Morgunblaðið - 15.11.1967, Page 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDÁGUR 15. NÓV. 19«T
Útgefandi:
Framk væm dast j óri:
Ritstjórar;
Ritstjórnarfulltrúi:
Fréttastjóri:
Auglýsingar:
Ritstjórn og afgreiðsla:
Auglýsingar:
í lausasölu:
Áskriftargjald kr. 105.00
Hf. Áryakur, R'eykjavík.
Sigfús Jónsson.
Sigurður Bjarnason frá Vigur.
Matthías Jphannessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson.
Þorbjörn Guðmimdsson.
Björn Jóhannsson.
Árni Garðar Kristinsson.
Aðaistræti 6. Sími 10-100.
Aðalstræti 6. Sími. 22-4-80.
Kr. 7.00 eintakið.
á mánuði innanlands.
MIKILS VERÐ
VIÐ URKENNING
Dáðstefna sú, sem Alþýðu-
samband íslands boðaði
til að loknum viðræðum rík-
isstjórnarinnar og viðræðu-
nefndar ASÍ og BSRB hefur
nú lokið störfum og sent frá
sér ályktun. Meginkjarni
þeirrar ályktunar er, að mælt
er með því við meðlimafélög
ASÍ að þau verði tilbúin til
verkfallsaðgerða hinn 1. des.
n.k. „til þess að knýja fram
þá meginkröfu, að launa-
kjör haldist óskert“. í ræðu
sem Hannibal Valdimarsson,
forseti ASÍ, hélt á Alþingi
í gær, tók hann það skýrt
fram, að verkalýðsfélögin
mundu ekki setja fram kröf-
ur um frekari kauphækkanir
en sem nemi vísitöluuppbót
skv. nýju vísitölunni. Það
í sjálf sér er mikilsverð við-
urkenning verkalýðssamtak-
anna á því, að við slíkan
vanda sé nú að etja, að ekki
er aðstaða til almennra
launahækkana,
Kjarni þess máls, sem um
hefur verið rætt og deilt síð-
ustu vikur, er sá, að þjóð-
in hefur orðið fyrir stórkost-
- legu áfalli vegna verðfalls
og aflabrests. Það er óum-
deilt og það hefur ekki ver-
ið hrakið, að útflutningstekj-
ur þjóðarinar mundu minnka
um fjórðung og jafnvel þriðj
ung á þessu ári frá fyrra ári.
Það eru að vísu til menn, sem
neita að viðurkenna, að þessi
vandi sé fyrir hendi og í
þeim hópi eru tveir þing-
menn v Framsóknarflokksins,
sem töluðu í umræðunum á
Alþingi í gær. Við slíka
menn þýðir lítið að tala.
Með samþykktum sínum
hafa verkalýðssamtökin hins
vegar viðurkennt, að við
verulegan vanda sé að etja.
Fulltrúar ríkisstjórnarinnar
og verkalýðssamtakanna
hafa nú um nokkurra vikna
skeið setið á fundum og leit-
azt við að ná samkomulagi
um úrræði til lausnar þessu
mikla vandamáli. Samkomu-
lag hefur enn ekki tekizt, en
þó getur það ekki farið fram
hjá neinum, að bilið milli að-
ila hefur mjókkað mjög við
þessar viðræður og að því
leyti eru þær hinar þýðing-
armestu. Sú spurning er því
opin, hvort þeir aðilar, sem
viðurkenna, að vandinn sé
fyrir hendi, geti fundið sam-
eiginlega leið til lausnar
hans.
Ríkisstjórnin hefur gengið
langt til móts við megin-
kröfu verkalýðssamtakanna
og sýnt vilja sinn í verki
með því að bjóða 3% vísi-
töluuppbót í þremur áföng-
um. Hún hefur leitazt við að
finna sanngjarna lausn og
samkomulagsleið. Ríkisstjórn
in hefur athugað vandlega
tillögur verkalýðssamtak-
anna og hún hefur tjáð sig
fúsa til þess að kanna ýmis
atriði nánar. Það er hins
vegar Ijóst, að ríkisstjórnin
treystir sér ekki til, eins og
nú er ástatt, að halda ó-
skertri vísitöluuppbót. Enda
er það ekkert einsdæmi, að
lagt sé til, að tengsl kaup-
gjalds og verðlags verði rof-
in um sinn. Það hefur marg-
sinnis gerzt áður. Verk-
fallshótanir eru ekki líkleg-
ar til þess að greiða fyrir
lausn þessa máls. Það er
væntanlega öllum ljóst, að
verkföll verða engum til
hagsbóta og það sjónarmið
viðurkenndi forseti ASÍ fylli
lega í ræðu sinni á Alþingi
í gær. Það er einnig ljóst,
að hjá kjaraskerðingu í ein-
hverri mynd verður með
engu móti komizt.
í ræðu þeirri, sem Bjarni
Benediktsson, forsætisráð-
herra, flutti við fyrstu um-
ræðu málsins á Alþingi benti
hann á, að forsenda þess, að
samningaviðræður gætu leitt
til árangurs væri, að aðilar
viðurkenndu eðli vandamáls-
ins og að það væri fyrir
hendi. Sú viðurkenning virð-
ist nú í grundvallaratriðum
liggja fyrir. Þess vegna er
það þjóðarhagur, að reynt
verði til hins ítrasta að finna
friðsamlega lausn á þeim
vandamálum sem þjóðin
stendur frammi fyrir.
FARMANNA-
VERKFALLIÐ
Y^firmenn á farskipum hafa
nú lagt út í verkfall, sem
hófst á miðnætti hinn 11.
nóv. s.l. Framkvæmd þessa
verkfalls virðist af hálfu verk
fallsmanna strangari en áður,
en þó hafa þeir fallizt á að
veita undanþágur til olíu-
flutninga vegna fjögurra
sveitarfélaga. Það er hins
vegar ljóst, að dragist verk-
fall þetta á langinn, eru mik-
il verðmæti um land allt,
byrðir fiskafurða og annarra
sjávarafurða, í stórkostlegri
hættu og ekki mun líða á
löngu þar til erfitt verður
um ýmsar nauðsynjar víða út
um land.
Það hefur vakið almenna
furðu, að þessi tiltölulega
litli hópur manna, skuli, eins
og nú er ástatt, hefja verk-
fallsaðgerðir með það í huga
að knýja fram verulegar
Ný-nazistar þinga í V-Þýzkalandi:
Vilja löggildingu kommúnistaf lokka
Hannover, V-Þýzkalandi,
11. nóv. — AP —
ADOLF von Thadden, leiðtogi
NPD-flokksins vestur-þýzka,
sem sagður er vera flokkur ný-
nazista, sagði á ársþingi flokks-
ins í Hannover í dag, að æski-
legt væri að kommúnistaflokk-
ur fengi á ný að starfa í Vestur-
Þýzkalandi. Starfsemi kommún-
ista var bönnuð í Vestur-Þýzka
landi árið 1956, vegna þess að
hún var talin brjóta í bága við
stjórnarskrá landsins.
f ræðu sinni á flokksþinginu
sagði von Thadden, að með því
að löggilda starfsemi kommún-
ista á ný mætti binda enda á
neðanjarðarstarfsemi vinstri-
sinna. Hann sagði að yfirvöld
Vestur-Þýzkalands, og þá sér-
staklega innanríkisráðuneytið,
litu NPD-flokkinn hornauga og
teldu hann halda á lofti hug-
sjónum nazista, standa gegn iýð
ræði og vera andvígur Gyðing-
um.
„Hægri stefnan, sem við erum
fulltrúar fyrir“, sagði von Thadd
en, .styður stjómarskrá lands-
ins.“ Hins vegar taldi hann
Adolf von Thadden
fulla ástæðu fyrir hið opinbera
að hafa eftirlit með vinstri-
sinnum, því meðal þeirra væru
ýmsir, sem hefðu allt annað í
huga en að efla lýðræðið.
Hvatti von Thddean til þess, að
einingarflokkur sósíalista, SED,
yrði heimilaður í Vestur-Þýzka
landi eins og þegar hefur verið
gert í VesturBerlín. SED er
ríkjandi flokkur í Austur-
Þýzkalandi, og var stofnaður í
lok síðari heimsstyrjaldarinnar
eftir sameiningu sósíalista og
kommúnista.
í lok ársþingsíns, sem um
1.500 fulltrúar sóttu ,var von
Thadden einróma endurkjörinn
formaður NDP-flokksins. Hafa
flokksmenn aðallega þakkað
honum það að flokkurinn hef-
ur nú fengið fulltrúa kjörna á
þing sex héraða Vestur-Þýzka-
lands.
Búizt hafði verið við mót-
mælaaðgerðum vinstrisinna í
Hannover vegna ársþir.gs ný-
nazista, og hafði lögreglan sleg-
ið vörð um fundarhúsið til að
fyrirbyggja árekstra. Þess reynd
ist þó ekki þörf, því aðeins sex
vinstrisinnaðir stúdentar mættu
til að mótmæla. Báru þeir rauð-
an borða með áletruninni: „Naz
istar, snáfið burt úr borginni
okkar“
kauphækkanír á sama tíma
og heildarsamtök verkalýðs-
ins lýsa því yfir að hugsan-
legar verkfallsaðgerðir af
þeirra hálfu miðist við að
„halda launakjörum óskert-
um“. Öllum landsmönn-
um er kunnugt, að
samningaviðræður hafa stað-
ið milli ríkisstjórnarinnar og
verkalýðshreyfingarinnar, og
þegar farmenn boðuðu verk-
fall, voru niðurstöður þeirra
samningaviðræðna ekki kunn
ar. Þjóðin á við margvíslega
erfiðleika að etja, og þeir erf-
iðleikar verða ekki auðleyst-
ari, þegar litlir hópar í þjóð-
félaginu taka sig fram um
slíka framkomu, sem yfir-
menn á farskipunum nú.
En það sem alvarlegast er
við þetta verkfall, er sem
fyrr segir, að mikil verðmæti
liggja óhjákvæmilega undir
skemmdum, ef ekki verður
hið bráðasta bundinn endir á
þetta verkfall. Vonandi er,
að yfirmenn á farskipum geri
sér í tíma grein fyrir afleið-
ingum þeirra aðgerða, sem
þeir nú hafa gripiðitil.
TOLLALÆKKUN
C'tjórnarnefnd Efnahags-
^ bandalags Evrópu hefur
nú ákveðið, að tollur af
þorski og ufsa í Þýzkalandi
verði lækkaður úr 9% í 4,5%,
en 9% tollurinn átti upphaf-
lega að gilda frá 1. ágúst til
31. des. Þessum tíðindum
munu íslendingar fagna, því
að hér er um að ræða hags-
muni sem skipta okkur veru-
legu máli.
Þegar stjórnarnefnd Efna-
hagsbandalagsins tók þessa
ákvörðun síðla sumars, var
henni þegar mótmælt af vest-
ur-þýzkum stjórnarvöldum,
sem töldu, að hún mundi
leiða til minnkandi framboðs
á fiski og hækkandi verðs af
þeim sökum. Sendiherra Is-
lands hjá Efnahagsbandalag-
inu gekk á fund Mansholts,
sem fer með sjávarútvegs- og
landbúnaðarmál hjá Efna-
hagsbandalaginu og gerði
grein fyrir afstöðu íslend-
inga. I hinni opinberu heim-
sókn Bjarna Benediktssonar,
forsætisráðherra til Vestur-
Þýzkalands í september
ræddi hann þessi mál einnig
ítarlega við þýzka ráðamenn
og skýrði frá því á fundi
með fréttamönnum við heim-
komuna, að Þjóðverjar teldu
málið enn standa opið til end-
urskoðunar.
Það er nú komið í ljós, að
það hefur reynzt vera svo.
Stjórnarnefndin hefur fallið
frá fyrri ákvörðun. íslend-
ingar fagna þessu og þakka
Þjóðverjum fyrir veittan
stuðning í þessum mikils-
verða hagsmunamáli. Þessi
tollalækkun mun hafa já-
kvæð áhrif fyrir togaraút-
gerð okkar.
Fjöldaréttarhöid
í Grikklandi
Aþenu, 13. nóv. — AP —
AÐEINS 31 þeirra 46 manna,
sem ákærðir eru fyrir tilraun
til að steypa grísiku herstjórn-
inni, komu fyrir rétt í Aþenu
á miðvikudag. Hinir leika enn-
þá lausum hala og verða dæmd
ir fjarverandi. Meðal þeirra sem
dæmdir verða síðar fyrir bylt-
ingartilraun er tónskáldið fræga
Mikis Theodorakis. Ailir eiga
þessir menn yfir höfði sér 20
ára fangelsisvist, ef herrétturinn
finnur þá seika.
Hið opinbera málgagn stjórn-
arinnar grísku skýrði frá því á
laugardag, að 17 foringjar í sjó-
hernum hefðu verið settir á eft-
irlaunalista. Síðan herstjórnln
tók við völdum hafa hundruð
yfirforingja í herafla landsins
verið skráðir á eftirlaun, þótt
margir hverjir hafi þeir verið
undir þríbugu.
í STDTTU MÁLI
Buenos Aires, 13. nó'v., AP.
Skipstjóri og fimm menn af
sovézku kauipskipi voru hand-
teknir í höfuðborg Argentínu í
gær, sakaðir um að hafa hindrað
tollverði við störf sín og sýnt
yfirvöldunium lítilsvirðingu. Skip
stjóri hafði meinað tollvörðum
aðganig að nokkur toössum, sem
áttu að fara í sovézka sendiráðið
í borginni.
Moskvu, 13. nóv. — NTB —
Lev N. Smirnov, dómarinn,
sem dæmdi í máli rithöfund-
anna Andriei Sinyavskys og
Yuli Daniels, hefur verið
sæmdur Lenin-orðunni fyrir
„störf sín til eflingar sovézkr
ar löghlýðni" að því er seg-
ir í blaðinu Moskovskaya
Pravda.
Mannskæð kosningabarátta.
Manila, Filipseyjum, 13. nóv.
— NTB —
Kosningar fara fram á Fil-
ipseyjum á morgun, þriðju-
dag, og geta úrslit þeirra haft
mikil áhrif á samband lands-
ins við Bandaríkin, Sovét-
ríkin, Japan og ríkin í Aust-
ur-Evrópu. Kosningabaráttan
hefur verið mjög hörð og
nærri 70 manns verið drepn-
ir, en um 100 særðir. Kosn-
ir verða 65 héraðsstjórar, auk
borgarstjóra og vara borgar-
stjóra, og átta af 24 þing-
mönnum Öldungdeildarinnar.
Sprengja í farþegaþotu.
San Diego, Kalforníu, 13. nóv.
— NTB _
Sprengja sprakk í farang-
ursrými handarískrar farþega
þotu á leið frá Chicago til
San Diego í dag. í vélinni
voru 72 farþegar og átta
manna áhöfn, og sakaði eng-
in þeirra, en nokkrar
skemmdir urðu á farangri.
Tókst flugmönnum að lenda
vélinni á áfangastað.
Stokkhólmi, 13. nóv., NTB.
Fjórir fórust í grennd við
Stokkhólm í gærkvöldi, er flug-
vél af gerðinni Oherokeie 140
hrapaði vegna skyndilegrar vél-
arbilunar.