Morgunblaðið - 26.10.1948, Síða 1
16 siður
óo. argangur
252> tl)l- — Þriðjudagur 26. október 1948.
Prentsmiðja Morgunblaðsiná
Hálamiðlunartillaga hlullausu landanna um lausn Serlínardcilunnar felld
neitunarvaldinu
©
■ ■
Ylirlýsing Veslurveldanna í Oryggisráði
París í gærkvölcii.
Einkaskeyti til Mbl. frá Reuter.
ER VISHINSKY, fulltrúi Rússa. hafði lýst því yfir í Ör-
yggisráði í dag, að þeir niuiulu bcita neitunarvaldi sínu
til þess að fella málarniðlunartillögu „hlutlausu“ land-
anna í Berlínardeilunni, ræddust fulltrúar Vesturveld-
anna þriggja litla stund við í hálfum hljóðum. Að því
loknu stóð dr. Jessup, fulltrúi Bandaríkjanna, á fætur
og bað sjer hljóðs. Hann talaði hægt og var alvarlegur á
svip. Hann sagði meðal annars:
„Ef Ráðstjórnarríkin hafa hugsað sjer að flæma okkur
frá Berlín, geta þau það ekki með því að halda áfram
að ógna heimsfriðnum . . .“
HEIÐARLEG TILRAUN
„Sendinefnd Bandaríkjanna hefur hlýtt á þá yfirlýs-
ingu Ráðstjórnarríkjanna, að þau hafi í hyggju að fella
tillöguna með neitunarvaldi sínu. Öll veröldin lítur þó
svo á, að hjer sje um rjettláta og aðgcngilcga tillögu að
ræða, tillögu, sein samin var af óhiutdrægnum stjórn-
máiamönnum sex landa víðsvegar um lieim, tillögu, sem
var lieiðarleg tilraun til að leysa erfitt vandamál.
*
ÁBYRGÐIN HVÍLIR Á RÚSSUM
Frakkland, Bretland og Bandaríkin höfðu gengið að
þessari tillögu. Ef Berlínarvandamálið verður ekki leyst
á grundvelli liennar, mun ábyrgðin á því að slíkt hefur
mistekist algerlega og óhjákvromilcga hvíla á Ráðstjórn-
arríkjunum.“
BERTRAND Russel lávarður,
breski heimsspekingurinn víð-
kunni, berst fyrir því að stofnuð
verði alheimsstjórn til að hefta
heimsveldisyfirráðastefnu
Rússa. — Russel, sem kominn
er á áttræðisaldur var í norsku
farþegaflugvjelinni, sem hlekt-
ist á í Þrándheimsfirði fyrir
skönunu og bjargaði sjer á
sundi til lands.
55 prósent meiri úf-
ilutningur en 1938
London í gær.
HEROLD WILSON, verslunar-
ráðherra, birti í dag útflutnings
áætlun Breta fyrir næsta ár.
Er það ætlun bresku stjórnar-
valdanna, að útflutningurinn
1949 verði 55 prósent .meiri en
1938.
Dönsku konungs ■
hjónunum vel tekið
í London
FRIÐRIK Danakonungi og
drottningu hans, sem nú eru
gestir bresku konungshjónanna
í London, var mjög vel fagnað
í kvöld, er þau voru gestir
bresku konungshjónanna í einu
af leikhúsum borgarinnar. —
Danska ekkjudrottningin, sem
einnig er í London, fór í annað
leikhús með Mary ekkjudrottn-
ingu. — Reuter.
Liðsauki fil skæruliðanna
Aþena í gærkvöldi.
FRJETTASTOFA í Aþenu
skýrði frá því í kvöld, að
grsku skæruliðunum berist enn
daglega liðsauki frá Albaníu
qg Júg^slavíu. — Reuter. t
Aðgerðir Búlgaríu, Al-
baníu og Júgóslavíu
ógnu friðnum
París í gær.
Einkaskeyti til Mbl. frá Reuter.
STJÓRNMÁLANEFND allsherjarþingsins í París byrjaði i dag
að ræða þá tillögu Balkannefndar S Þ„ að þingið ‘ilkynni
stjórnum Búlgaríu, Albaníu og Júgóslavíu, að það líti svo á,
::ð áframhaldandi aðstoð þessara landa við grísku skaéruliðana
stefni friðnum á Balkanskaga í hættu.
u meðlimir Öryggis-
rúis með súttuliiiög-
isi — es fisliasky
og Munuiisky ú móti
París í gærkvöldi.
Einkaskeyti til Morgunblaðsins frá Reuter.
RÚSSAR beittu í dag neitunarvaldi sínu í Óryggisráði til þess.
að koma í veg fyrir það, að samþykkt yrði tillaga „hlutlausu“
landanna sex í ráðinu um lausn Berlínardeilunnar. Samkvæmt
tillögu þessari var til þess ætlast, að 1) aðflutningsbanninu
til Berlínar yrði afljett þegar í stað, að 2) rússneska markið
yrði eini gjaldmiðill borgarinnar ekki seinna en tíu dögum eftir
að bannið yrði afnumið, og að 3) haldinn yrði utanríkisráðherra-
íundur fjórveldanna um Þýskalandsmálin í heild.
Rússneski fulllrúinn reiður og rauður
Vishinsky barði hnefanum heiftarlega í borðið og var eld-
i'auður í andliti, er hann í ræðu, sem hann flutti á undan at-
kvæðagreiðslunni um tillöguna, lýsti því yfir, að rússneska
sendinefndin mundi notfæra sjer rjett sinn samkvæmt 27. grein
stofnskrár Sameinuðu Þjóðanna og beita neitunarvaldiau. Fór
mikill kliður um fundarsalinn, er áheyrendur gerðu sjer ljóst,
hvað fólst í þessum orðum rússneska fulltrúans, enda höfðu
flestir gert ráð fyrir því, að Rússar mundu láta sjer nægja að
sitja hjá við atkvæðagreiðsluna. En áheyrendur þurftu ekki
lengi að bíða, til þess að ganga úr skugga um, að Vishinsky;
ætlaði að gera alvöru úr hótun sinni. Er tillaga „hlutlausu1*
landanna var borin undir atkvæði, greiddu allir meðlimir Ör-
yggisráðs atkvæði með henni, að Vishinsky og Manuilsky full-
trúa Ukrainu, undanskildum. Var tillagan þannig felld með
tveimur atkvæðum Rússa gegn níu atkvæðum hinna ráðs-
meðlimanna.
-<♦>
Höfnuðu samvinnu j
Tillaga frá Rússum um að
leyfa fulltrúum Albaníu og
Búlgaríu að taka þátt í um-
ræðum um skýrslu Balkannefnd
ar var felld, eftir að breski full-
trúinn hafði vakið athygli á því,
að þessi lönd hefðu fyrirgert
þeim rjetti, enda frá' upphafi
hafnað allri samvinnu við nefnd
ina. Stjórnmálanefndin sam-
þykkti þó tillögu þess'efnis, að
Búlgörum og Albönum sje
heimilt að senda nefndinni yfir-
lýsingu um afstöðu sína til
grísku skæruliðanna. -
Ritfrelsið hjá ung-
vershu kommún-
istunum
Budapest í gærkvöldi.
„ALÞÝÐUDÓMSTÓLL“ í
Budapest dæmdi í dag ungversk
an frjettamann til átta mán-
aða fangelsisvistar fyrir' að
„dreifa frjettum, sem hefðu
getað verið niðurlægjandi fyrir
stjórnarvöld landsins“. Hjelt
ákærandinu því fram, að blaða-
maðurinn hefði látið á sjer
skilja í sumum greinum sínum
til Reuters, að Rúmenía væri í
rauninni nokkurskonar ný-
lenda Rússa. — Reuter.
Tapað, fundið
LONDON — 226,242 hlutir voi'U
skildir eftir í járnbrautum og
neðanjarðarlestum í London átta
ifyrstu rnánúði þessa árs.
Áður en gengið var til at-
kvæða, lýstu fulltrúar deilu-
aðila því yfir í stuttum ræðum,
hvaða afstöðu þeir mundu taka
til tillögunnar. Sir Alexander
Cadogan (Bretland) sagði í lok
ræðu sinnar:
Rjettlát lausn.
„Breska ríkisstjórnin gengur
að tillögunni, enda lítur hún
svo á, að í henni felist rjettlát
lausn deilumálsins. Breska ríkis
stjórnin mun gera allt, sem hún
getur, til að framkvæma skil-
mála hennar, með það fyrir aug
um, að aðgengilegt samkomu-
lag náist .. .“
Aðgengileg lausn.
Dr. Philip Jessup tilkynnti
Oryggisráði að Bandarikin
væru reiðubúin að hlýða skil-
málum tillögunnar, og bættl
við: „Jeg vona, að þeir með-
limir ráðsins verði engir, séna,
Franih. á bls. 2.