Morgunblaðið - 14.11.1972, Qupperneq 10

ÍO
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 14. NÓVEMBER 1972
íslenzkt loftfar:
HYGGJA Á
ÆVINTÝRAFÖR
NOKKRIR g^lvaskir menn'ta- skólanum eru um þessar mund
skólanemar úr Hamrahliðar- ir að smíða loftbelg sem þeir
Límt og aftur límt var kjörorðið við líming-u belgsins.
hyggjast setja á Joft í þess-
ari viiku og flijúga eitthvað eft
ir veðri og vindum. Flugistjór
imn hei'tir Holtoerg Másson, en
þessa dagana vinna þeir við
að ganga frá ýmsuim málum
varðandi 1/oftförina. Belginn
sjállfan hafa þeir limt saman,
en hann verður um 30 m lang
ur og 12 m í þvermál, fylBit-
ur með vetni. 3 muinu fara í
körfu belgsins, en hindr að-
stoða á jörðu ndðri. Varnarlið
ið mun aðstoða piitana hvað
varðar öryggiisúttoúnað og sitt
hvað annað, en samkvæmt við
talinu sem Mtol. átti við Hol-
berg í gær gengur undirbúm-
ingur vel og hafa opintoerir
aðilar sem aðrir tekið þessu
framtaki vel. Þessar myndir
tók ljósmynd'ari Mtol Sv.
Þorm. í fyrrinótt i Tónabæ,
en þar voru þeir félagar að
lieggja síðustu hönd á sam-
setningu lofthelgsins.
Gagnrýni fyrir byrjendur IV:
Fram, fram,
aldrei að víkja...
Það hlýtur að vera ijóst nú,
að þjóðhátiðin ’74 á að verða
lógleymanilegur attourður lands-
ílýð öllum, hvort sem þeim fell-
ur flundvísi Ingóilfs betur eða
rverr.
r 1 sjálfu sér mælir heldur ekk
ert gegmt því að gera sér glaðan
Öag, yrkja nokkrar drápur,
bveikja bál og þyrla upp þjóð-
I vegunum að ógleymdum menn-
ingairarfinium og hagræðingu sög
lunnar. Þegar þar að kemur,
þarf enginn að láta sér leiðast,
þvl nefnd sérhæfðra manna hef
iur unnið að þvl um nokkurt
skeið að skipuleggja alls kyns
skemmtiatriði og gaman við
allra hæfi og mun halda því
starfi óslitið áfram. Sennilega
er það mjög vanþakklátt starf,
eins og bréf þetta ber vitná um,
en ftestir nefndarmanna áMta
Jfildéga launakjör heimsins óum
flýjanleg og strita ótrauðir
áfram.
I Gtensið og gamanið er samt
ekki það eina, sem þeir hafa tek
ið að sér; þjóðþrifamálin hafa
heldur ekki farið varhluta af
starfsgleðinni.
f 1 sumiar bauð skipulagsstjóri
rlkisirus (í samvinnu við Þing-
valtamefnd og Arkitektafélag Is
lands) til almennrar hugmynda
samkeppnl um aðalskipulag
Þingvallasvæðisins og var það
gert m,a. fyrir tidlhliutan þjóðihá-
tfiðarnefndar, — senndtega
vegna sögulegs aðdráttarafls
staðarins ’74 og bíiastæðávanda
miála, sem því fylgja.
Vandséð er hvemig fyrri af-
rek Þingvallanefndar, eins og
t.d. í Gjábakkalandi geta sam-
rærnzt samkeppnisútboðá þessu,
bæði hvað snertir tilhögun henn
ar og inmihald.
FLeira mættd telja, sem skipu-
lagsstjóri gæti og ætti að bjóða
út sem samkeppni, — svæði og
staðir, sem standa verr að vígi
og eru verr leiknir en Þinigvell-
ir, sem að nafninu til eru þó
vemdað þjóðgarðssvæði, en sam
keppnin er þó skref í rétta átt.
Piparkomi þessu er þvi ekki
heldiur beint gegn henni, hedtí-
ur gegn fyrirhuguðum fram-
kvæmdum innan þjóðgarðs-
ins, sem við állítum alls ótiirna-
bærar og vanhugsaðar.
Þjóðhátiðamefndin boðar til
bl'aðamannafundar (Mbl. 8.10.
’72) og segir þar í skýrslu fram-
kvæmdastjóra hennar, að
„starfsmienn þjóðhátíðamefndar
hafi í sumar athugað allar að-
stæður á Þingvöllum fyrir þjóð
hátið ’74 í þvfi skyni að átta sig
á sitaðsetnimgu tjaldbúða og
gerð hátíðasvæðis. Liiggur fyrir
eftir þessar athuganir, að óhjá-
kvæmilegt reynist að gera veg
úr Vatnsvfik um Skógarkot að
vegamótxwn á Leirum. Þetta
miuni auðveida mjög staðsetn-
inigu tjaldbúðasvseðis þess, sem
ætlað er fyrir þann hóp hátíðar-
gesta, sem ætlað er að aka upp
mieð Sogi eða yfir Lymgdalsheiði,
en hann er áætliaður um 18 þús.
manns . . .“
Nú er spumimgin, til hvers er
verið að bjóða til samkeppni ag
gefá út gögn, þar sem m.a. segir
(II, 01): „Þjóðgarðurim á að
vera friðað svæði, en einmiig úti
vistarsvæði fyrir almenminig
hvaðanæva". — Nokkru síðar
(II, 03.12): „Gera skal grein fyr
ir — abnenn/um bílastæðuim og
bíl'astæðum vegna stórhátíða, og
þá fyrlr utan þjóðgarðinn." —
Enn síðar stendur (II, 03.31):
„Fjalla skal um náttúruvemd í
víðustu merkingu. . . . (Hafa
ber í huga, að g.róður á svæðinu
er víða mjög viðkvæmur).“
Hverjum á nú að trúa, „starfs-
mönmum þjóðhátíðamefndar"
eða dómnefnd samikeppnininar?
Á t.d. að gera ráð fyrir þess-
um vegd við lausn verkefnisins,
eða á að sýna hann sem „stíg“
eftir ’74? Er etktoert samtoand
eða samvinma milli þessara að-
ila? Að því er bezt er vitað hef
ur ektoi heyrzt bofs frá dóm-
nefndinni um mál þetta.
Benda má á aðrar vegalagn
ir, sem nýlega hafa verið fram-
kvæmdar á Þingvöilum. — Nýja
veginn austan Flosagjár og brú
argerð á Öxará við Vaillhöll. Ó-
lfjóst hver ber ábyrgð á þeim
framkvæmdum, hvort það er
Þjóðhátíðamefnd, Þinigvalla-
nefind, skipulagsstjórn, eða Vega
gerðin sjálf. Enda þótt e.t.v.
hafi verið farið eins varfærnis-
lega að og umnt var, eru fram-
kvæmdir af þessari staarðar-
gráðu aliar mjög vafasaimar með
an ekki liggur fyrir nein skipu
lagshiuigimynd um svæðið allt.
Auk þess eru vegaframkvæmd-
ir þessar kostmaðarsamar
(kannski venju fremur, þar eð
aka verður öllu efni að), og
hljóta því eininig þess vegna að
verða framtíðaráformum og fjár
veiitingum f jötur um fót.
„Óhjákvæmiteg" vegagerð
þessi verður e.t.v. enn furðu-
teg.ri, þegar þess er gætt, að að-
eins eru tveir mánuðir þar til
fram koma nýjar hugmyndir um
aðalskipulag alls svæðisins, sem
m.a. geta falið í sér lausn um-
ferðarvandans ’74.
Þessi fyrirhugaða lausn, veg-
ur þveirs i gegmum þjóðgarðinn,
er byggð á sömu vinmuaðferðum
og þekktar eru frá Aðalskii>u-
lagi Reykjavikur, þó annars veg
ar sé um þéttbýli og hins vegar
friðað náttúrusvæði að ræða.
Gert ráð fyrir þetta mörgum
toíl'Uim, stefman er þessi, það þýð
ir svona breiður vegur beint af
augum, — og þá skiptir engu
hvort það er Félagstoökba ndið,
Tugthúsið eða Þingvelilir. —
Fram, fram, aldrei að vlkja . . .
Það er eindiregin ósk og ásker
un til dómnefndar Þingvall.isam
keppninmar, þar sem m.a. flor-
maður Náttúruverndariráðs á
sæti, að hún birti aflstöðu sína
tE þessarar yfirlýsingar þjóðhá
tíðarmefndar, — og skeri úr uim,
hvort sajmlkeppnin um aðalskipu
ilag Þingviallllasvæðisins sé ein
tóm hræsni, eða fyrirfhieit um þoi
aniegri þróun í istenzkum um-
hvarftemálum.—•
Káupmannahöfn 26.10.1972
Stefán Thors,
Stefán Öm Stefánsson.