Morgunblaðið - 16.10.1949, Side 4

MORGU NBLABIÐ
Suunudagur 16. okt. 194S= j
Fjelagi IMapoleon:
Skenmt Í33&S gagnleg bék
c2) a (j !> ó L
FYKIR nokkrum dögum komj
í íslenskri þýðingu saga, sem
hlotið hefur heimsfrægð, og
lieitir Fjelagi Napoleon. Á
frummálinu heitir sagan
„Animal farm“ og er eftir
George Orwell. í þýðingunni
heitir staðurinn „Dýra-Garð
ur“. Það er bóndabær, þar
sem húsdýrin gera.uppreisn,
reka Jón bónda af höndum
sjer. og taka þar við allri
stjórn.
SAGAN vekur skemtilegar end
urminningar hjá þeim, sem
á unga aldri lásu og höfðu
bæði gagn og gaman af
dæmisögum Esóps, minnir á
hvernig hinn gríski speking-
ur og dæmisöguhöfundur
getur opnað unglingunum ný
viðhorf og nýjan skilning á
mannlífinu, með því að
flytja atbu.rði mannlífsi'ns í
dýraheiminn.
HÖFUNDUR bókarinnar „Ani-
mal farm“ flytur deilu sína
á einvaldsskipulagið yfir til
dýranna, á svo snildarlegan
hátt, að bók hans hefur vak-
ið heimsathygli, og ágæta
dóma fyrir efni og efnismeð-
ferð.
Þýðingin á bókinni er svo
lipur og ljett, að manni dett-
ur ekki í hug, við fljótlegan
lestur, að þetta sje ekki frum
samin bók á íslensku.
EFNI bókarinnar verður ekki
rakið hjer. Hún er fljótlesin.
Það gefur hverjum sem það
gerir ánægjulega stund. Þó
•’ grunntónninn sje alvarlegur
• og atburðirnir alt annað en
' ánægjulegir, sem gefið hafa
<. höfundi efnið í hendur, er
frásögnin færð í svo skemti-
legan búning, að lesandinn
getur ekki komist hjá, að
skemta sjer við lesturinn.
DÝRIN ætluðu sjer að eignast
góða daga, þegar þau höfðu
losað sig við húsbónda sinn.
Arðræningjann, sem hvorki
verpti eggjum nje fram-
' leiddi mjólk sjálfur. En þetta
fór alt á annan veg þegar á
átti að herða.
Flest dýranna fengu meira
erfiði, verra viðurværi og
áttu yfirleitt í mestu erfið-
leikum.
NEMA NAPOLEON hinn mikli
göltur, og venslalið hans,
sem komst til valda á Dýra-
Garði. Hann lifði í vellyst-
ingum praktuglega. = Þurfti
aldrei annað að gera en
hugsa. Og sá mikli hugsuður
þóttist leggja áhcrslu á það
eitt, að sjá um, að öllum
hinum dýiunum liði vel. En
1 strit þeirra sem unnu, fór til
þess, að svínin og hundarnir
gætu lifað í sælulífi.
Lýst er bæði utan- og inn-
anríkismálum Dýra-Garðs.
ÁRIN liðu og dýrin gátu ekki
betur sjeð, en þau ættu
sömu ævi, og þau höfðu alt-
af átt. Þau voru venjulega
svöng, sváfu í hálmi, drukku
úr tjörninni, þræluðu á ökr-
unum. Á veturna urðu þau
að berjast við kuldann, á
sumrin við flugurnar. Stund
um reyndu elstu dýrin af
veikum mætti að rifja upp
fyrir sjer, hvort aðbúnaður-
inn fyrst eftir byltinguna,
meðan ■ brottcekstur Jóns
bónda var enn í fersku minni
hefði verið betri, eða verri
en nú. Þau gátu ekki munað
það. Þau höfðu ekkert til
samanburðar við þá ævi sem
þau áttu nú.
DÝRUNUM fannst gátan óræð
og hvað sem öðru leið,
höfðu þau ekki mikinn tíma
til þess að brjóta heilann um
þesskonar málefni. Benja-
. mín var sá eini, sem hjelt
því fram að hann myndi
hvert smáatvik, sem fyrir
sig hefði borið á ævinni, þó
að löng væri orðin. Sultur,
þrældómur og vonleysi,
væri, sagði hann 'óumbreyt-
anlegt lögmál lífsins.
ÖFUGÞRÓUNIN hjelt áfram.
Sagt er frá þeim atburði
þegar valda-svínin tóku upp
á því, að ganga á afturfót-
unum. Napóleon með svipu
í klaufinni. Og brátt kom að
því, að öll boðorðin, sem
máluð höfðu verið á hlöðu-
vegginn, voru burtu máð. Og
þetta eitt kom í staðinn.
„Öll dýr eru jöfn. — En sum
dýr eru jafnari en önnur.“
287. dagur ársios.
Gallusmessa.
Árdegisflæði kl. 0,15.
Síðdegisflæði k1. 19,40.
Næturlarknir er í læknavarðstof-
unni, sími 5030.
Næturvörður ?r í i Lyfjabúðinn
Iðunni, sími 7911.
Næturakstur anílast Hreyfill, sími
6633.
□ Edda 594910187—1
I.O.O.F. 5=13110178=814 Fl.
Kaþólska kirkjan
j Síðdegisguðsþjónusta kl. 6. Bless-
un og prjedikun (sr. F. Ubaghs).
^ Afmæli ,
j Frú Guðlaug Jónsdóttir Flókagötu
10 verður 75 ára í dag.
1 Á morgun er frú Jórunn Jónsdótt-
ir. Jnnri Njarðvík 09 ára.
í
Hjónaefni
Þ. 12. ckt. opinberuðu trúlofun sína
, ungfrú Ragnheiður Guðmundsdóttir,
■ J^angholtsvegi 13 og Óskar Jóhannes
son frá Svínhóli , Dölum.
j í gær opinheruðu trúlofun sína,
imgfrú Mæja Gísiadóttir, Frakkastíg
112 og Jean Briand de Crevecoéur for
stjóri frá Kaupmannahöfn.
Brúðkaup
Til kjósenda
Sjálfstæðisflokksins
Allir Sjálfstæðismenn er;i vin-
samlegast beðnir að gefa kosninga-
skrifstofu flokksins í Sjálfstæðis-
húsinu, upplýsingar um allt það
fólk sem liefur kosningarjett lijer
í Reykjavík, en fjarverandi verður
úr bænum um kosningarnar. —
Lnnfremur er það nauðsynlcgt, að
flokksmennirnir gefi upplýsingar
um það utanbæjarfólk, sem verða
mun lijer í Reykjavík á kjördag.
— Áríðandi er að Sjálfstæðismenn
hafi þetta tvennt í liuga, en skrif
etofa flokksins er opin daglega frá
kl. 9—12 og 1—5 og eru menn
beðnir að snúa sjer þangað varð-
andi bessi mál. — Sími skrifstof-
unnar er 7100.
Kosning utan kjörstaðar
Utankjörstaðakosning er hjá
Borgarfógeta. Kjörskrifstofa lians
er í Arnarhvoli, suðurdyr, gengið
inn frá Lindargötu, og er opin kl.
10 til 12 fyrir hadegi, 2 til 6 og
8 til 10 eftir hádegi.
Sjálfstæðisfólkl Allar upplýsing-
ar um utankjörstaðakosninguna fá
ið þjer á kosningaskrifstofu flokks
ins í Sjálfsta:ðishúsinu (uppi),
sími 7100.
Jftorgtsttbla&ift
Nokkrir erfiðleikar eru nú á því,
eins og stundum 4ður í byrjun októ-
bermánaðor, að koma Morgunblaðinu
til kaupenda. Stafar það af þvi, að
margir af unglingum þeim, sem bor-
ið hafa blaðið til kaupenda eru að
hefja skólanám. Margir, sem vildu
halda áfram blaðaútburði hafa ekki
fengið að vita á hvaða tíma dags
þeir verða í skólanum. — Kaupendur
blaðsins eru beðnir að virða á betri
veg, þótt seint gangi að koma blaðinu
til þeirra þessa dagana. — Unglingar
og aðrir, sem hug hafa á starfi við
blaðaútburð ættu að tala við af-
greiðslu Morgunblaðsins, sem allra
I gær voru geíin saman í hjóna-
band af sr. Garðati Svavarssyni ung
fiú Hólmfriður Eyjólfsdóttir og Bald
ei' Jensson, múraii. Heimili þeirra
ei á Vesturgötu 25.
I gær voru gefin saman í hjóna-
Land af sr. Garðari Svavarssyni ung
frú María Guðnadóttir og Valtýr
Sæmundsson frá Viðmörk í Vestur-
Iiyjafjallahreppi. Heimili þeirra verð
ur að Smáravöllum í Kópavogi.
1 gær voru gefin saman í hjóna-
band af sr. Jóni Thorarensen, ungfrú
Þorbjörg Magnúsdóttir og Gisli
Kristjánsson, sjómaður, Jófríðarstöð-
um við Kaplaskjólsveg, Reykjavík.
Nýléga voru gefin saman í hjóna-
band af sr Jóni Thorarensen ungfrú
Erla Magrúsdóttir og Ingólfur Eyj-
ólfsson, sjómaður. Heimili ungu hjón
anna er á Ljósvallagötu 22.
I gær voru gefin saman í. hjóna-
hand af sjera Jakob Jónssyni ungfrú
Kristín Halldórsdóttir Asper og Jón
Magnússon frá Geirastöðum. Heimili
ungu hjónanna verður á Holtsgötu 39
1 gær voru gefin saman i hjóna-
band. ur.gfrú An-ia Marberg og
Gunnlaugur Stepiiensen tollvörður.
Heimili þeirra \erður að Laugar-
nesvegi 53.
Sr. Halldór Jónsson
heiðraður
Forseti Islands ræmdi í gær sira
Halldór Jónsson, piest á Reynivöll-
un i Kjos, Stórriddarakrossi Fálka-
orðunnar. en þá ótti síra Halldór
f rnmtíu ára prestskaparafmæli.
(Frjett frá forsetaritara).
Þeir Sjálfstæðismenn,
sem hafa lofað -ð lána flokknum
bíla sína r. kjördag, svo og þeir Sjálf
stæðismcnn, sem ekki hefur náðst til.
en hug hafa á þessu, eru beðnir að
mæta með bila sína til skrásetningar
< laugardaginn kemur 22. okt. n.k.
milli kl. 2 og 7 síðd. við Sjálfstæðis
búsið.
livöldk ióil.
Ilinn fi-umlegi Jean Desses sýn-
ir þennan doppótta kjól, seni er
mjög fleeinn. Utirlir víSu fe'Iing-
um pilsinf felast næf-urþunnir
útvarp. 15,30—16,25 Miðdcgisútvarpy
— 16,25 Veðurfregnir. 18,30 Islensku
kennsla; I. flokkur (Kennari: Bjarm
Vilhjálmsson magister). 19,00 Þýsku-
þc-nnsla; II. flokkur (Kennari: dr.
Jón Gíslason). 19,25 Veðurfregnir.
19.30 Tónleikar: Lög úr kvikmynd-
mn (plötur). 19,45 Auglýsingar.
20,00 Frjettir. 20,30 Hundrað ára
n.mning pólska tónskáldsins Frédcnt;
Chopin. — Erindi og tónleikar (tón-
verk eftir Chopin): a) Píanósónaía í
L-moll op. 35. b) firindi (Árni Krist:
jánsson píanóleikari). c) Polonaise-
Fr.ntasia í As-dúr op. 61 og Marzuka
: cis moll. d) Píanókonsert nr. 1 í
e-moll op ll. 22,00 Frjettir og veður-
| fzegnir. 22,05 Ljelt lög (plötur),
22.30 Dagskrárlok.
Útvarpið:
Erlendar útvarps-
^teðvar
^víþjóð. Bvlgjulengdir: i388 on
28,5 m. Frjettir kl. 18 og 21,15.
Auk þes; m. a,: Kl. 12,20 Lög leik
itt á saxcfóri. Kl. 13,00 Symfcuíu-
bljómleikar samsku útvarpshljómsveit
e’innar. KI. 15,40 Barnatími. Kl.
18,45 Tungskinsrómantik. Kl. 19,20
Maiuma gerir uppreisn. Kl. 2-.),05
Malcolm Sargent sliórnar Gautatorg'
arlil jómsvei tinni.
Lfauniörk. Bylgiulengdir x250 c;i
31,51 m. — Friettir kl, 1 ‘. .45 og
kl. 21,00.
Auk þess m. a.: Kl. 18,15 Gó nul
og ný ítölsk píanólög. Kl. 19,15
Symfóníuhljómsveit leikur. KI. 29,00
fjólubláir sokkar meS hvítum dopp Astandið i Suður-SIjesvik. Kl. 20,20
| Auglýsingar. Kl. 21,15 Lulu Zie^ler
- - . kabaret.
Reykjavik. Skjaidlueið er á Húna-
flóa á norðurleið. Þyrill er í Reykja-
vík.
Síðdegishl j ómleikar
í Sjálfstæðishúsinu
í dag. — Chopin-hljómleikar i til -'
efni 100 ára dánarminingar tónskálds
ins: Fantasia yfir tmsmíði Fr. Chop-
ins. Nocturno í F-dur. Prelude í Des-
dur. Nocturno í Es-dur. Sonata í B-
moll. Melodia í E-dur. Endurminn
ingar Chopin.
I
Kvennadeild
Bridgefjelagsins
heldur aðalfund í Tjarnarcafé
(niðri) arinað kvöld kl. 8. Á eftir
fundinum verður spilað.
Ctvarpið:
Skipafrjettir
Eimskip:
Brúarfoss er í Kaupmannahöfn.
Dettifoss er á leið frá Beykjavík -til
London. Fjallfoss er í Reykjavik.
Ctoðafoss ev á Leið f.-á New York til
Reykjavíkur. Lagarfoss fór frá
P.eykjavik 14. okt. til Breiðafjarðar
og Vestfjarða. Self iss fór frá Hólma
vik 1 1. okt. til Skagastrandar, Dal-
vikur og Siglufjarðar. Tröllafoss er í
New York. Vatnajökull er í Reykja-
vik.
E. & Z.:
Foldin er á leið frá Leith til
Reykjavíkur. Lingestroom er í Fær-
eyjum.
Hekla er á leið frá Áaborg til
Peykjavíkur. Esja kom í gærkvöldi
ti* Reykjavíkur. Herðubreið er í
Sunnudagur:
8,30—9,00 Morgunútvarp. — 10.00
Veðurfregr.ir. 11,00 Messa í Dóm-
kirkjunni (sjera Jón Guðnason prje-
dikar; sjera Bjarni Jónsson vígslu-
biskup þjónar fyrir altari). 12,15—
.13,15 Hádegisútvaro. 15,15 Miðdegis-
jtcnleikar (plötur): a) Kvartett í C-
I dúr opi 5a nr. 3 ettir Beethoven. b)
j Píanókonsert í D-dúr (K537) eftir
Mozart. 16,15 Utv-irp til íslendinga
crlendis: l<'rjettir og erindi (Vilhljém
ur S. Vilhjálmsson blaðamaður).
16,45 Veðurfregnir. 18,30 Barnatimi
(Þorsteim. ö. Steiihensen): Barna-
blaðið Æskan fimntiu ára: a) Saga
„Æskunnar" (Einar Björnsson). —
b) Ávörp. Fjórir ritstjórar „Æskunn
ar“ (sjera Friðrik P'riðriksson, Sigur-
jón Jónsson, Margrjet Jónsdóttir og
Guðjón Guðjónsson,. — c) Tveir leik
! jiættir. •—- d) Uppiostur: Þula, skrítl
ur og söpur. — e) Söngur. 19,25
Veðurfregnir. 19,30 Tónleikar: Slav-
neskir dansar eftir Dvorák (plötur).
.9,45 Auglýsingar. 20,00 Frjettir
20,20 Einleikur á fiðlu (Biörn Ölafs-
son): Danse Chamj.étre (Sveitadans-
ar) op. 106 nr. 1—5 eftir Sibelius.
20,40 Ferðasaga: ÍJr Grikklandsför
(frú Hildur Blöndal), 20,55 Tónleik
ar: „Don Quixote“ tilbrigði fyrir
hljómsveit eftir Richard Strauss
I (plötur). 21,30 Upplestur: ,;Laugar-
dagur“, smásaga eftir Aldons Huxley
I (Valur Gíflason leikari). 22,00 Frjett
i. og veðurfregnir. 22,05 Danslög
(plötur), 23,30 Dagskrárlok.
i
Mánudagur:
8;30—9,60 Morgcnútvarp. — 1010
Veðurfegr.ir. 12,10—13,15 Hádegis-
Atvinna
Engir eru Frarnsóknarnienn í
Reykjavík, segir Kolka læknir, í
Morgunblaðinu í gær, nema þeii’
cem hafa af því atvinnu.
□ '
Urrœöi Framsóknar
Enn talar Tíminn um„úrræ<)ini
salugu“, sem Fraezisóknarflokkur-
inn bar fram í dýrtíðai'málunum
í sumar, og heimtaði haustkosn-
ingar, af því hinir stjómarflokk -
arnir vildu ekki fallast á þau seira
allsherjar bjargráð.
Að gera sköinnilunars 'ðlana aöí
innflutningsheimiidum, og fá
srarta markaðinn með því skipu-
lagðan, kaupfjelögununi í vil.
| Síðan Sambandið treysti s jer
ekki til að fallast á þetta hjeldut
menn að Tíminn myndi hætta að
minnast á þessi „úrræði“.
I En hann heldnr áfram.
I _ □
Fyrirspurn.
Einar Olgeirsson ætti að fræðw
almenning á því, ef hann er ekk'i
alveg búinn að missa málið:
i Telur Einar að alþýðan í Rúss-
I.mdi hafi, það sem Þjóðvilii nri
kallur „IVTannsæiiiandi lífskjörl“‘
i □
. Og svn gæti Magnús
I ritstjóri Þjóðvilians spreytt sig
á því, nó yfir helgina, að gefa £i
Jiví skýringu, hv-irt í leppríkjiin*
Kússa í austanverðri Evrópu sjf
rjettarfai í venjulegri mynd, einsi
og viðgengst í siðuðum þjóðfjelii",
j um, eða það sje ekki annað eru
I skrípamynd.
I . □,
I’egar sami Magnús
átli til sællar minningar að gangai
undir liáskólapróf um árið, ol
skilaði „blönku“, þá var haiui'
.-purður að því, rð sögn, hvernig
liann gæti rakið íslensku sagnirnai'
að „rægja“, „Ijúga“, og „stelu1,
til gotneskrar tungu.
Þá sett.i hann uppá sig hunds-
liaus, lijelt að verið væri að sken-
sig, og gekk frá prófinu. Rjeðr
: ig nokkru síðar sem ritstjóra Þjóð'
siljans, þur sem hann, sem betui
fer, er enn.
Framsóknarmenn hafa bar-<
ist gegn ölum belstu hagsmunia
málum Reykvíkinga.
KJÓSIÐ D LISTANN.