Alþýðublaðið - 10.07.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 10.07.1920, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið O-efid *it af JLlþýduflokknum. 1920 Laugardaginn 10. júlí 155. tölubl. Steinolía. (Niðurl.) Síðustu greia hér í blaðinu um 'betta tnál, lauk með umtali um olíugeyma þá er Olíufélagið hafði lofað að setja upp hér og skal snú þegar vikið að því máli nánar. Samkvæmt frásögn Eskildsens framkvæmdarstjóra, er verðmmi- urinn á farmgjaldi hingað og.til Ðanmerkur ca. 25 kr. á tunnu. En nú ætti olfufiutningurinn hingað á »tank« skipum að verða ódýrari en til Danmerkur, svo ef til vill ynnist meira en 25 kr. á tunnu. Uppskipun, rýrnun o. fl. yrði miklu minni og fieira mætti því til gildis telja að setja hér upp olíugeyma. Sú mótbára að hér væri eigi sú aðstaða, að hægt væri að flytja olíuna út um landið á olíuvögn- um, á ekkert við að styðjast, því bæði mætti setja upp olíugeyma á helstu útgerðarstöðvum voram, svo sem ísafirði, við Eyjafjörð og I Vestmannaeyjum, og svo væri heldur enginn frágangssök að setja olíuna á tunnur hér. En þess þyrfti raunar ekki við nema að litlu leyti, þvf stærstu olíuneytendurnir, 'þ. e. mótormátarnir, geta bæði 3att olíuna og tekið það sem þeir þurfa f olíugeyma, sem þeir hafa nær allir. Það mætti því vera geysidýrt að setja hér upp olíu- geyma, ef þeir ættu ekki að geta borgað sig á örfáum árum. En f>að er vel skiljanlegt að olíufé- laginu sé sama, hvort þeir koma eða ekki, því það er f engum vandræðum með að ná upp fiutn- ingsgjaidsmismuninum og öðrum aukakostnaði er leiðir af að fiytja olíuna í tunnum hingað til lands. í þess augum eru olfugeymarnir þess vegna eintómur kostnaðar- áuki og sýnir þetta augljósa dæmi einkarvel mismunin á auðvalds- fyrirkomulaginu á verzluninni og fyrirkomulagi er hefði heill þjóð- -arinnar fyrir augum. í byrjun hafði Steinolfufélagið (þá var það víst ekki búið að breyta um nafn) skip eitt er hét Norðurstjarnan, er það íét flytja steinolíuna »frítt« á allar helztu hafnir Iandsins. En skyndilega hvarf Norðurstjarnan sjónum ís- Iendinga og ókeypis fiutningur um leið. Þetta hvorttveggja fórst á mjög leyndardómsfullan hátt, og hefir til hvorugs spurst síðan. í Ameríku er verð tunnunnar innifalin í olíuverðinu og félagið tók ekkert fyrir tunnuna hér í byrjun. Þegar frá leið sá það að hægt var að selja tunnuna sér- staklega, og því skyldi það ekki gera það. Og sjá það varð; fyrst kostaði tunnan 6 kr., en nú kost- ar hún 10 kr. Felagið »stóð sig ekki viðc anuaðí Þegar hið »fsIeozka< steinolfu- hlutafélag var stofnað voru hluta- bréfin boðin út. En er maður einn ætlaði að kaupa hlutabréf þegar á eftir voru þau uppseld! Þá .voru 600 þús. kr. mikil fjárupphæð en nú, er sú fjárhæð mundi nema 3 milj., seljast ekki einu sinni ríkis- skuldabréfin á V2 ári og er það þó 3 sidniim minni fjárhæð. En í þessu mun itggja þannig að hlutabréfin í hinu »fslenzka<! hlutafélagi munu alls eigi hafa fengist hér enda ef til vill ekki til nema að nafninu, verð þeirra reiknað í einokunarréttindum Standard Oil. Hlutaféð með öðr- um orðum ekki innborgað, að eins nafnið. En tii þess að geta látið heita svo að féiagið væri fslenzkt, varð félagið að fá tvo fslenzka heiðursmenn í stjórnina. Og þeir voru ekki vandfundnir. 6000 kr. ífyrjuttarlaun!' Þeir hr. Jes Zimsen stórkaup- maður og Eggert Claesen hæsta- réttarlögmaður voru fengnir f stjórnma, að sögn með 6 þús. kr. byrjunariaunum. Hve mikið þeir hafa nú f laun má hamingjan vita. Sagt er einnig að þeim hafi verið gefin fáein hEutabréf til þess að heitið gæti að nokkur hiatí hlutafjársins væri fslenzk eign. Annar þeirra, Jes Zimsen kvað auk þesí fá ýms hlunnindi hjá félaginu. Benzínið. í viðræðum þeim, 'er vér áttum við frkv.stjóra félagsins, varðist hann allra (rétta um það, hve á- lagningin væri mikil á olíunni og af þvf m. a. getum vér eigi sagt með vissu upp á eyri, hve álagn- ingin á henni er mikil. En vér höfum aflað oss nákvæmra upp- Iýsinga um verð á benzíni og á- lagninguna á þvf, og skal frá því skýrt hér. Benzín kostar nú í Amerfka 3,60 doliars 1 ks., 10 gallons (ca. 40 lítrar). Oliufélagið segist borga olíuna í Danmörku og borgar því um 6 kr. fyrir dollarann, verðið á kassanum er þvf í Ameríku 21 kr. Sé fiutníngsgjald reiknað S kr. á kassanni og vátrygging og kostn- að ca. 1 kr., kostar kassinn flutt- ur á land f Rvík 30 kr. En olfu- félagið seíur hann á 45 kr. Á- lagningin er því 50 próeent. En aú er fróðlegt að reikna út hve mikið það félag hefir í tekjur. sérstakíega ef það skyldi nú ekki hafa neitt innborgað hlutafé. Gerum ráð fyrir, að félagið græði fyrst og fremst hið tilbúna auka- verð tunnunnar, sem er nú 10 kr. Og ur þvf það Ieggur 50 % & benzínið, má gera ráð fyrir, að> það leggi auk tunnunnar 25 % á steinolfuna, en það verður um 25 kr. á tunnuna. Gerum ráð fyrir, að félagið flytji inn 35 þús. tunn- ur af steinolfu í ár og 8 þús. kassa. af benzíni, nemur innkaupsverð ca. 3 milj. 845 þús. kr, Hátt reiknað mun kostnaðurinn við skrifstofu- hald, rýrnun, geymsla, vextir og vinna í landi nema 10'/0 'af inn- kaupsverði, eða 385 þús. kr. sam- tals 4,230,000 kr. En útsöluverð olíunnar, 35 þós. tunnur á 13S kr. tunnan vérður 4 milj. 830 þús. kr. og útsöluverð>

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.