Morgunblaðið - 15.11.1967, Side 4

4
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 15. NOV. 1967
l-s#?*SIM' I-44-44
m/HFiw
Hverfisgötu 103.
Sími eftir lokun 31160.
LITLA
BÍLALEIGAN
Ingólfsstræti 11.
Hagstætt leigugjald
Sími 14970
Eftir lokun 14970 eða 81748
Sigurður Jónsson
BÍLALEIGAN
- VAKUR -
Snndangaveg 12 - Sími 35135.
Eftir lokun 34936 og 36217.
f-J=*BUJU£iKAH
LRÆULBfflg?
RAUDARARSTlG 31 SlMI 22022
Rúskinnshreinsun
Hreinsum rúskinnskápur,
jakka og vesti. Sérstök
meðhöndlun.
Efnalaugin Björg,
Háaleitisbr. 58—65, sími
31380, útibú Barmahlíð 6,
sími 23337.
AU-ÐVITAÐ
ALLTAF
„Rauða torgið“
„Ó“ skrifar:
„Það hefur oft komið fram í
ræðu og riti að kalla svæðið,
sem Rússarnir fiska á fyrir
Austurlandi, „Rauða torgið“.
Þetta firanst mér ekki gott. Ég
held, að rautt torg á 'hafi úti fái
ekki staðizt, og er þá ekki sjálf-
sagt að fjarlægja það úr mál-
inu á þessu svæði, en gefa því
eitthvert anað nafn, ef nauð-
synlegt er.
Virðingarfyllst,
Ó“.
— Þetta „nafn“ mun nú mest
gefið til gamans og ekki lík-
legt, að það verði iangætt frem
ur en önnur slík nöfn.
★ Enn þarf að
leiðrétta
Velvakandi varði löngu
máli í gær til þesg að kvarta
undan því, að oft dyttu hlutar
framan eða aftan af bréfum í
dál’kum hans. Samt tókst svo
hlálega til, að undirskriftin
datt undan bréfi Jóns Hel^a-
sonar um blind'beygjur, og
sömuleiðis undirskriftin undir
bréfinu um lokun Kaplaskjóls-
vegar. Undir því átti að standa:
Sigurjón Kristinsson, Kapla-
skjólsvegi 55.
Líka Sundahöfn
á ísafirði
ísfirðingar hafa hug á að
láta gera nýja höfn hjá sér, og
vill svo til, að hún mundi heita
Sundahöfn, eins og nýja höfn-
in við Reykjavík, sem farið er
f ð vinna við af miklum krafti.
Vitamálaskrifstofan hefur lagt
til, að Sundahöfn í Skutuls-
firði verði gerð fram af Edin-
borg, en nú hefur Marzellíus
Bernharðsson komið með til-
lögu um, að hún verði allmiklu
utar, eða við Norðurtanga, en
frá því hafnarsvæði yrði síðan
gerð mikil uppfyiling, allt nið-
ur í Suðurtanga.
★ Reykingar og
sjúkdómar
í blaðinu „Heilsuvernd“
eru oft greinar, sem eiga er-
indi við allan almenning. TeK-
ur Velvakandi sér beasaleyfi txl
þess að birta hér tvær stuttar
greinar:
Fyrir nokkrum árum var
sýnt fram á* að samiband er á
milli sígarettureykinga og
lungnakrabba. Síðan hafa þær
kenningar hlotið margfalda
staðfestingu og eru nú almennt
viðurkenndar. Þá sýna skýrsl-
ur, að dauðsföll úr krabba-
meini í efri hluta öndunarfær-
anna (barkakýli t.d), í melt-
ingarfærum og blöðru, úr lang
vinnu lungnakvefi, kransæða-
sjúkdóm.um og sán í maga eða
skeifugörn standa einnig í sam
bandi við reykingar og eru
þeim mun fleiri sem meira er
reykt. Þegar þessir sjúkdómar
hafa á annað borð náð sér
niðri, kemur venjuleg lyfjameð
ferð að litlum notum. Á hinn
bóginn flýtir það fyrir lækn-
ingu magasára, ef sjúklingur-
inn hættir að reykja, og ástand
lungnakvefssjúklingsins batn-
ar við það. Er tóbaksbindindi
miklu áhrifaríkara til bata en
nokkur lyfjameðferð, og þessu
má enginn læknir gleyma.
Þá er það ekki lítils virði,
að læknar sjálfir ?éu öðrum til
fyrirmyndar í þessum efnum.
Nýleg athugun hefir sýnt, að
meira en helmingur brezkra
læknar reykir ekki, og er 'hér
átt við karlmenn, en meðal
þjóðarinnar allrar reykir
miklu meira en helmingur full
orðinna karla. Ennfremur ná
geta þess, að dauðsföilum úr
lungnakrabba og kransæða-
stíflu hefir ekki fjöigað síð-
ustu árin meðal læknanna, en
heldur áfram að fjölga meðal
almennings.
Ekki hafa fundizt nein lyf
til þess að venja menn af reyk-
ingum. f því efni er allt undir
þvi komið, að reykingamaður-
inn vilji og ætli sér að hætta,
og þá fyrst getur læknirinn
styrkt hann í ákvörðun sinni
og lagt honum hoil ráð til að
gera honum bindindið léttbær-
ara.
'jér Orsakir kran-
æðasjúkdóma
í brezka læknaritinu The
Practitioner, okt. 1966, er grein
eftir John Judkin lækni, próf-
essor i næringarfræði við há-
skólann í Londen, um næringu
og sjúkdóma. Ræðir hann sér-
staklega um kranisæðasjúk-
dóma og þá tilgátu, að þeir eigi
að nokkru rót sína að rekja til
fituneyzlu og aukningar á kól-
esteróli í blóði. Þessa kenn-
ingu kveður hann ekki hafa
hlotið almenna viðurkenningu
og nýjar athuganir bendi til
bess, að hún hafi ekki við rök
að styðjast.
Á hinn bóginn telur hann
iböndin berast* að aukinni
neyzLu sykurs sem orsök þess-
ara sjúkdóma. M.a. hefir komið
fram, að sjúklingar með krans
æðastíflu hafa, vikurnar áður
en þeir fengu fyrsta kast, neytt
óvenjulega mikils sykurs.
Tilraunir til að draga úr
líkum fyrir endurteknum krans
æðaköstum með því að lækka
kólesteról í blóði með hormón
um (östrogen) eða með breyt-
ingu á fituneyzlu hafa ekki bor
ið árangur. Ástæðan gæti verið
sú, að sjúkdómurinn væri kiom-
inn á of hátt stig. Hitt er Hka
hugsanleg skýring, að kólester-
ólmagnið sé aðeins óbeinn
mælikvarði á líkurnar fyrir
kransæðastíflu, ekki orsök
bennar, og hafi kólesterólið því
ekki bein áhrif á gang sjúk-
dómsins, né heldur fitan í fæð-
inu.
Enn sem komið er hafa ekki
verið gerðar neinar sambæri-
legar tilraunir með að minnka
neyzlu sykurs í því skyni að
d'raga úr líkum fyrir krans-
æðastíflu.
* Undirskriftir bréfa
Velvakanda berast mörg
’bréf og um hin fjölbreytiLeg-
ustu efni. Flest þeirra eru
„birtingarháef", sem kallað er;
þ.e. þau eru ekki tómt þrugl
eða innihalda svo mlklar
skammir og svívirðingar um
menn og/eða málefni, að slíkt
hamli birtingu þeirra. Æiltof
mörg þeirra eru of löng, og
hefur Velvakandi alltaf áskilið
sér rétt til þess að stytta bréf,
án þess að merking brenglist.
Vegna þrengsla er samt ekki
hægt að birta öll bréfin, sem
honum berast, og eru þau
venjulega látin sitja eftir, sem
fjala um mál, er aðrir hafa
þegar skrifað um. Birting
sumra bréfa dregst mjög á lang
inn, einifaldlega af því að þau
eru svo illa skrifuð, að tals-
vert verk er að vélrita þau orð
rétt upp.
Þá er því ekki að leyna, að
Velvakandi hefur til’hneigingu
til að birta fyrr þau bréf, þar
sem bréfritari gengst við skrif-
um sínum undir fullu nafni.
Einkenmilegt er, hve margir
biðja um að fá að skrifa undir
dulnefni. Velvakanda er trúað
fyrir nafni höfundar eins og
stórglæpi, sem ekki megi upp
komast fyrir nokkurn mun, og
svo er búið til eitthvert dul-
nefni. Því er ekki að leyna, að
sum þeirra hafa verið næsta
frumleg. Menn skyldu at’huga
það, að .bréf undir fullu nafni
bréfritara er mun áhrifameira
og líklega til þess að gera eitt-
hvert gagn heldur en bréf frá
einhverjum „J.Ó.“ eða „Hús-
móður í Skuggahverfi“. Það
kemur fyrir, að ósk um nafn-
leynd er fullkomlega skiljan-
leg, en langoftast eru hér bréf
á ferðinni um algeng umræðu-
efni, þar sem engin ástæða get-
ur verið fyrir hendi til að
leyna nafninu, — nema þá
helzt einhver tegund af feimnL
Það er til dæmis óskiljanlegt,
að langflestir þeirra bréfritara,
sem senda Velvakanda bréf um
umferðarmál (en þeirra tala er
legíó), óska eftir nafnleynd.
Velvakandi vill því, að penna-
vinir hans viti, að bréf, sem
mega birtast undir fullu nafni
(stundum ásamt atvinnuheiti
eða heimilisfangi, ef nafnið er
algengt) ganga fyrir dulnefna-
bréfum um birtingu að öðru
jöfnu.
Oft verða deilur meðal þeirra
sem skrifa þessum dálkum, og
er þá alveg ótækt, að annar að-
ilinn sé nafnleyningi, en hinn
skrifi undir fullu nafni. Verð-
ur reynt að koma í veg fyrir
slíkt í framtíðinni.
Það hefur margsinnis verið
tekið fram hér, að á Velvak-
anda hvílir engin skpílda um að
endursenda bréf. í samsvar-
andi dálkum í erlendum blöð-
um er slíkt venjulega tekið
fram á hverjum degi ásamt ýms
um reglum, sem þættu vist
strangar hér. Þar er það til
dæmis gert að kröfu, sem Vel-
vakandi gerir hér enn einu
sinni að ósk sinni: Að menn
reyni helzt að senda honum vél
rituð bréf, en skrifi alla vega
aðeins í aðra hverja linu, hafi
breiða spássíu og skrifi ekki
nema öðrum megin á pappírs-
örkina.
Kaupmenn — Kaupfélög
Jólaleikföngin eru komin
HeUdverzlun EIRÍKS KETILSSONAR
Vatnsstíg 3 — Símar 23472—19155.
F.U.S. Stefnir
Hafnarfirði
Aðalfundur félagsins verður haldinn
fimmtudaginn 16. nóv. 1967 í Sjálfstæðis-
húsinu og hefst kl. 20.30.
Dagskrá:
Venjuleg aðalfundarstörf.
STJÓRNIN.
Bifreiðaeigendur!
NÝJUNG í ÞJÓNUSTU!
Eru hemlarnir í lagi á bifreið yðar?
Við athugum ástand hemlana endurgjaldslaust, fyrst
um sinn alla virka daga frá kl. 8:00 — 10:00.
Vinsamlegast pantið tíma í síma 31340.
Ilemlaverkstæðið STLLING H/F.
Skeifan 11 — Sími 31340.