar en áður, hve vfteilaskurðir á sálsjúkum mönn ¦ um. eru mikils virði. Á ráðstefnu þessari var kom «ist að mikilvægum niðurstöð- •um í sálfræði og í þjóðfjelags- fræðL. hvað viðvíkur glæpsemi «g annarri skaðlegri sálsýki. •10.000 heilaskurðir. í skýrslum þingfulltrúanna -kemur í ljós, að heilaskurðir 'tiafa þegar verið gerðir á um 10,000 sálsjúkum mönnum. Skurðir þessir hafa verið gerð- ir á tvenna vegu. Ýmist leuco- •tomy pre frontaiis, eða endur- 'fcót á því, lobotomy. Um það 'toii þriðjungur sjúklinganna hef ur læknast að fullu, svo að þeir ? tiafa getað snúið heim og unn- ¦ ið fyrir sjer. Öðrum þriðjungi *«júklinganna hefur verulega skánað, þótt þeir hafi ekki get- að unnið fyrir sjer. Þeim þriðj- ungi sjúklinganna, sem þá er ¦eftir, hefur ekkert farið fram. Dauðsföll af völdum upp- skurðanna nema 3%. Bestur árangur náðist með uppskurði á tilfinningaríku og áhyggjufullu fólki og þá eink- 'iifn ef menn þjáðust af geðrofí <Schizophrenia). f»iingið til heiðurs Moniz. Uppástunguna að þingi þessu í Lissabon átti dr. Walter Free- tnan frá Washington. Vildi hann, að þingið yrði haldið til heiðurs dr. Egas Moniz, en svó heitir portúgalski prófessorinn, sem varð fyrstur til að lækna ^álsýki með heilaskurði. Prófessor Egas Moniz, sem nú er 73 ára að aldri gerði slíka ©kurðaðgerð, sem hann nefndi leucotomy í fyrsta sinn 1935. Hann skar sundur nokkrar taug ar í framanverðu enninu í þeirri von, að hugsanagangur sjúkl- ingsins færðist til og hann losn- aði þannig við geðveikisein- kennin. Síðar endurbætti Walter Free man hinn þekkti bandaríski skurðlæknir aðferð Moniz með því að skera í sundur fleiri taugaþræði. Þessi aðferð, er nefnd lobotomy og gefur betri raun. Fulltrúar frá 14 löndum. Þingfulltrúar voru frá eftir- töidum löndum: Argentínu, Brasilíu, Danmörku, Frakk- landi, Bretlandi, Hollandi, IncU landi, Mexíkó, Noregi, Panama, Portugal, Spáni, Svíþjóð og Bandaríkjunum. Á þinginu var rætt um ár- angurinn af 8,091 uppskurðum, sem hefðu verið gerðir í 21 landi. Ætlað er, að uppskurðir ann- að hvort með aðferð Moniz eða Freemans nemi samtals r0,Q00. Þar af flestir í Bretlandi, eða 2,500, í Bandaríkjunum 1,803 £>g Brasilía með 880. Fyriríram rannsókn nauðsynleg. í umræðunum komust menn að þeirri niðurstöðu að fyrir- fram rannsókn á persónuleika sjúklingsins væri nauðsynleg, vegna þess, að siðferðisleg á- byrgðartilf inning s j úklingsins myndi minnka og líðan sjúkl- ingsins versna ef sjúkdómurinn væri kominn á of hátt stig, þeg- ar uppskurðurinn er fram- kvæmdur. Heilaskurður til að deyfa sársauka. E. Busch læknir í Kaup- mannahöfn skýrði frá tilraun- um sínum með að nota heila- ¦ skurð til deyfingar sársauka. ' Skýrði hann frá 25 sjúkdóms- I tilfellum, þar sem sjúklingarn- jir þjáðust af innvortis krabba- , meini og engin önnur aðferð hafði þekkst til að deyfa sárs- I aukann. í flestum þessum til- fellum gafst heilaskurður vel. | Þá var einnig rætt um fleiii vandamál í sálfræði og líffæra- frarði, sem sýna enn ljósar hve mikla þýðmgu heilaskurðir geta haft. ^ Dr.' Walter Freeman skýrð' ísé þýðingarmiklum uppfinning um í líffærafræði, sern fengisí hefðu með heilaskurðum, en dr. Örnulf Ödegaard, þekktur norsk ur lífeðlisfræðingur, stakk upp á því, að hægt myndi að lækna afbrotamenn af glæpahneigð- inni, sem ættu sjer enga aðra von um lækningu. Tillaga um að Moniz fái Nobelsverðlaun. í lok þingsins báru brasil- isku fulltrúarnir fram tillögu um að Egas Moniz, sem auk brautryðjendastarfs síns í heila skurðum, er einnig frægur fyrii uppfinningu á aðferð til að gera sýnilegar á röntgenmynd æð- arnar við heilann og greina þannig og finna heilaæxli, yrð! útnefndur sem umsækjandi Nó belsverðlaunanna á næsta ári 'i læknisfræði fyrir ómetanlegt starf í þágu vísindanna og mannkynsins með þessum tveim ur uppfinningum. Tillaga brasilisku læknanna menta, Mario Yahn, Anibal Sil va, Paulino Lengo, Matos Pi^ menta, Marie Yahn, Anibal Sí!t veira, Helie Simoes og Antoniq Barreto, sem allir eru frægir brasiliskir læknar. Dr. Matera frá Argentínu skýrði frá því, að ríkisstjórn Argentínu myndi opinberlega mæla með að Moniz fengi Nó- belsverðlaunin. Pierre Wert- heimer frá Lyons í Frakklandi. sagðist vera fullviss að fjelag taugalækna í París myndi styðjö uppástunguna. Ályktun, sem Walter Freeman bar fram fyrir bandarísku lækn ana um að læknaþingið styngi upp á Egas Moniz, sem næsta Nóbelsverðlaunamanna, var sam þykkt einróma. BEST AÐ AVGVtSA 1 MORGVNBLAÐINV 2) Cl f 249. dagur áisins. Árdegisflæði kl. 7,40. Síðdegisflæði kl. 20,00. Næturiæknir er í læknavarðstof- unni, sími 5030. Næturvörður er í Laugavegs Apó teki, sími 1616. Næturakstur annast Hreyfill, sími 6633. Helgidagslæknir er Úlfar Þórðar son, Bárugötu 13, sími 4738. I.O.O.F. 3=130968 / Messur. Messað í Dómkirkjunni í dag kl. 11. Sjera Bjarni Jónsson. Söfnin. Landsbókasafnið er opið kl. ?0— 12, 1—7 og 8—10 alla vitka daga nema laugardaga, þá kl. 10—12 og 1—7. — Þjóðskjalasafnið kl. 2—7 alla virka daga. — Þjóðminjasafnið kl. 1—3 þriðjudaga, fimíudaga og sunnudaga. — Listasafn Einars Jónssonar kl. 1,30—3,30 á suiinu- dögum. — Bæjarbókasafaið kl 10—10 alla virka daga nemi laugar- daga kl. 1—4. Nátturugiipasafriið opið sunnudaga kl. 1,30—3 og þriííjn daga og fimtudaga kl. 2—3. T í s k a n Gengið. Sterlingspund_________ 100 bandarískir dollarar 100 kanadiskir dollarar . 100 sænskar krónur ___ 100 danskar króaur ____ 100 norskar króaur ____ 100 hollensk gyllini____ 100 belgiskir frankar ___ 1000 franskir frankar__ 10ö syissneskir frankar _ ... 2ö,22 — 650.00 _„ 650,50 .„ 181,00 .. 135,57 . _ 13L410 ._ 245,51 .._ 14,86 ._ 3)35 - 152,20 Heilsuveradarstöðin Bólusetning gegn barnaveiki held ur áfram og er fólk minnt á að láta endurbólusetja börn sín. Pöntunum veitt móttaka á þriðjudögum og finuntudögvun frá kl. 10—12 í sima 2781. Afmæli. Sigurður Guðnason verkamaður, Hofsvallagötu 21, verður sjötugur á morgun, mánudaginn 6. þ.m. Brúðkaup. 1 gær voru gefin saman i hjóna- band í kapellu Háskólans ungfrú Karin Waag, Mjölnisholt 6, og Hannes Jónsson, fjolagsfræðingur, Meðalholti 9. 1 gær voru gefin saman i hjóna- bond af sjera Árna Sigurðssyni, ungfrú Hulda Guðmundsdóttir, Berg þórugötu 6 og Haraldur Jensson, sjó maður, Bræðraborgarstíg 23. Heimili ungu hjónanna verður á Bergþóru- götu 6. 1 gær voru gefin saman í hjóna- band af sjera Garðari Svavarssyni, Margrjet Hallgrímsdóttir, Skólavörðu stíg 36 og Öskar Guðmundsson, sjó ir.aður, Hverfisgötu 100 B. Heimili þeirra verður á Skólavörðustíg 36. Hóf fyrir Vestur- íslendinga. Fjelag Vestur Islendinga hefur fund í Oddfellowhúsinu niðri næst- komandi þriðjudagskvöld. Heiðurs- gestir fundarins verða Jakobina John son skáldkona og aðrir Vestur Islend ingar, sem hjer eru staddir. Birgir Halldórsson syngur einsöng á skemt uainni. Frá fundi í Óðni. Er Málfundafjelagið Óðinn hjelt síðasta fund sinn, s.l. miðvikudag, voru innritaðir 28 nýir fjelagar. f Nýr hjeraðsdóms- lögmaður. Nýlega lauk Vilhjálmur Árnason cand iuris, flutningi prófmála fyrir H'eraðsdómi. Meistaramótið. Tími Sveins Björnssonar i 400 m. hlaupinu á meistaramótinu í gær var 52,0 sek. (ekki 53,0), og er það 8. besti tími sem Islendingur hefir náð Þið haldið kannske að þetta sje samkvæiniskjóll — en það er öðru nær. Þetta er náttkjóll úr hvítu „jersey"-efni, sem tiskuhús citt í Kaliforniu sendi nýlega á markaS í þvi hlaupi. Gunnar Sigurðsson kast aði kringlunni 41,09 m. á sama móti en ekki 41,99 m. Skipafrjettir. Eimskip 4. sept.: Brúarfoss er í Leith. Fjallfoss fer fra Vestmannaeyjum síðdegis i dag 4. sept. til Hull. Goðafoss er i Amster Jeg er að velta því fyrir mjer — Uvort mannskemnMlir teljist ekki til skemmdarvcrka. 5 sniiiútni ln^sgáia SKÝRINGAR: Lárjett: 1 mjó —¦ 6 elska —¦ 8 vit- laus —-10 heimili ¦— 11 skrapatól — 12 hljóðstafir — 13 fyrir utan — 14 sár —-16 ónæði. LóSrjeit: 2 guð — 3 fuglinum — 4 eins — 5 fyrirtæki í Bvk. — 7 skemmdur — 9 kvikmyndafjelag — 10 á litinn —¦ 14 ending — 15 lagar eining. Lctusn á síðustu krossgátu: Lárjett; 1 fákar — 6 ána — 8 ex — 10 AA — 11 sveppur — 12 SI — 13 MG — 14 mar — 16 þarma. Lóörjett: 2 ÁÁ — 3 knappar — 4 AA — 5 messa — 7 ganga — 9. XVI — 10 aum — 14 M.A. — 15 RM. drm. Lagarfoss kom til Kaupmanml hafnar 2. sept. frá Bergen. ReykJE-i foss kom til Reykjavíkur 1. sept. frá Leith. Selfoss er á Siglufirði. Tröllai foss kom til Reykjavikur 2. sept. fráí Halifax. Horsa fór frá Hull 3. septj til Reykjavíkur. Sutherland kom tiU Reykjavíkur 31. ágúst frá Leitlij Vatnajökull er í Leith. R.kisskip 5. sept.: Hekla kom til Akureyrar í gær-< kvöldi. Esja er í Reykjavík, kom fré» Glasgow í gær. Herðubreið er væni arleg til Reykjavikur í dag. Skjald-- breið er væntanleg til Sauðárkróks í dag. Þj-rill er væntaniegur till Reykjavikur á morgun. Góður afíi. í'Jýsköpunartogarinn Akurey koni til Norðfjarðar í gær með fullfermi fiskjar eftir aðeins 7 daga veiðiferS við Austurland. Skipið fer með afla sinn á Þýskalandsmarkað. Ctvarpið. I Sunnudagur 5. sept.: 8 30 Morgunútvarp. — 10.10 Veður- frfgnir. 11.00 Morguntónleikar (plöt ur): a) Divertimento nr. 17 í D-dúr et'ur Mozart. b) Píanókvintett í Es- dúr op. 44 eftir Schumann. 12.10—. 13.15 Hádegisútvarp. 14.00 Messa í Fiikirkjunni (sjera Árni Sigurðsson)j 15.15 Miðdegistónleikar (pkitur). a) Duo i A-dúr op. 162 fyrir fiðlu og píanó eftir Schubert. b) Vladimir Rosing syngur lög eftir rússnesk fón- skáld. c) Paganini-tilbrigði op. 35 eflir Brahms. 16.15 Útvarp til Is-* lendinga erlendis: Frjettir, tónleikar, erindi (sjera Jóhann Hannesson). 16 45 Veðurfregnir. 18.30 Barnatími. 19.25 Veðurfregnir. 19.30 Tónleikar; Bolero eftir Ravel (plötur). 19.45 Aaglýsingar. 20.00 Frjettir. 20.20 Frá norrænu' listsýningunni í Reykjavik: Ávörp og samtöl (Valtýr Stefánssorii ritstjóri o. fl.). 21.10 Tónleiiar: Tríá í C-dúr op. 87 eftir Brahms (plötur; — tríóið verður endurtekið næstkom andi miðvikudag). 21.40 „Heyrt og sjeð" í Hollywood (Margrjet Indriða dcltir blaðamaður). 22.00 Frjettir.. 2105 Danslög (plötur). (22.30 Veð< urfregnir). 23.30 Dagskrárlok. Mánudagur 6. sept. Kl. 8.30. Morgunútvarp. — 10.10 Veðurfregnir. 12.10—13.15 Hádegis- útvarp. 15.30 Miðdegisútvarp. —. 15.25 Veðurfegnir 19.25 Veðurfregn- ir. 19.30 Tónleikar: Lög úr óperunni ,.Porgy and Bess" eftir Gershwin (plötur). 19.45 Auglýsingar. 20.00 Frjettir. 20.30 Útvarpshljómsveitiní íslensk alþýðulög. 20.45 Um daginn og veginn (Karl Isfeld .itstjóri). 21.05 Einsöngur (Gunnar Kristins- son): a) Fegursta rósin í dalnum (Árni Thorsteinsson). b) Aría úr óp, ,I.a Traviata" (Verdi). c) Aría úr óp'. „Tannháuser (Wegner). d) Aria úr óp. „Troubadour" (Verdi). 21.20 Þýtt og endursagt (Sveinbjörn Jóns- son) 21.45 Tónleikar: Kórlög úr óper- um (plötur). 22.00 Frjettir. 22.05 Síldveiðiskýrsla Fiskifjelags Islands (Arnór Guðmundsson skrifstofustj.). Ljett lög Xplötur). 22.30 Veðurfregn-i ir. — Dagskrárlok. Hljó-nleikar Þórunn- ar á Akureyrs Akureyri, laugardag. Frá frjettaritara vorum. PÍANÓSNILLINGURINN Þór nnn Jóhannsdóttir, hjelt hjer aðra hljómleika 8.1. i fimmtu- dagskvöld í Nýja Bíó. Hljómleikarnir voru haldn- ir á vegum Tónlistarfjelagsins hjer og var hvert sæti skipað í áheyrendapöllunum. Sem íyvv var leik Þórunnar tekið með miklum fögnuði. 1 kvöld fer Þórunn litla í fylgd með föður sínum suður til Reykjavikur. — H. Vald.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.