Morgunblaðið - 11.10.1952, Blaðsíða 2
rz ■*
MORGUNBLAÐIÐ
Laugardagur 11. okt. 1952 ^
liondnn nrbaimið
Framhald af bl^. 1 ;
með íslenzltum toguruiM á$amt
aukna vÖruvÖndun, til hags-
bóta báðum aðilum eða sams-
konar viðræður og þeir hefðu
tekið upp við Þjóðver.ia.
MISMUNUN VIÐ AFLALOSUN
— LÖNDUNARBANNINU
AFLÉTT
Við töldum að ákvörðun Al-
þingis um verndun fisksvæðanna.
yrði í framtíðinni til blessunar
fyrir alla þá, er fiskveiðar stund
uðu við ísland. Við héldum »»vi
fram, að áður en viðrafaður gætu
hafist um sameiginleg hagsmuna-
mál yrðu brezkir útgerðarmewu
að hætta mismunun þeirri í af-
greiðsluróð, sem átt hefði sér
stað síðan 1946 og haft hefði í
för með sér legu íslcnzkra tog-
ara i brezkum höfnum með firlí-
fermí af fiski oftlega til stór
tjóns fyrir cigendur þeirra. ®nn-
fremur yrðu þeir að afturkalla
löndunarbannið.
Þeir neituðu hvortveggja og
skírskotuðu til þess að fyrst yrðu
viðraeður um breytta verndar-
línu að hefjast. Við vísuðum
þeirri málaleitan algerlega á bug.
Lýsti formaður þeirra því þá
yfir, að þeir teldu frekari við-
ræður íilgangslausar.
BÓKUN F. í. B.-MANNA
Þeir Kjartan og Jón létu þá
bóka svohljóðandi greinargerð:
1. Á árunum 1940, 1941, 1942,
1943, 1944 og 1945 höfðu eigend-
nr íslenzkra veiðiskipa samvinnu
við þrezk yfirvöld varðandi lönd
nn á íslenzk-veiddum fiski á
þessum árum í Bretlandi til
hagsmuna fyrir báða aðila. A
þessum árum fórst 25% íslenzka
togaraflotans, sum skipanna með
allri áhöfn.
2. Fulltrúar islenzkra togara-
eigenda hafa alltaf verið og eru
enn reiðubúnir til að hafa svip-
aða samvinnu, þ. e. að flytja
brezku þjóðinni togaraíisk, sem
landað verði í Hull, Grimsby og
Aberdeen og raéða samning við
hlutaðéigandi aðila um að yiu-
fytla ekki markaðinn.
3. íslenzkir togaraeigendur eru
reiðubunir, í samvinnu víð brezk
yfirvöld, togaraeigendur og aðra
hlutaðeigandi aðila, til að athuga
alla möguleika á að bæta gæði
fisks, sem landað er í Bretlandi
og önnur atriði varðandi fisk-
landanir þeirra til að vernda
hagsmuni almennings.
4. Brezkum togaraeigendum er
fyllilega ljóst, að íslenzkum tog-
urum og dragnótabátum er bann-
að að véiða innan fjögra mílna
varnarlínunnar, og að þeir haía
þar engu meiri rétt en íogarar
eða dragnótabátar frá Bretlandi
eða hverju öðru landi.
5. Varðandi deilur um 4 mílna
varnarlínuna álíta íslenzkir tog-
araeigendur það vera mál, ssm
eingöngu ríkisstjórnir .BrcUf.nBs
og.íslands geta rætt.
6. Fulltrúar íslanzkra togara-:
eigenda skírskota til sómatil-
finningar brezkra samstarfs-
manna sinna um að fa réttláta
afgreiðslu í þaim nöínum, sem
landað hefur verið í um margra
ára skeið, þar með ofangreind j
ar, þ. c. Hull, Grimsby og Abar- [
deen, og að löndunum verði .hag-1
aö á þann hátt að skip það, ev
fyrst kamur fái fyrst afgrciðsiu.
flÆTT VÖÐ BLAÐAMENN I
í fundarlokin var um það 'ætt
að háfa fund mað brcZkum frétta-
mönnum, og var það ésk okkar,
að hann yrði samaiginlcgur. Því
var neitað af fulltrúum brczkra
togaraeigenda, . en á það fallizt
að við ræddum við fréttámonn
ina á cftir brczkum togaraojg-
endum. Fréttamannafundurinn
var haldinn næsta dag þ. a. föstu
dag 3. okt. Um þrjátíu frétta-
mern voru mættir á fundinum
meðal þeirra fréttamann fró
BBC og R.euter. Okkar viðtöl við
þá r.tóðu yíir í fulla tvo klukku-
tíma og mættum við þar mikl-
um Skilningi og má segja það
þeim til hróss, að margskonar
ranghermi og misskilningur
íékkst leiðréttur í brezkum blöð-
um, eins og t. d. sem almannt
var útbreytt, „að íslenzkir tog-
arar og dragnótabátar nytu for-
réttir.da í íslanzkri landhelgi“. ;.j
i
SPURNINGAR BLAÐAMANNA
OG SVÖR I
Ýmsir fréttamenn spurðu:
Verður þá enginn íslenzkur tog-'
arafiskur á brezkum fiskmarkaði
í næstunni? Því svörðum við:
A.uðvitað munum við vinna að
því, að brezkar húsmæour ættu
■þess áframhaldandi kost að fá
íslenzkan fisk til matar. ftlunum
við gera það sem í okkar valdi
stæði til þess að finna aðila,
er vildu taka að sér löndun þó
við hinsvegar vonuðum að brezk
ir togaraeigendur sæu að sér,
afturkölluðu bannið og hættu að
mismuna okkur við landanir. Úr
þessu mundi fást skorið bráð-
legra. I
í viðræðum, sem áttu sér stað
í utanlörinni urðum við þoss á-
þreifanlega varir, að brezkt
verkafólk er því ekki fylgjandi,
að Jslendingar séu úíilokaðir
frá mörkuðum í Bretlandi. Full-
trúar verkafólksins telja hins-
vegar cðlilegt og heppiiegt, að
reglur verði settar með sam-
komulagi eða á annan há<! ur- ~ð
fisiunagn verði sem jafnast og
að staðaldri iil fullnægingar
þörfum almcnnings.
Veðrsrdagur
II-NN .kunni norski hljómsveit-
arstjóri Qlav Kjelland. raeddi í
gærdag við blaðamenn ' r.sm-
Danai við vetrarstarfsemi Sin-
fór.íhljómsvcitarinnar. — Hann
gat þess, að sér væri sérstök
áriægja að sljórna hijómsveit-
inni á hljómleikum n:k. þfiðju-
dag, er hun fiytur Forieik extir
Jón Leifs, tónskáid.
Kjelland ræddi um r.orræna
tciiiiist, einkum hina þjóðlegu eða
alþýðiegu tónlist í Noregi og á
Iskmdi og hver lyftistöng sú tón-
iist hefði orðið í Noregi, einkum
eftir að sinfóríhljómsveitir komu
til skjalanna.
I hinni íslenzku og norsku al-
þýðutónlist mætti finna mjög
margt sameiginlegt og bá sér-
s.taklega í verlcum Jóns Leifs. —
Þeim, sem þekkja til, sjá það
strax hvernig þessar tónsmíðar
í báðum löndunum eru af sömu
rótum sprottnar. í vottkum Jóns
Leifs, sem Kjelland fór miklum
viðurkenningarorðum um, sagði
hann að finna mætti hin dásam-
legustu tilbrigði, sem /æri cð
finna í norrænni tónlist.
Með tilkomu sinfóníhljómsveit
ar og Slíkrar undirstöðu, sem
verk Jóns Leifs eru, ;geta islenzk
tónskáld byggt upp sína þjóðlegu
hljómlist, líkt og hinir norsku
-snlllingar, eins og t.d. Griag hafa
gert, sagði Kjelland.
í gær komu um 200 manns á sýningu Veturliða Gunnarssonar í
Xiistamannaskálanum, og r álgast nií tala gestanna óðum 1000. —
Sýningunni Ivkur á miðvikndaginn kemur. — Nú hefur 21 m.yntl
á sýningunni selzt. Þetta málverk er á meðal þeirra sem Veturliði
sýnir og heitir það Vetrardagur.
mngurinn
Greinargerð frá írtflutningsstjóra SÍS
<
Reykjavíkur
AÐ gefnu tilefni og til þess ao
forðast misskilning vill Leik-
félag Reykjavíkur taka eftiriar-
andi tram:
Fyrrvsrandi stjórn Lsikfélags
Re.ykjavíkur og leikritavalsnefnd
ákvað á fundi í maí .1952, að caka
sjónleikinn „Ævintýri a göngu-
för“ eftir Hostrup til sýningar á
komandi hausti, og var sú ákvörð'
un staðfcst á stjórnarfundi nú-
verandi stjórnar í ágústmánuði
s. 1. og lsikstjóri valinn Gunnar
R. Hanssn.
Loikfélag Rcykjavíkur hefur
Framhald á bls. 12
Ritstj. blaðsins hcfur borizt grein frá Helga Péturssyni fram-
kvæmdastjóra, þar sem hann -hrekur fráleitan þvætting er birtist
í einu vikublaði bæjarins um kjötútllutninginn til Ameríku í fyrra
og í ár, þar sem ha»in segir m. a.:
Sannleikurinn um kjötútflutn-
inginn er þessi:
Á árinu 1951 voru flutt til
Bandaríkjanna:
í janúar ........... 146.4 tonn
- febrúar ............ 53.6 —
- maí ............... 202.0 —
- olitóber .......... 503.4 —
Samt. 905.4 tonn
Allar þessar sendingar
sendar vestur samkvæmt
framgei’ðum samningum.
voru þær greiddar gegn farm-
skjölum við .afhendingu í New
York, og full gjaldeyrisskil gerð
tafarlaust hverju sinni.
Á yfirstandandi ári voru .flutt
út 197.7 tonn í febrúar. Þessi send
ing var flutt vestur samkvæmt
samningi, sem gerður var í sept.
1951, en innlausn farmskjalanna
brást vegna verðlækkunar á kjöti
er orðið hafði í millitíð. Afleið-
ing þessa varð sú að finna varð
Inýja kaupendur að kjötinu, og
voru í lækkandi markaði þarf að gæta
ynr- allrar varúðar til þess að r.pilla
Allar ckki fyrir vörunni til frambúð-
Krupp íil Brasilíu
ESSEN — Framleiðcnaur í
Braáilíu hafa bo'ðið Krupp-verk-
-smiðjunum þýzku, að stofnsstja '
og reka eimreiðaverksmiðju í
Brasilíu.
Þingrof og nýjar kosn-
iigir I Orikkkiii
Einkaskeyti til Mbl. frá Reuler-NTB
AÞENU lft okt. — Páll Grikkjakóngur rauf í dag þing og boðaði
nýjar kosningar í landinu hinn 16. nóv. næstkomandi. Ákvörðun
um þetta var tekin f.yrir viku að undirlagi Plastíras forsætisráð-
herra, en hann baðst lausnar fyrir sig og ráðuneyti sitt í dag.
Getraun Morgunblaðsins
Vcrðiaftiis 5DÖ kr. ug 2%250 kr0
MUNIÐ AÐ SVÖRIN VERÐA AÐ HAFA BORIZT MORGUN-
BLAÐINU FVRIK KLUKKAN 6 SÍDDEGIS Á MÁNUDAGfNN.
KOMI IVIÖRG SVÖR RÉTT, VERÐUR DREGIÐ UM VERDLAUNIN
SEINT Á MÁNUDAGSKVÖLD OG TILKYNNT UM ÚRSLIT I
ÞRIDJUÐAGSBLASINU.
Svarseðlii (Nöfn fyrirtækja)
ALLIR SAMÞYKKIR
Það mun hafa verið með
samþykki allra þingflokk-
anna að þing er rofið þar sem
tímabært ftykir að kosningar
fari fram eftir að kosninga-
-lögum hefur yerið gerbreytt í
lanöiru.
VEIKUR M EIRIIILUXI
Á .þdnginu; sem'.rofið var í dag
áttu stjóríiíijrflqiskarnir, Frdm-
sóknarflokkurinn og Frjálslyndi
"flckktirrfrrr -aðéihk *í29' þingsætiy
én öflugasti flokkur stjórnarand-
'stöðunnar undir forystu Papagos-
ar marskálks átti 115 þingsæti.
Það er skoðun stjórr.afinnar að
hún ætti ekki nægilega sterkan
meirihluta til að taka veigamikl-
ar ákvarðanir í stórmálum.
300 ÞINGMENN v I \
| Nýja þirigið ^pjeHéiBCfkipab 3ÖÖ
þingfulltrúum, pem kosnir iieiðá
meirihlutakosningu,' en hín^að
til hafá ' gilt hl'titfáltókosmnga-
reglur. Fráfarandi stjórn fieíur
’setið við* vökl- í •næatum «r,- eða
, síðan í nóvember í fyrra.
Nr. 1
Nr. 2
Nr.3
Mr. 4
Nr.5
Nr. 6
Nr.7
Nr.8
Mr.lC
SVARIÐ ER FRÁ
? Nafn
,81 r, i
- i t I : I ; I I ; I I I r I i ■
lÍWbllUM IP1II
MHiariMw<uiHiMi<iuiwiimiimmammminuiiniiM
Heimilisfang
ar. Að sjálfsögðu er líka reynt að
nota þennan slatta íil að kanna
sem flesta möguleika og finna
sem traustastan grundvöll til að
byggja á söluna í framtíðinni.
Af þessum sökum eru reikn-
ingsskil fyrir hina síðastnefndu
sendingu enn ókomin.
Til viðbótar skal þess getið, að
haustið 1950 voru 50.4 torm af
kjöti ílutt til Bandaríkjanna. Um
sölu þeirra og greiðslu gildir allt
hið sama og sagt var hér að fram
an um útflutninginn 1951.
AUs hafa því verið sentl til
Randaríkjanna síðustu tvö árin
1153.5 tonn af kjötinu. Fyrir 955.S
tonn greiddist alít solu vcrðið,
um 14.5 millj. kr., við afhendingu
og var jafnóðum skilað Lands-
banka íslands, en sölu á siðast-
sendu 197.7 íonnunum er ekki
lokið. li
Það er ar.nars eftirtektarvert,
að vissir menn, sem álíta sig til
þess kállaða að vera leiðtogar.
ardsfólksins, ganga alveg af
göflunum í hvert sihn, sem þeir
minnast á útflutning kjöts. Á ég
,’rér við dánumennina, sem skrifa
Mánudagsblaðið, Þjóðviljann og
nú síðast Frjálsa þjóð. Og það
kemur viíanjega íáum á óvart.að
Þjóðviljina notar fyrsta iæki-
færi, sem um er að ræðo, til að
bvTÍa sð jórtra upptúgguna úr
Frjálsri þjóð. Það gat hann ekki
neitað sér um lengur en til dags-
ins eftir að skyldutilfinning hinna
•girandyöru ^krifíinng , F'rjálsrar
i^f áÚa híekki.
Þessi fíog . nefndrá blaðay þar
S3m logið er úpþ hihúm fárán-
legusflíí’ 'áðSöHi 'iílh -jötútSlutn-
inginni eru íM,'u ' Venjulefi fólki
Framhald á bls. 12