Alþýðublaðið - 16.05.1931, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 16.05.1931, Blaðsíða 2
ALÞf Ð.UBL.AÐIÐ HagsmtinÍT rekast á* Mikla undrun vakti það, er á daginn kom, hverja íhaldið hafði válið á framboðslista sinn hér í bænum nú við kosningarnar. Það var að minsta kosti á ai- manna vitorði, að fjölmennasta stjórnmálafélág þess, „Vörður", vildi hafa listann öðruvisi. Fyrst og fremst vildi það hafa for- smann sinn á listanum í öruggu sæti, en klíku útgerðarmanna og stórkaupmanna með Ólaf Thors í broddi f ylkingar tókst að hafa að engu vilja félagsins. Er það og talið til marks um lítMsvirð- ingu þá, sem einráðamenn íhalds- ins sýni „Verði" upp á síðkastið, að „þeir þrír", sem öilu ráða í ,£niðstjórn" flokksins, hafa ekki látíð svo lítið að sýna sig á fund- úm félagsins í vetur. Mun sú orsök vera fyrir fæð þeirri, er einráðamennirnir hafa lagt á Vörð, að smákaupmenn, iðnaðar- menn og hinir láglaunuðu emb- ættismenn, sem aöatráðin hafa í félaginu og sýna þar mest starf, eru nú loks farnir að sjá, aö hagsmunum þeirra er ekki bezt borgið: með forsjá þeirrar fá- mennu klíku, sem öllu vill ráða í flokknumi, og reynir því að brjóta vilja allra annara undir sig. Ýmsir merin meðal þessara stétta eru farnir að finna það, að hvað sem landsmálaskoðunum líður að öðru leyti, þá eru 'hags^ msunir þeirra svo nátengdir kjör- um verkafólksins, að kosti þess verður ekki þrengt án' þess, að þeií, yerði :/þess ekki líka varix. Atvinnuörðugleikarnir í vetur og þá togarastöðvunarvitfirringin í fyrstu röð hafa orðið til að opna augu þeirra fyrir þessum raun- hæfu sannindum. Og er það þá ekki miikill á- byrgðarhluti fyrir þessar stéttir, sem líka eru láglaunaðar og hafa sízt við of góð kjör að búa, að vera áfram ekkert annað en fóta- skinn þeirra manna, er sitja á lífsbjörgum þeirra? Jú, sannarlega. Enda er óhætt að fullyrða, að sterk alda er uppi í þessum flokki um að hrisfta af sér yfirráð klíkunnai' — og þótt henni hafi tekist að bæla niður allan „óróa" og allar réttmætar kröfur , láglaunamannanna í flokknum núna, þá getur ekkl hjá því farið, að böndin bresti áður en langt um líður og fylgi ftokks þeirra stórlaxanna minki nú, þeg- ar kosningarnar fara fram. Er og sagt, að ýmsir þ'dr, sem rnest hafa unnið að undirbúningi kosn- inga fyrir íhaldið undanfarin ár, sýni nú lítinn áhuga og hafi vio orð að Játa kosningarnar með öJlu afskiftalausar. Pessir atburðir eru mjög eðli- Iegir, því að allar láglaunastétt- ir, hverju nafni sem nefnast, hijó,ta fýr eða síðar að lendá í einum og sama ílokki, flokki verkaJýðsins. Þetta hefir verið reynslan í Öllum liöndum. ** Verkamene vegnir i kanpdeiliu Stokkhólmi, 15. maí. U. P. FB. Skógarhöggsmenn og flutninga- menn í Norðjur-Svíþjóð höfðu ^ gert verkfall, er verkfallsbrjótar komu á vettvang. Verkíallsxnenn eru 6 þúsund talsins. Lenti lög- reglumönnum og verkfallsmönn- um saman og biðu fimm verka- menn b'ana í þeirri viðureign. Dýrtfðln í Heykjavik, ' Ilvar ev hesinaF að leita? Jónas Jónsson sagði í útvarps- ræðu um daginn: „Nú ætlum við Framsóknarmenn að snúa okkur að því að lækka dýrtíðina í Reykjavík." Mér og mörgum öðr- um varð það á að brosa áð þess- um siagQrðakendu ummælum, þegar athugaðar eru allar að- stæður hvar dýrtíðarinnar er helzt að leita. En við þá athugun kemur það í Ijós, að sízt er að vænta stuðnings í því máli frá „Framsókn", sem kallar sig flokk bændanna, vernidara og skjöld peirra. Ég vil með Jínum þessum færa lesendum blaðsins rök fyr- ir þessu og' læt smásöluverðið Iiér í Reykjavík samkvæmt skýrsluim Hagstofunnar í janúar sl. tala sínu máli: Hagstofan áætlár notkun 5 manna fjölskyldu af mafvælum, Jjósmeti og eldsneyti kr. 1904,83, er skiftast þannig: Innlendar vörur kr. 1202,36 Innlendar ög útl. vörur — 251,35 Útlendar vörur 58<>/o Hækkun þessara liða miðað við árið 1914 er þessi: Inhlendu vömrnar 125 % v Otlendar og innl. vörur 103% tjtlendar vörur 580/0 Innlendu vörurnar eru 60»/o af öllum vörukatipunium. Dýrast af innlendu vörunum er alls konar kjöt og dyrast það, sem almenningur kaupir mest af, nytt kjöt fryst, en það er nú 200 0/0 dýrara en 1914, eða með öðrum orðum, að fyrir 3 kr. nú fæst ekki meira en fyrir 1 kr. 1914. Kartöflur eru 150 0/0 og gulrófur 200«/o dýrari en 1914. Kjöt og slátur til samans 196 0/0, dýrara. Þorskur nýr var 114 0/0 dýrari en 1914, en saltfiskur þurkaður 65o/0 dýrari. Landbúnaðarafurðir yfir- leitt 100—2000/0 dýrari en 1914. Af þessum, samanburði er ljóst, að landbúnaðarvörurnaT eru dýr- astar allra neyzluvara. t Réykjavik virðist vera bezti markaður fyrir vörur bændanna. Saltkjöt var í jan. í vetur kr. 1,46 kg. í smásölu eða kr. 163,52 fyrir innihald venjulegrar kjöt- tunnu. Á sama tínía segja hag- skýrslur, að bændur hafi fengið kr. 102,50 fyrir útflutta saltkjöts- tunnu. Á sama tíma og nýtt fros- ið kjöt er selt hér á kr. 1,77 kg. fæst sams konar kjöt út um land fyrir kr. 1,15. Hverh lítra mjólkur greiðum við með 44 aurum þegar bændur fyrir austan fjall fá hjá mjólkur- búunum 15—18 aura; svona mætti lerigi telja. Það mun því hverjum manni ljóst, sem hefir opin augun, að bændastjórn með Jónas í broddi fylkingar færi ekki að lældia verð á afurðum bænda hér í Reykja- vík. Bændur myndu sennilega ekki þakka henni neitt fyrir sJík afskifti. Enginn Reykvíkingur Jeggur því nokkurn trúnað á slagorðaglamur Jónasar um lækkun dýrtíðar á þessum lið hennar.' Annar liður dýrtíðarinnar hér er húsaleigan. Það miun láta nærri að meðalhækkun hennar síðan 1914 sé 333o/0. Hér er einn- ig húsnæðisekla. Margir verða að notast við íbúðir, sem samkvæmt lögum ættu að yera bannaðar. Meðan slíkt ástand helzf köma þvingunarlög um lækkun leig- unnar að iitlu haldi. Þau myndu þverbrotin. Hinir efnaminni yrðu jafnt settir út á klakann, þeir myndu hvorki geta lofað eða staðið við að borga launboðin, sem ávált fylgja eftirspurninni ef um þvingunarlög væri að ræða. Hvað hefir svo Framsóknar-, stjórnin gert fyrir húsnæðismál- ið? Jú, stöðvað að mestu allar foyggingar í taium Komið í yeg fyrir með tómlæti sínu, að verka- mannabústaðir verði reistir á þessu ári svo nokkru nemi. Ég hygg að það sé flestra manna mál, að auknar byggingar með hagkvæmum lánskjörum séu fyrsta iausnin á húsnæðisböiinu. Með stefnu sinni og öllu fram- ferði gagnvart Reykjavík er- Framsóknarstjórnin og flokkur hennar ólíklegastur allra flokka til þess að leysa þetta mál. Þá er sá liður dýrtíðarinnar, sem er verð á útlendum neyzlu- vörum. Eins og sjá má hér að framan hafa þær lækkað mest. En þær má lækka að miklum mun meir með lækkuðum toll- um, en tollurinn er eins og kunn- ugt er þ^gar álagning kaup- manna er tekin með alt að 50o/o' á ýmsum öðrjim vörum' alt að 200o/o. Hverjir vilja svo halda þessari dýrtíð óbreyttri? Jú, Framisóknarstjórnin og flokkur hennar ásamt stóra bróðuf, íhald- inu. . Af öllu þessu er ljóst, að engin alvara er á bak við það hjá Jón- asi og flokki hans að lækka dýr- tíðina í Reykjavik. Það eína, sem stjórnin virðist keppa að vitandi eða óvitandi er að skapa nógti mikla neyd í Reykjavík, og þá fyrst og fremst meðal hins vinn- andi lýðs. Þar munu „verkin tala". ¦ X. Cotton fingmaðnr. Mr. Cotton fór aftur heim. á leið með „Botníu" á miðvikúdag- ihrí. Hahn hafði áðuf gert upp- drátt af flugvellinum við Kaíd- aðarnes og tekið myhdir af fjöllunum í kring og ætlar að gefa hvort tveggja út til leiðbein- ingar fyrir erlenda flugmenn, svo að þeir geti áttað sig eftir því á flugi hingað og fundið flugvöll-' inn án frekari leiðbeininga. ísi Veatmannaeýjum, FB., 15. maí- Þ. 12. maí fór vélbáturinn „Gárð- ar" héðan til Þykkvabæjarsands með 7 menn og farangur. Kl. 3 um morguninn kom að honum svo mikill leki, að þeir sáu sér ekki fært annað en að hleypa upp í sand véstan við Hálsár- útfallið. Menn voru á sandinuro um hálfrar stundar reið vestar og lögðu þegar á stað til hjálpar.. Hentu. bátsmenn bjarghring á bandi og rendu sér á honum í' lan'd um fjöru. Var þurt í kring- um bátinn og náðlst farmurinn óskemdur. Þegar á daginn JeiS óx brimið og báturinn brotnaðl og er nú horfinn í kaf í sand. Vatkins ætlar að fljúga til Kanada. Khöfn, 15. maí-. U. P. FB. Fréttaritari „Social-Demokraten" f Angmagsalik tilkynnir, að Wat- kins og tveir félaga hans ráð- geri að fljúga yfir Grænland, tit Kanada. Frá Eglptum. Cairo, 16. maí. U. P. FB. Sam- kvæmt seinustu ópinberum til- kynningum biðu. 12 merin barta í óeirðunum, eh 101 særðust svo mjög, að flytja varð þá í sjúkra- hús. ISIíu lögreglumenn særðust; einn hættulega. Kyrð er viðast hvar komin á í landinu, en búi&t er við alvarlegum óeirðum í dag, a öðrum kosriingarajeginum, vegna þess, að þjóðernissinnar hafa haft í hótunum, að koma í veg fyrir kosningarnar. DanzMkur „Ármanns" verður á morgun i íþróttahúsi K. R. AÖ» göngumiðar afhentir þar frá kl- 6—8 síðd.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.