Morgunblaðið - 11.10.1952, Blaðsíða 12

12
MORGUN BLAÐIÐ
Laugardagur 11. okt. 1952
ínagrem
Framháld af bls. 9
göngu, hafi fœkkaS úr þrjú hundr
u6 þúsund niður í tæp þrjáííu
þúsund. Eftir varð tíundi hluti
hersins og var það úrvalslið, enda
er það nú talinn mikill heiður ttð
vera í þeim hópi, sem iék bátt í
þessari göngu, enda hafa þeir eng
ir hefglar verið, sem komust alla
leið.
Upp frá þessu er Mao Tse 'fang
aðal-!eiðtogi hersins og flokksins.
ÞEIR VILJA ÍIÆTTA
BOP.GAHASTYRJÖLDINNI
Nú var ekkert að óttast að norð
an og vestan, því þar var oyði-
mörk og veidi .Háðstj'órnarríkj-
anna þar handan við. Chiang gat
nú aðeir.s sótt að þeim að sunr.an,
en Japanar virðast ekki hafa kært
sig um að ógna þeim að austan,
því þeir vildu helzt af öllu brjóta
hina viðurkenndu stjórn Kína á
bak aftur eða fá hana til að láta
undan með samningum og hrossa-
kaupum.
í>rátt fyrir þsssar ægilegu
þrautir og raunir hélt kommún-
istnflokkurinn fast við slagorð
sitt og áróður. „Hættið borgara-
styrjöldinni, sameinist í andstöðu
gegn Japan“. í maí 1936 sendu
þeir KMT orðsendingu, þar scm
þeir lögðu til að flokkastyrjöld-
inni yrði hætt, samið yrði um
frið, og sameiginleg átök skyldu
gorð til varnar gegn Japönum.
Chiang Kai Shek var auðvitað
órús til þessa. Hann gat a'ðeins
viðurkennt einn flokk, Kuoming-
tahg, enda var þessi hugsunar-
háttur arfur frá Sun Yat Sen. í
flokknum gátu verið menn af all-
ólíkum skoðunum, en kommún-
istar ekki, frá 1927 að telja.
Rauði herinn gat, eins og skilj-
anlegt cr af því, sem að framan
er greint, engan vegin skilyrðis-
laust gengið til samvinnu og látið
erkióvin sinn segja sér fyrir verk-
um. En samt var þetta tilboð sá
skynsamlegasti áróður, sem fram
varð borinn. Til voru áhrifamenn,
sem stóðu mitt á milli Chiangs
og rauðliða. Þar á meðal voru þeir
Chiang Hsueh-Liang og Yang Hu-
Cheng, herforingjar í Norðvestur
Kína og höfðu verið Chiang Kai
Shek hollir, en vildu ekki berj-
ast gegn kommúnístum, heldur
vildu semja viö þá. Þessir menn
tóku Chiang Kai-Shek fastan í
Sían 12. des. 1936, en létu hann
aftur lausan eftir alllangt þóf og
vildu að hann hætti allri vopnaðri
baráttu gegn kommúnistum, en
til þess gekk Chiang auðvitað
mjög nauðugur.
CHIANG K.S.
SLEPPT LAUSUM
Að menn, sem voru kommún-
istum vinveittir að einhverju
leyti skyldu ná Chiang Kai-Shek
og sleppa honum lausum aftur,
finnst oss ef til vill hreinasta ráð-
gáta eftir það, sem á undan er
gengið.
Að því liggja þó margar orsak-
ir, sem of langt yrði hér að rekja.
En það var stjórnkænska að
drepa hann ekki: Mikill meiri
hluti þjóðarinnar treysti honum
bezt allra sinna leiðtoga og hann
hafði allgóð sambönd við önnur
lörid. Gegn um hann kunni svo að
fara að Kína fengi einhvern tíma
hjálp frá Vesturveldunum í bar-
áttunni gegn Japan.
Kommúnistar áttu ■ um þessar
mundir rauðan her, sem var ó-
háður, flokk, sem gat einbeitt sér
í ró og næði að stjórna fremur
litlu svæði, sem þeir höfðu á
valdi sínu. Vinalausir voru þeir
ekki með öllu meðal- herforingja
og menntamanna. Hitt er auðséð
mál af hernaðarkortum frá styrj-
öldinni að Japanar beittu nálega
allri sinni orku, til þess að berja
á herforingjum Chiang Kai-ShekS:
og ná undir sig landsvæðum KMT
stjórnarinnar, enda voru það auð-
ugustu, hlýjustu og bezt skipu-
lögðu fylki landsins.
MAO SKRIFAR BÆKUR
L Það var varla við því að búazt
að þeir : gæfú mlkífin -'gaum að
rauða hernum í Shensi, sem þeir
vissu að Chiang hafði leikið mjög
hart skömmu fyrir upphaf styrj-
aldarinnar. Mao Tse Tung var þá
heldur ekki að spreyta sig á styrj
öldinni, eins og sjá má af hinni
rauðu. sögu, því hann skrifaði á
þessu tímabili bækur, þar á meðal
um vandamál í styrjöldinni innan
lands, þar sem hann dregur sam-
an reynsluárangur sinn í flokka-
styrjöidinni 1927—1936. Þá gagn
rýnir hann einnig „hægrivillu"
og jafnvel cnn meir „vinstrivill-
ur“ í sjálfum kommúnistaflokkn
um og það var ekki sízt þessi
gagnrýni sem kom því inn hjá
mörgum að hann væri aðeins
hægfara umbótamaður, sem vildi
lagfæra lítilsháttar það sem mest
aílaga fór í sveitum Kína.
Áttræð
— Kjötútfiulningur
Framhald af bls. 2
óskiljanleg með öllu. Allir íslend-
| ingar, sem komnir eru til vits og
‘ ára, vita vel að án landbúnaðar
j veiður hér ekki lifað menningar-
j lífi, og að landbúnaðurinn á sér
í enga framtíð, ef framleiðslan á
að miðast við innanlandsmarkað-
inn eingöngu. Það orkar heldur
ekki tvímælis að dilkakjötið er sú
framleiðsluvara landbúnaðarins,
sem með tilliti til gæ'ða og fram-
leiðslukostnaðar stendur bezt að
vígi á heimsmarkaðinum, enda
var fryst dilkakjöt á tímabilinu
frá 1922 allt til styrjaldarloka
árlega flutt úr landi og selt til
Bretlands og Norðurlandanna. A
þessu tímabili voru engir „siða-
meistarar“ í blaðamannastétt svo
vandir að virðingu þjóðarinnar,
að þeir vörpuðu af sér allri dóm-
greind og öllu velsæmi vegna
þessa útflutnings, eins og tíðkast
nú síðan fárið var að gera til-
raunir með sölu á kjöti í Banda-
'ríkjunum.
Reykjavík, 9. okt. 1952.
Helgi Pétursson.
í DAG, 11. okt., á Pálína Jóns-
dóttir, til Leimilis í Þingholts-
stræti 15 hér í bænum, áttræðis-
afmæli.
Hún er fædd suður á Vatns-
leysuströnd og sleit þar barns-
skónum, en lagði síðan land unS-
ir fót austur og vestur, og röskan
helming ævinnar hefur hún átt
heima í Reykjavík.
Það gerist margt á langri ævi,
og ýmislegt misjafnt og mót-
drægt, og hefur Pálína ekki far-
ið varhluta af því, frekár en
margur annar. Stórir sjóir og
þungir hafa skollið á henni, en
svo vel er hún gerð og gefin,
að hún heíur stækkað við hverja
raun og staðið sem hetja eftir
brotið, með Guðs hjálp. Ægir
hefur oft — of oft — verið þung-
höggur í raðir þjóðar okkar og
tekið af henni dýrar og dýrmæt-
ar fórnir, og margur hefur gef-
ið mikið, sumir aleiguna. Pálína
Jónsdóttir er ein beirra.
Allt um það hefur lífið verið.
henni verðugt þakklætis og lof-
gjörðar, og mikla blessun hefur
hún af því þegið. Það mun hún
sjálf fúsust vilja játa. Enginn
man betur en hún hvað samferða
fólkið hefur oft reynst henni vel
á lífsleiðinni, og sumum segist
hún aldrei fá fullþakkað samúð,
tryggð og kærleika þeirra, sem
hefur skinið henni sem skærir
1 og vermandi geislar í dimmviðri
' áranna. Öllum þeim tryggðavin-
1 um flyt ég nú á þessum degi, og
í hennar nafni, hjartans beztu
þökk.
Starfsgleðin hefur verið henn-
ar mikla lífsins gjöf, og enn er
j hún að starfi og þakkar þeim,
sem hefur gefið henni hennar
mikla starfsþrek, hvern nýjan
náðardag, er hún kemst að rokkn
um sínum til að spinna band í
sokk og vettling á barnabarnið
sitt.
Pálína! Við vinir þínir eigum
þér svo margt að bakka. Þú hef-
ur. aldrei brugðizt þinni helgustu
köllun. Okkur ekki heldur. Guð
blessi þig fyrir það, og gefi, að
afmælisdagurinn þinn verði þér
hlýr og yndislegur og allar stund
ir, sem á eftir koma.
J. M. Guðj.
Kenfi)arafufii(Sur
— Krafa Frakka
Framhald af bls. 1
þriggja ára í senn en ekki eins
árs. Telur stjórnín að með þeim
hætti sé gert stórum auðveldara
að framkvæma róttækar áætlan-
ir einkum með tilliti á efnahags-
getu. Er það almenn skoðun í
Frakklandi að Bandaríkjunum
beri að leysa þetta mál með því
miða aðstoðina við 3 ár í stað
MARGAR SKYRINGAR
í sambandi við hin einbeittu
mótmæli Pinays til Bandaríkja-
stjórnar hafa komið fram margar
skýringar og eru þær yfirleitt
ekki á einn veg. Telja sumir að
Pinay hafi með þeim ætlað að
gera tilraun til að efla fylgi sitt
á þingi. Opinberir aðilar í Was-
hington hafa ekkert viljað um
mál þetta segja.
- Yfirtýsing
Framhald af bls. 1
hingað til ekki tilkynnt blöðum
og útvarpi með löngum fyrirvara
hvaða verkefni liggja fyrir á
starfsárinu af þeirri ástæðu, að
það er reynsla félagsins, að oft
þarf að breyta til.
Það er gegn vilja forráða-
manna Leikfélags Reykjavíkur
að þetta hefur verið gjört að
blaðamáli, enda þótt það hafi
verið á vitorði margra, að félag-
ið ætlaði sér að taka þetta verk-
efni, og teljum við ekki ástæðu
til að ræða það frekar opinfcer-
lega á þessu stigi máisins.
Deila sú, sem risin er milli
þjóðleikhússtjóra og Lárusar
Sigurbjörnssonar út af bóka-
safninu er Leikfélagi Reykjavík-
ur algjörlega óviðkomandi.
Framhald áf bls. 5
gera kennslubók í íslonzkri mál-
fræði, við hæfi alls skyldunáms-
stigsins, enda fullnægi námsefni
bókarinnar kröfum bæði til
barna og unglingaprófs.
4. Áttundi aðalfundur K.S.A.
beinir þeim tilmælum til íræðslu
málastjórnar að 1. hefti kennslu
bókar í dönsku sé endursamin.
Aðaláherzla sé lögð á léttar sög-
ur og daglegt lifandi mál. Sneitt
sé hjá málfræðiatriðum nema
þeim, sem bráðnauðsynleg má
kalla, enda séu þau í sam nán-
ustu samræmi við þekkingu nem
enda á íslenzku máli.
5. Áttundi aðalfundur K.S.A.
lítur svo á. að brýna nauðsyn
beri til, að íslandssaga sé ein
höfuðnárnsgrein unglingaskólar.s,
og í þeirri kennslu lögð höfuð-
áherzla á atvinnusögu þjóðarinn-
ar að fornu og nýju og írelsis-
baráttu þjóðarinnar. Rík áherzla
sé lögð á persónusögu þeirra
manna, sem dýpst spor hafa
markað í sögu þjóðarinnar á
sviði menningar, atvinnu og
þjóðmála. Námskröfurnar séu
, fast ákveðnar með nýrri .kennslu
bók. Námsbók barnaskólans í
sögu sé endurskoðuð og stytt í
samræmi við námskröfur ung-
lingastigsins.
6. Fundurinn leggur til, að all-
ar námsbækur skyldunámsins
verði lagðar nemendum til af
Ríkisútgáfu námsbóka.
7. Fundurinn ályktar að setja
beri nánari ákvæði í námsskrá
og prófreglum um það hvað
kenna berl í þeim fjölmörgu skól
um, sem ekki hafa aðstöðu til
framhaldskennslu.
0. Fundurinn lýsir megnri
óánægju yfir þvi. að ekki skuli
vera fastur námsstjóri á Aust-
urlandi, búséttur á námsstjóra-
svæðinu, og lítur á þá tilhögun
sem freklega móðgun við Aust-
firðinga. Fundurinn telur á eng-
an hátt sæmandi, að heill lands-
fjórðungur sé þannig afskiptur
ár eftir ár. Skorar fundurinn
mjög eindregið á fræðslumála-
stjórn að ráða bót á þessu með
því að skipa nú þegar einn :iáms-
stjóra fyrir bæði stig skyldu-
námsins.
Framhald af bls. 5
ÁLLIR AÖILJÁR 'HÁFÁ HAG
AF GERNÝTINGU
Hver hagnast svo á gernýtingu
iðnaðarins?
Þegar svara á þeirri spurningu,
er aðeins eitt svar til við henni.
Það er að allir hagnast af ger-
nýtingu iðnaðarins. Bæði neyt-
andinn, framleiðandinn, verka-
fólkið, þjóðin öll.
Neytandinn fær betri vörur á
lægra verði og þar af laiðandi
getur hann varið meiru íil kaupa
á öðrum nauðsynjum, sem hann
annars myndi þurfa að neita sér
um, eða hann getur lagt fé til
hliðar, sem hann getur svo varið
á annan hátt síðar meir.
Framleiðandinn ber meira úr
býtum með aukinni framleiðslu
og minni framleiðslukostnaði,
Hann getur því varið meiru fé
í endurnýjim á vélum, stækkun
verksmiðjunnar og skapað stárfs
fólkinu betri aðbúnað, lagt fé í
önnur fyrirtæki sem svo aftur
skapa aukna atvinnu o. s. frv.
Verkafólkið ber meira úr být-
um, bæði hærra kaup og betri
aðbúnað á vinnustað, fær ódýr-
ari og betri vörur.
BETRI LÍFSKJÖI!
ÞJÓDARÍNNAR
Með öðrum orðum, öll þjóðin
nýtur góðs af aukinni gernýt-
ingu iðnað&rins. Með aukinni
framleiðslu og minni framleioslu
kostnaði getur hún selt meira á
erlenda markaði, minnkað inn-
flutning á erlendum vörum og
þar með bæði skapað og sparað
dýrmætan gjaldeyri. Þjóðin býr
við betri lífskjör, sem felur í
sér minni írarníærslukostnað ein
staklirigsíns, . minna eða ekkert
atvinnuleysi, einstaklingurinn
ber meir úr býtu.m og getur veitt
sér meiri þægindi, kaupmáttur-
inn eykst og þjóðárbúskapufinn
verður heilbrigðari á allan hátt.
Það er sýningarnefnd Iðnsýn-
ingarinnar, sem hefur sett sýn-
ingardeildina um gernýtingu upp
með aðstoð Iðnaðarmálanéfndar
og skrifstofu M.S.A., það er Gagn
kvæmu öryggisstofnunarinnar.
Helgi Bergs framkvæmdar-
stjóri Iðnsýningarinnar, Frank Á.
Stefánsson verkfræðingur Iðn-
aðarmálanefndar og Þórður Ein-
arsson, fulltrúi í bandaríska sendi
ráðinu sem völdu eíni og skipu-
lögðu gernýtingarsýniriguna.
Þ. Th.
FGGERT CLAESSEN og
GUSTAV A. SVEINSSOSi
hæstaréttarFögiiaeun
Þórshamri við TempiaraðiraeL
Sími 1171.
austrevýjan
Sýníng í Sjálfstæðishúsinu í kvöld kl. 8,30.
A.ðgöngumiðar seldir frá kl. 2.
Sími 2339
Markús:
MARK. THGRE'S SOMETWIN&
\ MUST... I MUST...
x TSLL VOU...
ik £t
mÁríLTY'*a^JThavTto
---MN ANV
TO A4E/
Eftir Ed DodtL
EVPLAtN ANVTtviíVG M
1) — Markús, ég verð að segja
áálítið við þig.
2) — Við skulum ekki tala
meir um það, .... ég vissi að
Jafet ætlaði að kyssa þig á garð-
svölunum. En nú veit ég, að þú
clskar riiig.
3) — En, Markús.
— Þú þarft erigar skýringar að
gefa.