Morgunblaðið - 28.11.1954, Qupperneq 2

MORGUKBLAÐIÐ
Sunnudagur 28. nóv. 1954
Eiginlega fayrfti ég að vera
ÞAÐ hefur verið útsynnings-
garri í tvo mánuði. Loftvogin
stendur illa í dag. Hún er þó ekki
eins lág og í ofviðrinu um daginn.
I>á komst hún niður á fárviðri.
— Hvað villtu svo vita meira?
Eitthvað á þessa leið hófst sam-
tal okkar Ásgeirs Sigurðssonar
skipstjóra á strandferðaskipinu
Heklu, er ég heimsótti hann í
íbúð hans á stjórnpalli skipsins
fi.l. mánudagsmorgun. Hekla lá
þá hér í Reykjavíkurhöfn, en
átti að fara í strandferð suður og
austur um land á þriðjudags-
kvöldið. En skipstjórinn á í dag
sextugsafmæli.
— Maður gæti haldið að þú
værir tuttugu árum yngri en þú
ert. —
— Já, hví ekki það. Eiginlega
þyrftf'ég að vera fertugur núna.
!Það er margt, sem eftir er að
gera.
I KÆNUNNI BAK VIÐ
BÆJARHÚSIN Á FLÓAGAFLI
— Ert þú ekki Árnesingur að
ætt?
— Jú, ég er fæddur að Gerðiskoti
í Árnessýslu.Foreldrar mínir voru
Ingibjörg ■ Þorkelsdóttir frá Ós-
eyrarnesi og Sigurður Þorsteins-
son bóndi. Áttu þau einnig um
skeið heimili á Flóagafli, Tryggva
skála og síðan á Eyrarbakka, áð-
ur en þau fluttu til Reykjavíkur.
— Hvenær byrjaðir þú að
stunda sjó?
— Þegar ég var tólf ára á opnu
áraskipi á Eyrarbakka. Þar voru
þá gerðir út stórir árabátar, tein-
æringar, áttæringar og sexær-
ingar. Faðir minn sagði mér
annars að fyrstu tilburðir mínir
til sjómennsku hefðu verið þeir,
að þegar ég var á öðru ári hefði
ég helzt hvergi viljað vera nema
uppi í lítilli bátkænu, sem var
bak við bæjarhúsin á Flóagafli,
en þar áttum við þá heima.
— Hvernig gekk svo sjó-
mennskan á Eyrarbakka?
— Sæmilega. Ég var þar í tvær
vertíðir upp á hálfan hlut þar
sem ég var ennbá innan við
fjórtán ára aldur. En ég var sjó-
veikur. Um það þýddi ekki að
fást. Maður fékk blautan sjó-
vetling utan undir ef maður fór
að, æla undir árinni. Það þótti
gott meðal fyrir sjóveika stráka
í þann tíð. En sjóveikin vandist
fljótlega af mér.
SKIP FÝRIR LANDI
— Ákvaðstu svo að leggja fyrir
þig sjómennsku?
— Já, þarna á Bakkanum vakn-
aði áhuginn fyrir sjónum. í norð-
anstormum var fjöldi erlendra
skipa, togara og skúta, þar alltaf
uppundir landi í varinu. Smábát-
ar voru stöðugt á sveimi milli
skipanna. Yfir þessum flota var
einhver ævintýrablær í augum
okkar strákanna. Og okkur fór
að langa út á sjóinn á stórum
skipum.
— Hvert lá svo leiðin næst?
— Að Faxaflóa. Þar var skútu-
útgerðin komin í gang. Ég réðist
fjórtán ára á skútu hjá Duus. Var
þar í tvö ár á Milly og Sæborg-
inni. Á sautjánda árinu fór ég
svo í Sjómannaskólann og út-
skrifaðist þaðan 19 ára. Síðan var
ég um skeið á enskum togurum
og strandferðaskipum. Þar kynnt-
ist ég nýja tímanum, sem var að
ryðja sér til rúms á sviði sjó-
mennsku og siglinga.
SKIPSTJÓRI í 28 ÁR
— Hvenær réðistu svo á ís-
lenzku strandferðaskipin?
— Það var árið 1917. Varð þá
2. stýrimaður á gamla Lagarfossi
Eimskipafélagsins. Hjá því félagi
var ég síðan næstu 12 ár, ýmist
á skipum þess eða ríkisskipunum
sem félagið hafði þá með hönd-
um stjórn á. Árið 1923" varð ég
1. stýrimaður á Esjunni og var
stýrimaður og skipstjóri á henni
í forföllum Þórólfs hfeitins Bfeck.
Tilí Skipaútgerðar ríkisins réðist
Rætt við Asgeir Sigurðs-
$on skipstjóra sextugan
erkið „Kjólpið iömnðmn“
ijsiur 30 þús. kr. mónaðorlega
Styrktarfélag fatlaðra og lamaðra
undirbýr þjálfunarstöð
Hann hóf sjómennsku sína á öðru
bak við bœjarhúsín á Flóagaíli
an
ég árið 1929 og varð skipstjóri á
Esjunni þegar Pálmi Loftsson fór
í land. Við skipstjórn á nýju Esju
tók ég árið 1939 og á Heklunni er
hún var byggð árið 1949.
— Hvað hefur þú þá verið'
lengi skipstjóri?
— í 28 ár.
MIKLAR BREYTINGAR
■— Hefur þctta ekki verið býsna
erfitt og erilsamt starf?
— Jú, hálfgerð galeiðuþrælk-
un á köflum. Miklar breytingar
hafa að vísu orðið á strandferð-
unum hér við land á undanförn-
um árum. Þegar ég byrjaði á
gömlu Esju tók hringferðin með-
fram ströndinni 14—18 daga. Var
þá íarið bæði inn á Breíöafjörð
og Húnaflóa, og komið við á
yfir 30 stöðum. Bryggjur voru þá:
á mjög fáum stöðum. Al!t vaf af-
greitt á bátum, bæði farþegar og
flutningur. Urðu skipin þá oft
að bíða eftir því að veður lægði.
— En hvernig er þessu háttað
nú?
— Nú tekur hringferðin 7 daga
ef veðrið er gott. Nákvæm og góð
siglingatæki, sem mikið hagræði
er að, eru í skipunum. Ert gall-
inn er aðeins sá, að þeim er hætt-
ast við að bila þegar veðrið er
verst.
Viðkomustaðir eru nú 24-—26
og bryggjur eru komnar á flestar
hafnir. Minni skipin taka svo
aðallega flóana og ýmsar smærri
hafnir. Á þær þurfum við að vísu
að koma líka vegna pósts og
farþega.
— Eru alltaf margir farþegar
með ykkur?
— Nei, farþegarnir eru að
mestu komnir upp í loftið eða í
bílana, nema í einstökum til-
fellum. Ég fæ heldur ekki betur
séð en að vöruflútríingarnir muni
fara óðfluga minkandi ef Ríkis-
skip fær ekki einkaleyfi til slíkra
fíútninga á ströndíná.
MESTU SVAÐILFARIRNAR
HÉR í REYKJAVÍK
— Hefur þú ekki lent í neinum
svaðilförum á öllum þínum
mörgu ferðum umhverfis landið?
— Nei, aldrei.
— Ertu nú alveg viss um það?
— Ég sé a. m. k. enga ástæðu
til þess að fjölyrða um slíkt.
Menn gætu haldið að komið væri
í mig karlagrobb. Mestu svaðil-
farirnar hafa verið hér í Reykja-
vík.
— Svo!
— Hefur ekki tæknin og betri
skipakostur lett störfin hjá ykk-
ur?
— Að vissu leyti. En þess er
þó að gæta að hinn aukni hraði
slítur manni meira. Taugakerfi
mannsins er eins og vél. Ef það
er oft spennt hátt þá slitnar það
fyrr en ella.
FÓLKINU GETUR ALLS-
STAÐAR LIÐIÍ) VEL
— Hvernig lízt þér svo á fram-
tíðina í okkar góða landi?
— Nokkuð vel. Geysimiklar
framfarir hafa orðið hér, en
mestar þó í Reykjavík. Og hing-
að vilja líka allir komast. Ég
held að það sé ekki heppilegt.
Það" er hægt að láta fólki líða
vel hvar sem er á íslandi.
— Hvar heldur þú sextugsaf-
mælið hátíðlegt?
— Við förum í hringferð á
morgun. Ætli við verðum ekki á
leiðinni frá Þórshöfn til Akur-
eyrar á sunnudaginn, segir Ás-
geir SÍgurðsson að lokum. Og nú
heldur hinn vaski skipstjóri af-
mæli sitt hátíðlegt einhversstaðar
fyrir strönd Norðausturlandsins.
E. t. v. stendur loftvogin í
káetunni hans á stormi, e. t. v.
á breytilegu. En Heklan héldur
áfram för sinni undir öruggri
stjórn þaulreynds sjómanns Pg
skipstjórnandá.
Þær þúsundir farþega, sem
Framli. á bls. 7
IDAG kl. 2 verður settur aðal-
fundur Styrktarfélags lam-
aðra og fatlaðra. Verður fundur-
inn haldinn í Oddfellów-húsinu.
Þar mun Henrik Ottósson flytja
erindi um samtök fatlaðra manna
á Norðurlöndum, en þar eru starf
andi félög sem skipuð eru fólki
sem -þannig er ástatt fyrir, auk
áhugamanna, sem vinna að
svipuðu markmiði.
STÆRSTI TEKJULIÐURINN
Formaður félagsins, Svavar
Pálsson, ræddi við fréttamenn í
gær. Skýrði hann svo frá að eign-
ir féfagsins væru nú orðnar um
900 þús. kr. Eru aðaltekjurnar
sem kunnugt er ágóði af sölu eld-
Sþýtnastokkanna, sem merktir
eru orðunum „Hjálpið lömuðum“.
Námu þessar tekjur 390 þús. kr.
á síðastliðnu reikningsári félags-
ins frá 1. okt. 1953 til 30. sept.
1954. Aðrar minni tekjulindir fé-
lagsins hafa verið árgjöld, minn-
ingargjafir og- aðrar gjafir.
Nefndi formaður þar til 10 þús.
kr. 'gjöf frá Rebekkusystrum
Oddfellow-reglunnar, sem þær
söfnuðu fyrir félagið.
ÞJALFUNARSTOÐ
Eitt af aðalmarkmiðum félags-
ins er að koma upp þjálfunarstöð
fyrir lamað fólk. Ætlar félagið í
því augnamiði að reggja fram
500 þús. kr. til hinnar nýju við-
bótarbyggingar Landsspítalans,
eins og skýrt hefur verið opin-
berlega frá áður. Fé þetta hefur
ekki verið afhent ennþá, en mun
verða gert einhvern næstu daga.
En þar sem framkvæmdir þessar
hafa dregizt hefur félagið komizt
að samkomulagi við forstjóra
Elliheimilisins Grund um að fá
að hefja þar starfrækslu þjálf-
| unarstöðvar, í hinni nýju viðbót-
arbyggingu elliheimilisins, en
hann hafði áður með höndum
æfingadeild fyrir lamaða í elli-
heimilinu.
LEGGUR FRAM FÉ TIL
BYGGINGARINNAR
Nú er verið að ljúka við smíði
þessarar viðbótarbyggingar á
Grund. Er þar meðal annars
| komið fyrir lítilli sundlaug, en
i það er nauðsynlegt í sambandi
við þjálfunarstöð lamaðra. Verð-
ur þarna góð aðstaða til slíkrar
. þjálfunar að öllu leyti. Hefur
Styrktarfélag lamaðra og fatlaðra
lánað Elliheimilinu 200 þús. kr.
Lánið er vaxtalaust og skoðast
það sem veittur styrkur til rekst-
ursins. Er þess að vænta að ekki
líði á löngu áður en lömunar-
sjúklingar geti aftur farið að
koma til meðferðar á Elliheim-
ilinu.
VÆNTANLEG VERKEFNI
Formaður nefndi sem dæmi um
væntanleg verkefni, að til mála
hefði komið að reka sumardvalar
heimili fyrir fötluð börn og ungl-
inga. Komst hann svo að orði, að
svo mikil nauðsyn sem heilbrigð-
um börnum væri á að njóta sum-
ars og sólar, væri fötluðum börn-
um ekki síður nauðsyn á því, sem
vegna lömunar yrðu að hafa inni-
vist mestan hluta vetrarins. Þætti
stjórn félagsins vænt um að fá
bréf frá foreldrum eða öðrum
aðstandendum, þar sem þeir létu
í Ijósi álit sitt á þessari hugmynd.
Ef úr þessu verður yrðu ráðnar
að slíku heimili vel ’ menntaðar
hjúkrunarkonur undir yfirumsjá
færustu lækna.
HAPPDRÆTTI
Til þess að auka tekjur félags-
ins hefur stjórn þess nú komið af
stað happdrætti og hefur keypt
vandaðan amerískan fólk&bíl sem
vinning. Verða auk þess tveir
aukavinningar 1000 kr. hver sem
einskonar sárabætur til þeirra
sem eignast næstu n úmer við
vinningsnúmerið. Sala miðanna
er þegar hafin og hefur gengið
vel. Miðarnir eru aðeins 8000 og
kostar hver þeirra 100 kr.
DREGID Á ÞORT.ÁKSMESSU
Heitir félagið nú á alla góða
menn að duga nú vel og' kaupa
háppdrættismiðana. Senn líður að
jólum, og á Þorláksmessu verður
dregið í happdrættinu, Fyrir
þann tíma þurfa allir miðarnir
að vera seldir. Félagið hvetur
meðlimi sína að koma á skrif-
stofu formanns í Hafnarstræti 5
til þess að taka miða og selja.
Formaður gat þess að lokum að
ein dugleg kona þefði nú þegar
selj; miða fyrir 15 þús. kr.
Guðrún Á. Símonar
í norska útvarplnu
GUÐRIJN Á. Símonar söng inn
á segulband fyrir norska útvarpið
er hún var stödd í Osló í síðast-
liðnum mánuði. Þessu dagskrár-
lið verður útvarpað á morgun kl.
16—16,20 (ísl. tími) m. a. á þess-
um bylgjulengdum: Stuttb. 41
mtr., miðb. 228,5 og 477 mtr.
Lögin, sem Guðrún syngur eru
þessi: Fuglinn í fjörunni, eftir
Jón Þórarinsson, Kom ég upp í
Kvíslarskarð, eftir Sigurð Þórð-
arson, Draumalandið, eftir Sig-
fús Einarsson, Til skýsins, eftir
Emil Thoroddsen, Sebben,
crudele, eftir Antonio Caldara, O,
del mio amato ben, eftir Stefano
Donaudy, og Salta, lari, lira,
eftir Vittorio Giannini.
Mikil hrifning á œsku-
lýðstónleikum Heimdallar
2||'SKUFÓLK fjölmennti mjög
13lj, á fyrstu æskulýðstónleika
Heimdallar, fél. ungra Sjálfstæð-
ismanna, í gærkvöldi, er hinn
mikli píanósnillingur, Shura
Cherkassky, lék fyrir fullu húsi
áheyrenda í Austurbæjarbíói,
við mjög mikla- hrifningu áheyr-
enda, sem hylltu listamanninn
með dynjandi lófataki.
Þeir, sem voru í Austurbæjar-
bíói í gærkvöldi munu lengi
geyma minninguna um þá stór-
fenglegu tónleika. Listamaðurinn
vakti slíka hrifningu, að er hann
t. d. hafði leikið Polonaise eftir
Liszt," vár'"érígu líkará én þakið
ætlaði af húsinu, eins og stund-
um er komizt að orði til þess
að lýsa hrifningabylgju þeirri, er
fer um áheyrendasali, þegar
miklir snillingar túlka stórbrotin
og mikilfengleg listaverk.
Heimdallur á þakkir skilið fyr
ir þann skerf, sem hann lagð
til tónlistarmenningar bæjarin
með því að gefa svo mörgu ungi
fölki kost á að sjá og heyra Cher
kassky, og bæta þannig allveru
lega við þann hóp tónlistarunn
enda í bænum, sem hlýddu ;
píanóleik hans. — Fyrstu æsku
lýðstónleikar Heimdallar gáti
ékki ték'izf bétur.