Morgunblaðið - 14.04.1954, Síða 7

Miðvikudagur 14. apríl 1954
MORGIHSBLAÐIÐ
7
^J^venjijóÁin og. ^JJeimilié
Ofkælið ykkur ekkir ef þfð
farið á skíði m páÉam!
ÞAÐ eru aðeins fáir dagar til páska, og strax bænadagana hverfur
unga fólkið úr bænum og heldur til fjalla til að dveljast þar
þessa frídaga og iðka skíðaíþróttina. Það eru auðvitað ekki allir
sem geta veitt sér þessa ánægju sem vilja, en stundum fer það þó
þannig að margir þeirra sem fara í útilegur að vetrinum vildu
heldur hafa setið heima í hlýju og yl.
Það er ekkert gaman að vera
uppi á háfjöllum í hörku frosti,
þegar maður er illa búinn, en
það vill oft verða svo, að fólk
er ekki nógu forsjálft í þeim
efnum, þótt merkilegt megi virð-
ast, því að fiestir eru það vel
efnum búnir að þeir geta veitt
sér nauðsynlegan útbúnað í slík-
ar ferðir. En vegna vanbúnaðar
koma margir kvefaðir og vesælir
af fjöllunum eftir hverja páska
og hafa þar af leiðandi ekki notið
frídaganna sem skyldi.
HVERNIG Á AÐ KLÆÐA SIG
Og hér fylgir dálítill pistill um
hvernig á að kiæða sig, fyrir þá
sem ekki eru vanir fjallferðum.
Ullarnærföt eru nauðsynleg, og
þó sérstaklega síðar ullarnær-
buxur jafnt fyrir karla og konur.
Þá má ekki heldur gleyma erma-
langri ullarskyrtu eða peysu sem
nærfati. Stúlkurnar þurfa ekki
nein sokkabönd í skíðaferðum,
þeim er ekki vandara um en
piltunum að vera í hálfsokkum,
vitanlega úr ull. En þetta eru að-
eins nærsokkarnir sem eiga að
vera innanundir skíðabuxunum
og svo koma aðrir þykkari utan-
yfir þeim. Þá er komin röðin að
vettlingunum, þeir eiga að vera
tvennir, fyrst prjónavettlingar og
síðan strigavettlingar utanyfir
sem ekki vökna.
EYRUN MEGA EKKI KALA
Hin raunveruiega skíðapeysa
þarf að vera mjög hlý, en
það er ekki gott að hún sé með
háum kraga. Það verður til ó-
þæginda þegar fólk svitnar. Það
er miklu betra að hafa í þess
stað lipran hálsklút, hann er
hægt að rýmka um eftir þörfum
eða taka af. A höfðinu er sjálf-
sagt að hafa létta prjónahúfu eða
alpahúfu innanundir úlpuhett-
unni, því enginn fer á fjöll úlpu-
ti
í
r <
I?;: . ’ , , ■ :
Fjöldi fólks dvelur í skíðaskálum
íþrúttafélaganna um páskann.
laus. Meira að segja er ekki úr
vegi að hafa eyrnaskjól, því að
vindurinn blæs oft og einatt inn
undir úlpuhettuna, þegar fólk
geisist á skíðum niður brattar
brekkur og fjallshlíðar
EKKI NÝJA SKÓ
Að fara í langar skíðaferðir á
nýjum skóm er ekki hyggilegt.
Þeir þurfa helzt að vera vel til-
gengnir og mýktir með feiti. —
Nýir skór geta oft sært fótinn
og valdið gikt og ýmis konar van-
líðan. Ef skórnir vökna á ekki að
KARFAN
Kakan sjálf má vera úr hvaða
tretudeigi sem er, en hún verður
að bakast í tveimur 20 cm háum
tertuformum. Þegar báðir botn-
arnir eru orðnir kaldir, er annar
látinn á tertufat og smurður
með glerungi. Rétt áður en kak-
an er framreidd, er karfan fyllt
með litlum ís-boltum í mismun-
andi litum.
1. Ofan á hinn botninn er lát-
inn kringlóttur diskur og skorið
utan með honum með hárbeittum
hníf (haldið hnífnum lóðrétt).
2. Miðjan er fjarlægð og hring-
urinn er látinn ofan á hinn botn-
inn, sem þegar hefur verið gler-
ungaður.
3. Afganginum af glerungnum
er smurt á efri part körfunnar
og síðan er, yfirborðið gárað
með hnífsoddi, eins og myndin
sýnir.
GLERUNGURINN
I hann fer:
3—4 barnaskeiðar af kókói, 4
matsk. af smjörlíki, 2 V2 bolli af
flórsykri (sigtuðum), 2 matsk.
sjóðandi vatn, pínulítið salt, 1
tsk. vanilla, 2 matsk. sýróp, 2
eggjarauður.
Kókóið er gufubrætt með
smjörlíkinu. — Síðan hrært sam-
an við flórsykurinn, og sjóðandi
vatnið. Þá er saltinu, vanillunni
og sýrópinu bætt út í og hrært
láta þá fyrir framan ofn eða ar-
ineid til þess að þurrka þá. Á
því verða þeir harðir og óþjálir.
Það er betra að troða þá fulla
með bréfum og láta þá þorna við
venjulegan herbergishita. Bréfið
sýgur í sig bleytuna og á einni
nóttu eru þeir orðnir sæmilega
vel þurrir.
KVÖLDKLÆÐNAÐUR
FJALLAGARPANNA
Þeir, sem fara í margra daga
fjallaferðalög á skíðum, þurfa
einnig að muna eftir því að það
þarf að hafa önnur föt með en
skíðafötin. Það er óskemmtilegt
að vera í sömu fötunum frá
morgni tii kvölds, og svo geta
þau blotnað og það þurfi að
þurrka þau. Það væri ekki úr
vegi að stúlkur hefðu með sér
piis og peysu, til þess að skipta
um á kvöldin, eða þá léttar síð-
Framh. á bls. 12
vel í þangað til glerungurinn er
orðinn kaldur.
HANDARHALDIÐ
Til þess að búa það til þarf um
30—35 cm langa papparæmu, um
1,25 cm og um 2 metra af mjóu
silkibandi.
Bandið er síðan undið um
papparæmuna, fest rækilega í
báða enda með glærum lím-
pappír. Stungið í kökuna, eins og
myndin sýnir og lítil slaufa
báðum endum með glærum lím-
Páska karfan með páska-
eggjum úr ís
A Ð þessu sinni býður kvennasíðan ykkur upp á einstaklega góða,
TX fallega og skemmtilega páskaköku — Páska-körfu. Það er
reyndar mesta tilstand við tilbúning hennar, en ég vona að um-
stangið borgi sig.
Kristján Gíslas
á Sauðárkróki
w.
KRISTJÁN GÍSLASON, kaup-
maður að Sauðárkróki, andaðist
í Reykjavík 3. apríl síðastliðinn,
rúmiega níræður að aldri. Hann
verður jarðsunginn að Sauðár-
króki í dag.
Hann var fæddur að Eyvindar-
stöðum í Svartárdal í Húnavatns-
sýslu, 18. ágúst 1863, sonur hjón-
anna þar, Gísla Olafssonar og
konu ’nans Elísabetar Pálmadótt-
ur. Áttu þau hjón 23 börn, er
þau ólu önn fyrir rr.eð stökum
dugnaði og myndarskap.
I þessum fjölmenna systkina-
hóp ólst Kristján upp. — Bar
snemma á því hve mikið táp og
fyrirhyggja var með piitinum og
hagsýni í störfum hans og við-
skiptum.
26 ára gamall var hann um
skeið við verzlun hjá Stefáni
Jónssyni faktor á Sauðárkróki,
en byrjaði á sjálfstæðum verzlun
arrekstri árið eftir við iítil efni.
Kom hann verzlun sinni fyrst
fyrir í gamalli sjóbúð. En hann
naut dugnaðs síns og fyrir-
hyggju i þessum atvinnurekstri
svo vel, að viðskipti hans jukust
furðu fljótt, því margir sóttust
eftir að eiga viðskipti við þennan
lipra, greiðvikna og áhugasama
unga mann.
Hann reisti sér því verzlunar-
og íbúðarhús á „Króknum“,
stækkaði það nokkrum árum síð-
ar, svo aðstaða hans við verzlun-
ina var samkvæmt fyllstu kröf-
um þeirra tíma.
Árið 1891 giftist Kristján
Björgu Eiríksdóttur frá Blöndu-
dalshólum í Blöndudal, en hún
hafði frá upphafi gerzt samstarfs-
maður hans við verzlunina.
Björg var orðlögð ágætis- og
myndarkona, enda manni sínum
hinn ágætasti ráðgjafi í stóru og
smáu. Hún andaðist árið 1928.
í fjóra áratugi stóð verzlunar-
rekstur Kristjáns Gíslasonar með
miklum blóma, því vinsældir
hans stóðu traustum fótum. Sam-
hliða verzlunarrekstrinum gerð-
ist hann stórvirkur athafnamað-
ur í jarðrækt, keypti m.a. Ás-
hildarkot í Borgarsveit, reisti
þar myndarlegt steinhús og hóf
nýrækt í stórum stíl. Svo hanrv
varð á jarðræktarsviðinu sönn.
fyrirmynd sveitunga sinna. Fékk.
hann svipað hiutverk í jarðrækt-
arframförum eins og Ræktunar-
félagið tók að sér fyrir Eyfirð-
inga.
Meðan Kristján var á Jéttasta
skeiði var stórhugur hans og'
framtak til sífelldrar uppörfun-
ar og hvatningar samferðamönn-
um hans. Glaður og reifur var
hann jafnan í hvívetna bæði vi«k
gesti og heimafólk. Kunnugum
sem ókunnugum var hann aðlað-
andi félagi, sífellt í fararbroddi
þar sem um framfaramál var aS
ræða. Heimili hans og frú Bjarg-
ar á Sauðárkróki var orðlagt:
víða um sveitir fyrir rausn og"
myndarskap, endá voru þatt
hjónin samhent í því sem öðrtt.
að láta gott af sér leiða. En þegar
Kristján missti sína ágætu konu,
var sem leiðarijós hans hefði
siokknað, fjörið og áhuginn dvín-
að, enda var hann þá kominn á
efri ár.
Af fimm börnum þeirra hjóna
eru tvö dáin, elzti sonurinn, Axel,
stórkaupmaður á Akureyri, ei
fórst af slysförum, vinsæll og dug:
andi maður, með nýtustu borg-
urum Akureyrar, og frú Þórunn
Elfar, er búsett var hér í bæ. En
þau, sem eftir lifa, eru: Eiríkur,
kaupmaður á Akureyri og i
Reykjavík, Björn, stórkaupmað-
ur, er lengi var búsettur í Þýzka-
landi, og Sigríður, ógift i Reykja-
vík, er var meg föður sínum og"
honum frábær stoð í tólf ár fyrir
norðan, þangað til hann fluttist
hingað suður. Síðustu árin var
hann á elliheimilinu í Hvera-
gerði. Frú Ásta, kona Páls Hann-
essonar, skipstjóra, er dóttir
hans.
Kristján Gisiason var eftir-
tektarverður fulltrúi aldamóta-
kynslóðarinnar, er af eigin rarnm
ieik' hóf sig til vegs og virðingar.
Hann iærði snemma að trevsta
á eigin mátt og fylgdi því fram
af alefli, að notfæra sér og sín-
um til framdráttar hverja þá
möguleika er hin kröppu kjör
buðu einstaklingnum í þá daga.
I „lífsins skóla“ hafði hinn fá-
tæki bóndasonur úr Svartárdal
lært hvers virði hið frjálsa fram-
tak er. Treysti hann því að sú
tilhögun yrði þjóð hans til heilla
í framtíðinni, eins og hún hafði
reynzt honum sjálfum.
Y St.
Askorun vegna bóka-
þarfa brezkra háskóla
ALLMIKILL áhugi er fyrir íslenzkunámi í Bretlandi eins og*
kunnugt er orðið, en brezka háskóla skortir mjög íslenzkar
bækur og þá sérstaklega eftir nútíma höfunda. íslenzka safnið £
Lundúnaháskóla var eyðilagt í loftárásum Þjóðverja og aðrir há-
' skólar brezkir, sem íslenzku kenna, hafa aldrei eignazt góð söfn
! íslenzkra bóka til afnota fyrir nemendur sem leggja stund á ís-
^ lenzk fræði.
I Bókagjafir til brezkra háskóla mundu glæða almennan áhuga
I fyrir íslenzkunámi, en áframhaldandi bókaskortur kynni að draga
úr honum svo mjög sem slíkt háir nemendum og kennurum.
Aðalkennarinn í íslenzku við Luiidúnaháskóla, Mr. Peter Foote,
dvelst hér við bókmenntastörf og vinnur að því að efla hið ís-
lenzka bókasafn háskólans á ný. 'láðgert er að leita eftir bóka-
gjöfum úr hendi forleggjara og annarra bókaeigenda meðal al-
mennings. Hafa þeir dr. Alexander Jóhannesson háskólarektor og
Finnur Sigmundsson iandsbókavörður heitir málinu stuðning og
það vill stjórn félagsins Anglia einnig gera.
Er heitið á aila þá, sem aflögufærir eru, að senda bókagjafir til
Mr. Peter Foote, Suðurgötu 22 (sími 3676), landsbókavarðar (sími
3375), Snæbjarnar Jónssonar, Holtsgötu 7 (sími 2436) eða í skrif-
stofu Hilmars Foss, Hafnarstræti 11 (sími 4824).
Stjórn ANGLIA — fél. enskumælandi manna.