Morgunblaðið - 15.07.1981, Page 32

Síminn á algreiðslunni er
83033
2florx5itnWní»ií>
SMffttunMiifeifr
MIÐVIKUDAGUR 15. JÚLÍ 1981
Coopers og Lybrand um súrálsverðið:
16 milljón dollara hækkun
miðað við óskylda aðila -
22-25 millj. dollara „í hafi“
Likan aí trébrúm á Tjörninni
noróanveröri, en að þessum íram-
kvæmdum hefur borKarskipulaK
unnið að undanförnu á veKum
Umhverfismálaráðs. Þetta likan er
aðeins eitt af morKum. sem Kerð
hafa vcrið ok sýnir ekki endanleKa
mynd svæðisins. T.a.m. mun þeim
hluta brúnna, sem teyKja anxa sina
út frá tröppunum við Iðnó, verða
sleppt. í fyrstu atrennu a.m.k. En
stefnt er að því að hefja fram-
kvæmdir á næstunni við þann
hluta. sem na>stur er Vonarstræti.
TilloKur þessar eÍKa þó eftir að
fara fyrir ByKKÍnKarnefnd Rcykja-
víkurborKar.
(Sjá tcikninKar ok frásöKn á hls.
16.)
Hvetja til samningaviðræðna milli
stjórnvalda og álfélagsins -
Kanna ekki hugsanlegar málsbætur
Alusuisse vegna umboðsskorts
BRESKA endurskoðendafyrirtækið Coopers ok Lybrand telur, að með
tilliti til súrálsviðskipta milli óskyldra aðila sé ekki óeðlileKt að
álykta að á tímahilinu frá ársbyrjun 1975 fram á mitt ár 1980 hafi ísal
Kreitt um lfi milljónum dollara hærra verð fyrir súrál til Alusuisse en
tíðkaðist í viðskiptum milli óskyldra aðila á þessu timabili. SeKja
Coopers ok Lybrand. að af þessum sökum séu ásakanir iðnaðarráð-
herra um of hátt verð á súráli til ísals réttlætanleKar. Endurskoðend-
urnir taka jafnframt fram, að vegna takmarkaðs umboðs i
erindisbréfi iðnaðarráðuneytisins til sín haíi þeir ekki Kotað kannað,
hvort þessi munur i súrálsviðskiptum ísals ok Alusuisse hafi verið
minnkaður með einhverjum hætti.
MeKÍnniðurstaða Coopers ok Lybrand i skýrslunni til iðnaðarráðu-
neytisins um súrálsviðskipti ísaí ok Alusuisse er sú, að rétt sé, að
teknir verði upp samninKar milli iðnaðarráðuneytisins. Alusuisse ok
ísals um endurskoðun á raforkuverði ok breytta tilhöKun á
skattKreiðslum vegna álversins. Fari þessi endurskoðun fram innan
ramma aðalsamninKsins, sem Kerður var 19fifi milli íslensku
ríkisstjórnarinnar ok Alusuisse en samninKur þessi var endurskoðað-
ur 19fi9 ok 1975.
Þá er það einnÍK álit Coopers ok Lybrand, að súrál hafi á
athuKunartímahilinu hækkað um 22 til 25 milljónir dollara _í hafi“ á
leiðinni frá Ástraliu til Straumsvíkur. EinnÍK i þessu tilviki seKjast
endurskoðendurnir ekki hafa Ketað athuKað huKsanleKar gagn-
Kreiðslur fn. Alusuis.se til ísals vegna takmarkaðs umboðs.
Iðnaðarráðuneytið mun nú ætla að beita sér fyrir rannsókn á
rafskautasölu Alusuisse til ísals til að kanna, hvort verðið á
skautunum sé óeðlileKa hátt.
Súrálsskýrslan svonefnda frá
Coopers og Lybrand er enn trún-
aðarmál, eins og kunnugt er, en í
frétt Morgunblaðsins um hana í
gær fullyrti ein heimild blaðsins,
að „hækkun i hafi“ sé að áliti
Coopers og Lybrand meira en
helmingi minni en iðnaðarráð-
herra og sérfræðingar hans héldu
fram á sínum tíma. I fréttatil-
kynningu þeirri, sem iðnaðarráðu-
neytið gaf út 16. desember 1980 og
er að ýmsu leyti upphaf þessa
máls, segir, að „á tímabilinu
janúar 1974 til júní 1980 hefur
súrálsverð hækkað í hafi sem
nemur að meðaltali um 54,1%, eða
samtals 47,5 milljónir bandaríkja-
dollara á verðlagi hvers árs,“ eins
og bent er á í forystugrein Morg-
unblaðsins í dag.
Tölurnar 22 til 25 milljónir
dollara í sambandi við þessa
svonefndu „hækkun í hafi“, sem
nefndar eru í skýrslu Coopers og
Lybrand koma heim og saman við
frétt Morgunblaðsins í gær. Segj-
ast Coopers og Lybrand hafa tekið
tillit til réttmætra athugasemda
Alusuisse við fullyrðingar iðnað-
arráðuneytisins og leiði þær til
þessarar 22—25 milljón dollara
lækkunar.
Coopers og Lybrand fram-
kvæmdu einnig athugun á mark-
aðsverði á súráli, svokölluðu verði
milli óskyldra aðila, sem sam-
kvæmt aðalsamningnum um ál-
verið á að ráða í viðskiptum Isals
og Alusuisse. Við slíka athugun er
ekki unnt að taka mið af heims-
markaðsverði, því að það er ekki
til í súrálsviðskiptum og er verð
mjög breytilegt í þessum viðskipt-
um. Séu súrálsviðskipti Isals og
Alusuisse skoðuð frá ársbyrjun
1975 fram á mitt síðasta ár telja
Coopers og Lybrand, að Isal greiði
Alusuisse 16 milljón dollurum
hærra verð fyrir súrálið en gerist
og gengur milli óskyldra aðila á
sama tímabili.
I báðum tilvikum, hvort sem
miðað er við „hækkun í hafi“ eða
viðskipti óskyldra aðila, setja
bresku endurskoðendurnir fram
fyrirvara um að annað kunni hér
að koma á móti í viðskiptum ísals
og Alusuisse, er lækki þennan
mun. Hins vegar hafi þeir ekki
getað kannað þessi atriði vegna
umboðsins, sem þeir fengu í erind-
isbréfi ráðuneytisins á sínum
tíma. Þessi atriði eru meðal ann-
ars, að Isal kunni að hafa fengið
hærra verð en ella fyrir fram-
leiðslu sína frá Alusuisse vegna
markaðskerfis þess, Isal kunni að
hafa fengið beinar greiðslur frá
Alusuisse og önnur viðskipti Isals
og Alusuisse geti komið hér til
frádráttar.
Um umboð Coopers og Lybrand
segir svo í fréttatilkynningu frá
iðnaðarráðuneytinu, sem dagsett
er 9. júlí síðastliðinn, að ráðuneyt-
ið hafi óskað eftir því við endur-
skoðendafyrirtækið, að það rann-
sakaði skýringar Alusuisse frá því
í febrúar 1981 á súrálsverðinu og
gæfi ráðuneytinu skriflegt álit um
tvö meginatriði: í fyrsta lagi hver
væri mismunur útflutningsverðs
frá Gove í Ástralíu og innflutn-
ingsverðs til Straumsvíkur
(„hækkun í hafi“). Og í öðru lagi,
hvort Isal hefði verið krafið um of
hátt verð á súráli á umræddu
tímabili (þ.e. frá árinu 1974 til
miðs árs 1980 samkvæmt frétta-
tilkynningunni) miðað við við-
skipti milli óskyldra aðila.
(Sjá forystuKrein á miðopnu,
greinina „Endurskoðun ÁI-
samningsins fyrr ok nú“ á hls.
19 og viðtal við Geir Ilall-
grímsson á bls. 2.)
Nýja Guðbjörgin setti met í fyrstu veiðiferðinni:
Einn fiskur í fyrsta hali
- endaði með 250 tonn
millidekkinu, því að bæði lestin
og millidekkið er fullt af fiski.
Mesti afli sem fékkst á gömlu
Guðbjörgina var 283 tonn, þá var
mikill afli laus á dekki og í
aðgerðarplássi.
Skipið reyndist í alla staði
mjög vel, einhverjar minniháttar
lagfæringar þarf þó að gera.
Skipið liggur alveg sérstaklega
,vel undir veiðarfærum, enda
stórt og þungt, 13 mm stál í öllum
byrðingum. Spilin eru alveg sér-
stök, nákvæm og hljóðlát. Fiskur-
inn fékkst að mestu á Kögur-
grunni, en fyrsti aflinn fékkst á
Halanum. Allur aflinn að undan-
skildum 20 tonnum fékkst i
botntroll. Aðspurður sagðist Ás-
geir ekki vita um afla annarra
skipa þarna, en taldi þó að
almennt væri ágætis afli og var
Bessi frá Súðavík t.d. að landa
tæpum 200 tonnum af þessum
sömu miðum. Byrjað var að Ianda
úr togaranum strax og er vonast
eftir að hann geti haldið á veiðar
aftur síðdegis á morgun.
Guðbjörgin leggur upp afla hjá
íshúsfélagi ísfirðinga og að sögn
Þorleifs Pálssonar skrifstofu-
stjóra þar, er áætlað aflaverð-
mæti úr þessari einu veiðiferð
liðlega 1 milljón nýkróna, eða 100
milljónir gamalla og útflutnings-
verðmæti á Bandaríkjamarkað
um 2 milljónir nýkróna.
Úlfar.
IsafirM. 14. julí.
nÞETTA ER ósktatúr,“ sagði
Ásgeir Guðbjartsson, skipstjóri
á Guðbjörgu ÍS við komuna til
ísafjarðar í dag eftir 7 daga
veiðiferð. „Ég var lukkulegur
með að við fengum einn fisk i
fyrsta halinu í óklárt troll, alveg
eins og á eldra skipinu. Siðan
hefur aflinn verið jafn og góður,
svona upp að 20 tonnum i hali.“
Skipið er með u.þ.b. 250 tonn af
þorski, öllum ísuðum í kassa.
Kom sér vel að hafa aðstöðu á
Afla landað úr GuðbjörKU í gær. Ljónm. Mbl. ÍJifar.
Otto N. Þorláksson:
Afli 1000 tonn á mánuði
„Otto N. Þorláksson hefur
farið í fjórar veiðiferðir og
komið með fullfermi úr þeim
öllum,“ saKði Marteinn Jónas-
son framkvæmdastjóri BÚR i
samtali við Morgunblaðið í Kær.
„Togarinn hefur fiskað vel, eða
um 900—1000 tonn i þeim
fjórum veiðiferðum sem hann
hefur farið þann mánuð, sem
skipið hefur verið á veiðum.“
„Annars verður að segjast eins
og er að togarinn hafi verið á
hálfgerðu „skrapfiskeríi" þ.e.
ekki verið á þorskveiðum heldur
veitt „blandaðan" fisk eins og
það er kallað."
Að sögn Marteins hefur Otto
aðallega verið á veiðum á „Fjöll-
unum“ svokölluðu, suður af Eld-
ey og Eldeyjarbankakantinum.
Skipstjóri á Otto N. Þorláks-
syni er Magnús Ingólfsson og
var hann áður skipstjóri á
Bjarna Benediktssyni.