Morgunblaðið - 11.12.1955, Blaðsíða 15

Morgunblaðið - 11.12.1955, Blaðsíða 15
Sunnudagur 11. des. 1955 MORGUNBLAÐI9 31 BÓKMENNTIR Frh. af bls 18. j manna, þróuninni í athafna- og menningarlífinu, og aftan við Sjálfa æfisöguna eru ítarlegir kaflar um þróun sönglistar hér á landi og upphaf hennar, sagt frá söngfélögum og kórum og stutt æfiágrip allra hinna eldri tónskálda. í þessum þáttum er f jölmargt, sem hefur mikið heim- ildargildi. Æfisagan er lipurt skrifuð og dómar sögumanns um menn og málefni hófsamir og mótaðir af reynslu og frjálslyndi. "Víða gæt- ir góðlátlegrar kímni í frásögn- inni, ekki sízt í köflunum um skólaárin bæði í Latínuskóian- um og meðal stúdenta í Kaup- mannahöfn. Meðal annarra kem- ur Niels R, Finsen við sögu. Hér eru engin tök á að rekja efni þessarar bókar, enda óþarft. Hún er óefað framarlega í röð æfisagnabóka, að henni hefur verið unnið af vandvirkni, og allur frágangur er góður. Hún ér rúmar 400 bls. í stóru broti, prýdd fjölda mynda af mónnum og stöðum og hin eigulegasta í alla staði. Hermann Pálsson: SÖNGVAR FRA SUDUREYJUM. Bókaútgáfan Norðri. í FYRRA kom út á forlagi Máls og menningar lítil bók er nefnd- ist írskar fornsögnr, þýddar og með inngangi eftir Hermann Pálsson. Hermann þýddi sögur þessar úr frummálinu, írsku. Að vísu vissu flestir, að írar eiga miklar og merkar fornbókmennt- ir, enda er beirra getið í Land- námu, en þeir eru víst teljandi, sem hafa lesið nokkuð í þeim fyrr en þessar tvær bækur Her- manns komu út. Sá, er þetta rit- ar, las þessar sögur fyrst í gull- fallegri þýðingu danska skálds- ins Valdemar Rördams fyrir rúmum tuttueu árum. — Bókin Söngvar frá Suðureyjum er þjóð- lífslýsing og ferðasaga höf. um þessar slóðir. Leggur hann áherzlu á að rifja uop hið forna samband milli íslendinga og Suðureyinga og rekur höfuð- drættina í sögu evjaskeggja. Inn- an um þýðir hann sýnishorn af kveðskap Suðureyinga. Margar gullfallegar perlur er að finna. »- Bókin onnar fyrir manni alveg nýja heima og þó svo skylda okkur. Það er ekki vanza- laust, hve tómlátir íslendingar hafa verið um sögu íra og ann- arra þióðabrota, sem næst okkur eru, að Færevingum undanskild- um, Bækur Hermanns Pálssonar hafa bætt mikið úr þeirri van- rækslu. Á Suðureyjum var langt fram eftir öldum norræn menn- irfg og leifar hennar finnast enn í dag í málínu, þótt enskan hafi útrýmt því að mestu, nema á ír- landi og nokkrum héruðum í Skotlandi og Wales. Halldóra B. Bjðrnsson: EITT ER ÞAÐ LAND. HlaSbiið. HALLDÓRA B. Biörnsson esr áður kunn af Ijóðabók. sem kom út eftir hana fvrir nokkrum ár- um, og kvæðum í blöðum og tímaritum. Nu hefur hún kosið sér annað form. Þessi bók er íimmtán kaflar eða þættir, sjálf- ' stæðir að ýmsu, þó að þeir myndi eina heild, eina samfellda sögu. Bókin fjallar um börn. Hún er rituð af næmum skilningi á börn- um, hugsanah'fi þeirra og athöfn- j um, og samúð höfundar, ásamt kímni í frásögn, gerir myndir þær, er hún bre?ður upp, lifandi og eins og nálægar. enda þótt bókin beri með sér blæ endur- minninga. — Stíllinn er fágaður og listrænn, en yfirlætislaus. ! Því fólki, sem þvkir vænt um börn, mun vera þessi litla bók kærkominn gestur. En til er líka fólk, sem er svo undarlega skap- að, að það getur ekki þolað börn í návist sinni. Bókin á einnig, og ekki síður, erindi til þess fólks. Stillinn er lipur og léttur og persónulýsingarnar glöggar. Um leið og bókin er skemmtíleg er hún þörf. Bókin er prýdd mynd- um eftir Barböru Árnason og allur frágangur er hínn smekk- legasti, eins og á öllum þeim bókum, sem Hlaðbúð gefta: út. SAGAN AF TRfSTAN OG ÍSÓL Joseph Bédier samdi. Einar ÓI. Sveinsson islenzkaði. Heimskringla. ÞETTA er fornsaga í nýjum%ún- ingi. Hún er til á íslenzkn í tveimur gerðum, og hafa báðar komið út í Riddarasögum tslend- ingasagnaútgáfunnar. Franski fræðimaðurinn Joseph Bédier, fjallaði mjög um Trístanssagn- írnar á sínum tíma og samdi upp úr þeim nýja sögu, þá er -hér birtist í þýðingu próf. Einars Ól. Sveinssonar. Bédier var nm langt skeið prófessor við CóUége de France. Var hann frægar sagn- fræðingur og fékkst mikiS víð útgáfur fornra handrita. Hann var kixnnur á Norðurlöndum, einkum þó á meðan á fyrri heimsstyrjöldinni stóð. Lenti hann þá í ritdeilum við Karl Larsen prófessor við Khafnar- háskóla og jafnvel Brandes, vegna túlkunar styrjaldaraðila á sögulegum staðreyndum. Skáld var hann gott eins og saga þessi ber með sér. Það er hrein unun að lesa hana í hinni snilldarlegu þýðingu Einars Ól. Sveinssonar. AÐ VESTAN. Annað og i.jorða bindi. Arni Bjarnason sá um útgáfuna. Bókaútgáfan Norðri. FYRIR nokkrum árum hóf Böka- útgáfan Norðri útgáfu á sögnum og þáttum, er skráðir hafa verið af ísl. í Vesturheimi. VerSur þetta geysimikið safn, 16 bindí í allt. Margt af efninu hefur áður birzt á víð og dreif í Vestur- heimsblöðunum, svo að það er fáum kunnugt. Er það því gott að fá það gefið út í einni heQd. Það eru kynstur, sem Vestur- Islendingar hafa skrifað af þessu tagi. Maður undrast, að fátækir landnemar, sem urðu að vinna myrkranna á milli, skyldu hafa þrek til að setjast við ritstörf. En minningarnar frá gamla land- inu hafa orðið öllu öðru yfir- sterkari. Skrásetjararnir hafa áreiðanlega skrifað „sér til hug- arhægðar", enda engin von um gróða eða viðurkenningu fyrir slík fræðastörf áður fyrr. Þessi tvö bindi eru heildarsöfn einstakra manna. í fyrra bindinu eru sagnaþættir Sigmundar M. Long. Eru þar fyrst œfiþaettir einstakra manna aðallega af Austurlandi. Kennir þar margra grasa. Næst koma Þjóðsögur og sagnir og síðast Kímnisögur. l»ar er lýst mörgum einkennilegum náungum, svo sem Sögu-<3uð- mundi á Bessastöðum, séra Ög- mundi Sfeurðssyni og fleirum, sem voru í ýmsu frábragðnir samtímamönnum sínum. í síðara bindinu eru sagna- þættir Guðmundar frá Húsey. Hann f ór til Vesturheims upp úr aldamótunum og átti þaar heima tíl dauðadags, 1950. Fyrsti hlutí bókarinnar nefnist Manrilýsingar. Er þar fyrst ágrip af sjálfsævi- sögu höfundarins, en síðan lýsing aldamótunum og átti þar heima í átthogunum. Þar er m. a. glögg lýsing á Páli Ólafssyni skáldi og heimilisháttum hjá honum. Er þar ýmislegt, sem stingur í stúf við þá skoðun á skáldinu, sem almennust er, en enginn efi er á, að hér er farið með rétt mál, Margar aðrar góðar mannlýging- ar eru í þessum kafla. Næst kemur langur þáttur um þjóðlíf og þjóðhætti á Austurlandi. Þar er lýst búnaðar- og heimilis- háttum eystra á síðara hluta ald- arinnar sem leið, en það var í ýmsu frábrugðið því, sem annars staðar var, eins og fram kemur í þættinum. Síðast eru svo ferða- sögur höf. áð austan til Reykja- víkur og til Noregs. Báðum bind- unum fylgja ítarlegar nafnaskrár og formálar, sem Árni Bjarnason hefur rítað lun höfvmdana og æfi þeirra. GAMZ-BÁNICl Vatns-tárbínni: Þessi gerð af vatns-túrbínum er sú *f ,ffiC''%S^ langhentugasta fyrir dreifbýlið. Þessar túrbínur eru afgreiddar hjá KOMPLEX á í KOMPLEX Hungarian Trading Company for Factory Equipment Budapest, V., Dorottya utca 6. P.O.B. 36 .Budapest 51 Cables: Komplex Budapest QE>-«>S>*SíÆ>£<£>^£>«>£>íí<í>«>£>;«>>£>«>«>í>^ ;V»<S<»>^S>^s« SJáLFVIRKSR VATNSAFLSSTÖÐVAR Stærð: 15 kw. Spenna: 400/231 v. Snúningshraði: 1500 r.p.m. Fallhæð: 7—12 m. Afgreitt frá framleiðanda af KOMPLEX KOMPLEX Hungarian Trading Company for Factory Equipments, Budapest, V., Dorottya u. 6. P.O.B. 36. Budapest, 51. Cable-adress: Komplex — Budapest.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.