Alþýðublaðið - 03.07.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 03.07.1920, Blaðsíða 1
r ublaðið C^efíð lit »f Aulþýduftokkmi.111. 1920 Laugardaginn 3. júlf 149. tölubl. €rlenð stmskeytL Khöfn 2. júlí. Dómstólar Sinn-Feina. Sfmad er frá London, að Sinn- ffeinar hafl sett á stofn dómstóla arn alt írland. Krassin. Símfregn frá London hermir, að Krassin vanti stöðugt nægilegt umboð til þess að binda Sovjet- Hússland. Þjóðarsknld Englendinga. Lundúnafregn segir, að þjóðar- /skuld Stórabretlands sé 7881,893 000 pund sterling. Deschanel. Símað er frá París, aðÐeschanel Frakkaforseti sé heim kominn Jheill heilsu. Steinolía. _,______ § Á vélaöld þeirri, er vér lifum á, •*r það afl, er rekur vélarnar áfram, &t eðlilegum ástæðum, mjög -eftirsótt. Kol voru áður töfraorðið, nú er það: steinolía. Áður gengu vélskip nær eingöngu fyrir kola- afii, nú hafa steinolíuvélaskip verið ^erð og fer óðum fram. Aður voru járnbrautir nær eina vél-farartækið á landí, nú eru bifvagnar og bif- hjól þeim engu síðri. Að vísu hefir ijotkun raforku á samgöngusviðinu fleygt fram á þessari öld, en hvergi nærri náð yfirtökunum ennþá, og mun þess cf til vill langt að bíða, eada fæst raforkan oft eigi unnin nema með kola eða olíuafli. Það er því engin furða þó það sé orðið brennandi mál fyrir stór- þjóðirnar, hvernig olían verði fengin bezt og ódýrust, og á þess- ari Sturlungaöld, sem nú er hafin með heimsveldispólitík þeirra, er Jarðarfðr föður mins Björns heitins Árnasonar gullsmiðs fer fram mánud. þ. 5. þ. m, kl. 12 á hádegi frá heimili hans, Ránargötu 29 A. Reykjavík, 3. júlf 1920. Baldvin Bjiirnsson. eina ráðið, að þær eigi lindirnar og framleiðslutækin sjálfar. Olíuþörf heimsins mun vera nær 6oo milj. tunna á ári. Af því not- um vér Islendingar eigi mik'ð, sem "sjá má af því, að vér fluttum inn urn 30 þús. föt 1915 og mun innflutningur þó vart hafa vaxið mikið síðan. , Bandaríkjamenn nota um 400 milj. tunna á ári, eða 2/3 af heims- notkuninni, en framleiða aðeins r/7 hluta allrar steinolíu heimsins í sínu eigin landi. Þess var getið í Alþýðublaðinu fyrir skömmu, að jarðfræðisrann- sóknarstofnun Bandarfkjanna hefði gefið út þá skýrslu, að Bandaríkin ættu aðeins olíu í lindum sínum um næstu 18 ár, með því þó að minka framleiðsluna. Útlitið er því ekki glæsilegt fyrir Bandaríkin. Eins og kunnugt er, er þ'að hringurinn Standard Oil, sem ræð- ur iögum og löfum yfir olíu þar í landi og vfðar, og skamtar verð (Hér á landi ber hann hið æfin- týralega nafn „Hið íslenzka stein- olíufélag"). Þess má geta nærri að hring þessum hefir ætíð verið mikið í mun að hafa sem flestar Iindir f klóm sér og ráða yfir sem mestri framleiðslu. Það var lífsspursmál fyrir hann. Eitt af starfssviðum hans undanfarið hefir því verið Mexico. Það er geysiauðugt land að náttúrugæðum og þó sérstak- lega að olfu. Sagt er að í því einu megi framleiða 250 milj. tunna á ári. . Mexico er geysistórt land {nál. 4 sinnum stærra en Frakkland) og hefit þó eigi nema 15—16 milj. íbúa. Vér höfum fátt af því heyrt annað, en að þar þrífist vel hinir örgustu ræningjaflokkar og að stjórnarbylting yrði þar mörgum sinnum á ári. Lesandanum virðist nú máske í fljótu bragði ekki vera mikið samband á milli olíuframleiðslo annársvegar og ræningja og bylt- inga hinsvegar. En svo er þó, og skal hér nánar að því vikið. Óstjóra og ræningjafaraldur í Mexico er nefnilega bein afleiðing af að- gerðum erlendra olíufélaga þar £ landi og hefir að mestu verið róið undir slíku a'f þeim. Porfirio Diaz var forseti í Mexico frá 1876—1911. Á stjórn- arárum hans yoru þau lög sam- þykt, að eigandi yfirborð-3 jarðar- innar skyldi eiga'þá' olíu er £ henni fyndist (sbr. „opingáttina" okkar). Þar að auki gaf hann út- lendum félögum hvert leyfið á fætur öðru, til notkunar á steia- olíulindum, en lét félögin í friði fyrir háum jarðskatti. Þá var fátt að athuga við Mexico frá Banda- rfkjanna hálfu. Þá var fyrirmyndar stjórn þar, og auðfélögin undu vel hag sínum. Sá, sem við tók af Diaz, hét Madero. Af honum tófc við stjórn Huerta, er var steypt af Carranza, er um daginn var myrtur í uppreisninni þar. Carranza ^tók aðra stefnu, er hann komst til yalda, en fyrirrennarar hans höfðu haft. Hann vildi láta Mexi- kana sjálfa njóta góðs af náttúra- gæðum jandsins, og reyndist er~

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.