Morgunblaðið - 02.08.1986, Blaðsíða 5

Morgunblaðið - 02.08.1986, Blaðsíða 5
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 2. AGUST 1986 C 5 kela, Landslag, 1986,280x280 sm. komu. Hann fullyrðir einnig að ekki sé til neitt sem heiti „norræn list". Einnig gerir Öystein Hjort mjög greinargóða úttekt í sýningarskrá á stöðu myndlistarmanna og list- framleiðslu á Norðurlöndum í dag. Náttúrutilbrigði Listamennirnir sem sýna eru afar ólíkir og spannar list þeirra mjög vítt svið. Þarna má berja augum allt á milli blæbrigðaríkra verka Hreins Friðfinnssonar og kitch- súrréallískra skurðgoðafígúra Björn Nörgaards. Sum verkin minna okkur á géometríska af- straktlist, önnur á minimal list eða tengsl við Fluxus og enn önnur á áhrif frá amerískri list, Willem de Kooning t.d. Það kemur glöggt fram að samband norrænna lista- manna við náttúruna er mjög sterkt og frelsi einstaklingsins virðist mik- ils metið. Finnski listamaðurinn Jukka Mákelá sem tók þátt í Biennalinum hér í París 1980 sýnir stór áferða- mikil afstraktmálverk sem eru að hans sögn „sjálfsprottin úti í náttúr- unni og endurunnin á vinnustof- unni". Verk þessi varpa frá sér norðlægri vetrarbirtu og minna á ísaleysingar á vorum. Verk Sigurð- ar, „Bústaður" og „Sterrenbeeld", hafa einnig í sér fólginn sterkan náttúrukraft og í skúlptúrum norska myndhöggvarans Bárd Brei- vik er djúp tilfinning fyrir náttúr- unni, krafti hennar og veikleikum. Við vitum að borgir þessara landa eru engar stórborgir á við New York og París og hin óendan- lega víðátta sem þar er ýtir undir sterkari tengsl við náttúruna. Leiftrandi installasjón og m yndsögnskáld Ein ástæðan að baki margbreyti- m * " * m m A * 4 í iman, Róseau, 1985,336 skúlptúreiningar 6x6x6 sm. Helgi Þorgils Friftjónsson, Kona og hundur, 1984, dúkrista 50x38,5 sm. leika sýningarinnar er sú að lista- mennirnir eru á öllumm aldri, — sumir komnir yfír fimmtugt og aðr- ir tæplega þrítugir. Af listamönnum yngri kynslóðarinar vakti sænska listakonan Stina Ekman sérstaka athygli mína. Hún fyllir lítinn sal sem hún fékk til umráða litlum marghyrntum skúlptúreiningum (60x60x60 mm) sem gerðar eru úr aluminíum, bronsi og balsamvið, og festir þá með jöfnu millibili á vegg- ina, en lætur jafnstóra múrsteina hvíla á gólfinu. Salurinn verður eins og stjörnubjartur himinn við þessa installasjón, — leiftrandi af litlum höggmyndum, þar sem hver eining aðskilur sig frá annarri með ólíkri formgerð. Við hliðina á installasjón Stinu Ekman hefur hinum persónulega og kaldhæðnislega myndheimi Helga Þorgils verið komið fyrir. Hann sýnir 3 málverk, grafíkmynd- ir og dúkristur. Helgi er sannkallað myndsöguskáld sem nýtir þekkingu sína á listasögunni af skynsamlegu viti til þess að koma hugmyndum sínum á framfæri. Ævintýraheimur hans virðist sakleysislega skondinn á yfirborðinu en undirtónninn er nístandi háð, hráslagalegur ein- manaleiki, kynórar og fáránlegheit tilverunnar. Það er afar erfitt að sundur- greina listaverkin þ.e.a.s. segja að þetta verk sé eftir Svía, þetta ís- lending o.s.frv. Enda hefur það engan tilgang. Það sem skiptir aðal- máli er hvað aðgreinir hvert verk í sjálfu sér og hvernig hver lista- maður kemur með sina eigin útfærslu, sinn eigin tjáningarmáta, — afstöðu hvers og eins til vanda- mála myndlistarinnar, — hvernig listamaðurinn vinnur úr efniviðn- um, hvernig hann notfærir sér arfleið sína og hvernig hann aðlag- ast utanaðkomandi áhrifum. Sameiginlega tekst þeim að vekja með okkur tilfinningu um að ein- hver sterkur kraftur sé að leysast úr læðingi þarna í norðurátt. Það er einnig mikilvægt að taka það fram að hér ríkir enginn sam- keppnisandi. Öllum listamönnunum er gert jafn hátt undir höfði og sá sem myndskreytir kápu sýningar- skrárinnar er sænskættaði popp- listamaðurinn Claes Oldenburg sem ekkert kemur nálægt sýningunni að öðru leyti. Áhugi Frakka á nor- rænni list fer vaxandi Ástæðan fyrir þvf að áhugi Frakka á norrænni list hefur aukist síðastliðin 2—3 ár er ef til vill sú að þeir eru að átta sig á því að við eigum eitthvað sameiginlegt. Þó að Frakkland liggi ekki utan við mörk- in, þá er samt einhver utangarðs- mórall, einhver minnimáttarkennd sem hefur herjað á myndlistar- heiminn hér síðastliðin 10—15 ár. Ungir franskir myndlistarmenn hafa verið undir miklum áhrifum frá nágrönnum sínum, Þjóðverjum og ítölum og jafnvel Bandaríkja- mönnum. En nú er þetta að breyt- ast. Smám saman eru þeir að enduruppgötva séreinkenni sín svipað og þjóðirnar í norðrinu og það virðist nægja til að tengja okk- ur sterkum skilningsböndum. Á skjön við tiðarandann Það sem einkennir umfram allt þessa sýningu er að hún er dálítið á skjön við tíðarandann í listum eins og hann er í dag. Styrkur henn- ar er ekki í því fólginn að undir- strika einhverja ákveðna stefnu, hinn óstýrláta expressionisma til dæmis, — bergmála tískustefnur dagsins í dag, — heldur er hann fólginn í því að sýna okkur 15 ólíka myndlistarmenn hlið við hlið með ólíkan bakgrunn, ólíkar listrænar skoðanir og ólík vandamál. Verkin eru í háum gæðaflokki, þó er eng- inn einn framúrskarandi persónu- leiki sem stendur þarna öðrum frarnar. Það má líkja heildaráhrif- unum við 37,5 gráðu hita, (eða 37,2 eftir nýjustu mynd Jean Jacqu- es Beineix) þar sem loftið verður hvorki of kalt né of heitt, súrt né of sætt og í því tilfelli má geta þess að minni þjóðirnar eru oft bragðmeiri en þær risavoxnu líkt og ávextirnir í aldingarðinum. Höfundur er tistfræðingur og býr ÍParía. Bard Breivik, Bogl, 1986,70x70x35 sm. Bard Bralvik, Dualisme concrot, 1986. Tvö verk Hrains Friofinnssonar, Tímlnn, 1980 og Nátteyjan II, 1985. rgaard, Venus apocah/ptlque, 1986 og allegórískar f ígúrur 1983—1985. Verk Sigurdar GuAmundssonar, Bústaður 1983—85, Venus 1985, Svarta verkið 1985, Sterranbeeld 1983—84. f bakgrunni er verk eftlr Paul Osipow, stúdfa fyrir O.W. 1986.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.