Alþýðublaðið - 16.11.1929, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 16.11.1929, Blaðsíða 2
Aiifc* ÐUBbAÐlÐ MsÐing Al^ðosambafids íslacfls hófst i dag. Var það sett í húsi alþýðufélaganna, Iðnó, kl. 2 e. fa. Mörg mál og merkileg liggja íyrir þínginu, þar á meðal kaup- gjaldsmál, skipulagsmál flokks- Ins og þingstarfsemi. Alþýðublað- ið býður fulltrúana velkomna tij starfs. . Atvftnnnbætnri Jafnaðarmannaféiag stoínað á Patreksfliðl. Jafnaðarmannafélag var stofn- að á Patreksfirði síðast liðinn. sunnudag. Formaður er Ragnar ffristjánsson. 1 verklýðsfélaginu á Patreksfirði er hátt á annað feundrað manns. Það slys vildi til í fyrra dag, að stýrimanninn tók út af vest- firzka togaranum „Hafsteini" og drukknaði hann. Kiptist hann út með vörpunni. Stýrimaðurinn hét Haraldur Pálsson, skipstjóra Haf- iiðasonar. Hann var 32 ára, ö- kvæntur og átti heima hjá for- eldrum sínum hér í Reykjavík. Haraldur heitinn var einn af traustustu félögum í Sjómannafé- félagi Reykjavíkur og hefir ver- ið það um langt skeið. Bar hann hag stéttárinnar ávalt mjög fyrir brjósti. Hann var drengur hinn bezti, ósérhlífinn og duglegur sjómaður og mjög ástsæll af fé- lögum sínum og peim, er hann átti 'yfir að segja. Er mlkil eftir- sjá að því, að missa slíka menn á,bezta skeiði æfinnar, en mestur er þó missirinn fyrir aldraða for- eldra hans og nánustu vini. Söneskmtnn Egprts Stefáisssonar í gærkveldi í Gamla Bíó var hin hátíðlegasta og stórlega hrífandi. Söngmaðurinn var ágætlega fyr- irkallaður og hreif áheyrendur sína svo, að hann ætlaði aldrej að fá að sleppa af söngpallinum. Áheyrendur voru fáir að þessu sinni, enda ér Eggert búinn að iyngja fimm sinnum áðfur og þá oftast fyrir fullu húsi. , R. Messur á morgun: I dómkirkjunni kL '11 sera Eriðrik HWlgrímsson, kl 5 séra Bjarni Jónsson, altaris- ganga. 1 fríkirkjunni kl. 2 séra Árni Sigurðsson. í Landakots- kirkju kl. 9 f. m. hámessa, engin ' siðdegis-guðsþjónusta. í Spítala- kirkjunni í Hafnarfirði kl. 9 t m. hámessa, kl. 6 e. m. guðs- þjónusta með predikun. — Sam- komur: Sjómannastofunnar kl. 6 e. m. i Varðarhúsinu. A Njáls- götu .1 kl. 8 e. m. lin. — MStsIelðsIam úr Sá tími ársins, sem jafnan er örðugastur fyrír verkalýðinn, er nú byrjaður. Hundruð manna, sem í sumar og haust hafa haft vinnu í sveitum landsins, kaupstöðum og kauptúnum, eru nú aftur kom- in hingað til bæjarins. Vegavinnu og húsagerð er hætt. Sumarönn- um, haustverkum og sláturtið er lokið. Hér er og húsabyggingum hætt áð mestu. Togararnir stunda flestir ísfiskveiðar. Vinna við höfnina er pví með allra minsta móti og byggingavinna nær eng- in, en hópur verkafólksins með fjölmennasta móti. Framundan, svo mánuðum skiftir, blasir ekki annað við fjölda verkamanna en atvinnu- leysi. Þeir, sem eru svo lánsamir að eiga afgang af sumarkaupinu,, verða að eta hann upp. Hinir, sem engan afgang hafa, verða að lifa á lánuni eða fátækrahjálp eða líða skort. Starfsorka þeírra fer til ónýtis, margir þeirra verða öðrum byrði, beinlínis eða öbeinlínis. Fyrir verkafólkið eru atvinnu- leysistímabilin örðug^st. allra. Pau eru enn þá þyngri kross en erfiði, strit og vosbúð. Ahyggj- urnar um afkomu sína og sinna, kvíðinn fyrir komandi degi, biðin eftir vinnu, leitin að vinnu, bænir um vinnu, — alt er þetta marg- falt örðugra en erfiðið sjálft. Fyr- ir þjóðina er það milljóna táp að láta hundruð og þúsund af starf- fúsu og starfhæfu fólki ganga at- vinnulaust svo mánuðum skiftir, Það er óhæfa, að starffúsir menn skuli ekki^geta fengið nóg að vinna hér, þar sem alt er ógert. Hér, þar sem verkefni bíða I tugatali. Verk, sem þarf að -vinna, verk, sem ekki þola bið. Sundhöllin á að vera komin undir þak næsta haust. Enn er ekki farið að hreyfa við grunn- inum. Hitaleiðslan úr Laugunum í barnaskólann nýja, landsspítal- ann og fleiri stórhýsi er enn þá að eins til á pappírnum. Síma- stöðvarhús á að Teisa hér a^ næsta ári, — og svona mætti lengi telja. Ríkisstjórn og bæjarstjórn verða tafarlaust að láta byrja á þessum verkum. Nú þegat verður að byrja að grafa fyrir grunni símastöðvarinnar og sund- hallarinnar og fyrir leiðslunni úr Laugunum. -, Þetta þolir enga bið. VepkMðshreyflngin í festmannaéylnni. Vestmannaeyjar hafa fram að þessu verið taldar eitt aðalvigj ihaldsins hér á landi. Alþýðu- flokkurinn er þar enn í minni hluta við kosningar, þótt at- kvæðamunur sé orðinn mjög lit- ilj. Fylgi íhaldsins grundvallast að miklu !eyti á úreltu láns- verzlunarfyrirkomulagi, sem gef- ur tveimur, þremur kaupmönnum ótakmarkað drottnunarvald yfir lífi "útvegsbænda. Samt sem áður hefir verka- lýðshreyfingin í Vestmannaeyjum verið í stöðugum uppgangi síð- ustu árin. Verkfall verkamanna í janúar 1925 átti ekki lítinn þátt í því að auka skilning þeirra á mætti samtakanna. Verkamanna- félagið „Drífandi", sem stofnað var 1917, er lifandi félagsskapur, sem fram á síðustu tíma eitt hefir haft á hendi forustuna í hirini daglegu baráttu verkalýðs- ins. Samt skortir það enn mikið á að vera fuilkomið í fagleguro skilningi, eins og reyndar flestum } öðrum fagfélögum utan og innari Alþýðusambandsins. Því verður að kenna skipulagsleysinu á hinni faglegu starfsemi, sem verið hefir og er ,enn einkenni islenzkrar verkalýðshreyfingar. Væri ósk- andi, að þíngi Alþýðusambands-. ins, er nú stendur yfir, tækist að skapa góðari grundvöll til skipu- lagningar verkalýðsfélaganna. öflugt sjómannafélag er nú einnig starfandi í Eyjum, og hefír það á skömmum tíma skapað sér þá stöðu, að það er nú orðinn aðili, sem ekki er hægt að ganga fram hjá í kaupgjaldsmál- um sjómanna. 1 fyrra vetur leiddj það kaupdeilu til góðrar lykta og nú stendur kaupgjaldsmálið aftur fyrir dyrum. Verkamannafélagið á nú einnig í deilu við verzlun G. J. John- sen, sem hefir gert sig seka í að greiða ekki eða mjög treglega kaup fyrir daglaunavinnu verka- manna við afgreiðslu þeirra skipafélaga, er hún starfar fyrir. Samþykti síðasti félagsfundur verkfallshótun á hendur afgreiðsl- unnar, sem án vafa verður ein- arðlega fram fylgt svo fremi, að Johnsen og skipafélögin ekkj kippa þessu í lag. Svo er vert að minnast á stór- mál, er bæði verkalýðsfélögin hafa unnið kappsamlega að. Það er bygging alþýðuhúss. Undanfar- in ár hafa félögin ávalt átt undir högg að sækja með að fá leigð fundarhús, og þó aðallega á ver- tíð, þegar mesta nauðsyn bar tiJ að halda uppi lifandi starfsemí. Byrjað var á byggingu hússins snemma í sumar og með miklum dugnaði. Var það ekki sízt verk einhvers ötnlasta foringja ís» lenzkrar verkalýðslireyfingas, Jóns Rafnssonar, að málið e« komið í það horf, dð nú er rauði fáninn dreginn að hún á húsi al- þýðunnar. Húsið var vígt í gær- kveldi. 1 því er vandað^ asti og um leið einhver stærstí samkomusalur í Vestmannaeyjum og stendur húsið ekki að bakl samkomuhúsum hér. Mun páð gefa viðgangi ¦ verkalýðshreyfing-' arinnar byr undir báða vængi. Ótalið er jafnaðarmannafélagið, er hefir hin pólitísku mál á hendi og gefur út eigið málgagn, „Vik- una". Það hefir nú gengist "fyrir stofnun félags ungra jafnaðaiv manna. Hreyfing jafnaðarmanna fer vaxandi í~ Eyjum. Munu bæjar- stjórnarkosningarnar næstu verða; sönnun þess. H. B.; Lelkféiag RevkiavikMr; Lénliarðar fógeti. Eftir Einar H. Kvaran, Nokkur forvitni var í leikhúss- gestum í fyrrakvöld. Margir þeirra höfðu séð „Lénharð fó- geta" leikinn áður, en nú voru lí ár liðin síðan og nýir leikendus teknir við, — ný kynslóð komin á leiksviðið. Leiðbeinandinn vai og nýr maður, sem á marga luntf hafði sýnt, að hann var ágætun> kostum búinn. Tjaldið lyftist. Bæjarburstin á Selfossi er til vinstri handar, er* beint framundan sést ölfusá og Ingólfsfjall, tignarlegt og fagurt- A hlaðinu á Selfossi situr Ingólf- ur bóndi (Brynjólfur Jóhannes- son) og dóttir hans Guðný (Þóra Borg) kemur fram. Þau tala urij' Magnús úlafsson, uppeldissop biskupsins og Eystein Brandssoff hinn sterka úr Mörk á LandL Ingólfur ræðir við dóttur síha unt þessa menn. Hann vill að hún játist Magnúsi til eiginorðs, en hann hallmælir ofstopamanninum og kotungnum Eysteini. Guðný gefur engin svör. En er þeir koma, Magnús og Eysteinn, vísar hún þeim báðum á bug, en Ey- steiiín hótar þá að hann skuli'aflgí sér kyrtils og vopna, sem standi ekki að baki vopnum og klæðurij uppeldissónar grjót-biskupsins i Skálholti. Síðan gengur hann; í liö Lénharðs fógeta, valdsmanns konungsins, en hann er yfirgangs- maður mikill og harðskeyttur í garð alþýðu. Sögur hafa borist austur um rán fógetans og bænd- ur örvænta um sinn hag, ef of- stopamaðurinn sækir þá heim. Torfi á Klofa (Tómas Haílgríms- son) er höfðingi þeirra austan- manna. Og er Lénharður er sest- ur að í Arnarbæli og ofsækir bændur í Árnessýslu, safnar Torfjí bændum til herferðar og ræðst að Lénharði og tekur hann af lifi. Saga fógetans er áhrifamikil. og.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.