Alþýðublaðið - 15.04.1932, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 15.04.1932, Blaðsíða 2
ALÞÝÐUBLAÐIÐ Kfðrdagurinn. 1 umræðum um stjómarskrár- málið á alþingi lét Jón i Stóra- dal svo um mælt, a'ð honum þætti það sótt með of miklu kappi. Jón Báldvinsson Tbenti hon- um þá á, a'ð eðlilegt er, að því sé. fast fyligt fram, a'ð þeir, sem stjórnarfarslegu jafnrétti er hald- ið fyrir, nái rétti sínum. Hinö vegar hafi Jón í Stóradal áöur sýnt þa'ð ofurkapp í kjördags- færslumálimu, að hann þurfi ekki að, undra, þótt nokkurt kapp sé sýnt í stjómarskrármálinu. Verka- iýðurinn er mjög afskiftur um á- hrif á skipun alþingiis, jafnframt því, sem haran ber þymgri skatta- byrðá. en nokkur önnur stétt. Svo var því fyrir nokkram árum bætt ofan á hina ranglátu kjördæma- sfápun, a'ð kjördagurinm var færo- ur frá hausti til vors, og þar með er mikill fjöldi sjómanna og veíkamanna raunverulega sviftur kosningaréttinum. „Framsókn" og íhald knú'ðti - kjördagsf ærsluna fram með svo miklu kappi, á'ð engu samikomulagi var'ð máö. Þótt bo'ði'ð væri, a'ð bændur fengju þann kjördag, sem for- mæiendur kjördagsfærshinnar \ildu, ef kaupstaðabúar fengju jafnframt að halda þeim kjördegi, sem þeir óskuðu, þá var ekki nærri því komandi. Þegar nú slíkt rangilætismál gegn verkalyð'num var sótt me'ð þvílíku kappi, þá þurfi Jón í Stóradal ekki a'ð undra, þótt nokkurt kapp sé í baráttunni fyrir kosningajafnirétti verkafolksins. / Jón í S'tárada;] lét þá svo, sem ekki væri loku fyrir það skotið, að samfcomurag gæti ná'ðsit um kjördagsmálið. Jón Baldvimsson sagði þá, a'ð veri'ð gæti að það ver'ði prófað síðar, hverjar ver'ði undirtektir hans og airanara ,.Framsóknar"manna tim þa'ð mál. SliriiarsSrii. 1 byrjun alþingisfunda í gær féll þa'ð enn í hlut forsetanna að tilkynna, að komnar væru áskor- anir til alþingis um réttláta kjör- dæmáskipun frá 245 kjósendum á Isafirði, í viðbót við þá, sem áðwr höfou. sent slíka áskoruri, frá 151 kjósenda í Boiungavík, frá 68 kjósendum í ögurhreppi og 49 kjósendum í SnæfjaUa- hreppi, 1 Norður-Isafjarðarsýslu, — að þingið geri þær kosningalögum landsins, að hver þingflokkur fái þingsæti í samr ræmi við atkvæðatölu flokkanna samtals við almennar kosningar, og sömuleiðis frá 78 kjósendum á Akranesi, að þingið geri þær bEeytingar á kiördæmaskipun landsinsi, a'ð allir kjósendur á landinu hafi jafnan íhlutu»arrétt mo skipun alþingis. — Magnús Torfason hafði nú gengið í sig um breytingartillögu sína við stjórnarskráha, sem birt var héjr Í blaðimi á miðviku- daginn, á þann hátt, a'ð hann flutti við haná viöukatidlögu, %em gerði út af við fyrri hlutann. Tillagan er þannig í heild: „Á al- þingi eiga sæti 45 fulltrúar. Al- þingi skal svo skipa'ð, að utan Reykjavíkur hafi hver þingflokkur þihgsæti í samræmi vi'ð atkvæða- tölu þá, sem greidd er fram- bjóðendum flokksins samtals við almennar kosningar," [Vi'ðbótin:j, „eftir því, sem uppbótarsæti vinn- ast til. Kjördæmi skulu aldrei færri vera en 25. Fjölga má þeim ,með lögum." Nú eru þau 27. — Eftir því, sem föstu þingsætin yrðu fleiri, þeim mun færri yrðu uppbótarþingsætin, og væri jafn- vel hægt samkvæmt slíku stjórn- arskrárákvæði að þurka þau næsturn alveg út með fjölgun fastra þingsæta. Umræður um stjórnarskrármál- ið héldu áframi í gíær* í efri deild, en atkvæðagreiðslu var frestað þangað til í dag. Síðastur talaði Eira" Árnason á Eyraíiandi. ÍTagði hann, að þeir „Framsóknar"- flokksmenn myndu iofa frum- varpinu að fara til neðri deiildar, af því að þeir vissu, uð par yrM pví, breytt í pad horf, sem peir mimi geta sætt slg við. Alpingi. I gær afgreiddi alþingi lög um ríkisskattmefnd. (Af.gr. í e. d.) Verður þeirra nánar getið bráð- lega. Meðal þieirra mála, sem af- greiðslu fengu í gær í neðri deild, voru þessi: Frumvarpinu um að létta berMavamaskattin- um af sjúkrmamlögum var vísað til 2. umræðu. Heimild fyrir ríkis- stjórnina til að ábyrgjast lán til að koma upp frystihúsum á kjöt- útflutningshöfnum var afgreidd til 3. umræ'ðu. Staðfesting samn- ingsins við önnur Norðurlahda- ríki um gagnkvæma viðurkenn- ingu aðfararhæfra dóma var af- greidd til efri deildar. úmmmm —•-• 3wa« Hitler oi brúnð liðið. Berlin, 14. apríl. U. P. FB. Hit- ler hefir enga tilraun til möt- spyrnu gert gegn ákvörðtmum um að leysa upp brúnu liðssveitirnar. Hefir hahn gefið út ávarp til manna sinna og segir m. a. í því: „Þið eruð héðan í frá að eins flokksfélagar." AlMðnflokksmð! á atyingi. í gær var frumvarp Alþýðu- flokksins um alpýðutryggingar, siem Haraldur Guðmundsson, Héðinn Valdimarsson og Vil- mundur Jónsson flytja á alþingi, afgreitt til 2. uimræöu í neðri deild og vísa'ð til allsherjar- riefndar. Verður fastlega öð vænta þess, að nefndin greiði svo fyrir áfgreiðslu þessa mikla tegsbóta- máls alþýðuninar, að ekki líöi á löngu þargað til það kemur til næstu umræðu. Forkaiipsréttarfmmvarpið' var samþykt við 2. umræðu í neðri deild með 13 atkvæðum gegn 10. Með því greiddu atkvæði Alþýðu- flokksfulltrúarnir 3 og 10 Fram- sóknarflokksmen'n, en allir við- staddir íhaldsflokksmenn á móti og ásamt þeim Jörundur og Sveinn í Firði. 5 deiildarmenn voru fjarstaddir. — Er þá eftir lein umræða til þess að frum- varpið geti orðið að lögum. Frumvarp Vilmundar Jónssonar um lœkningaleyfi og réttmdi og skyldur lækna var einnig af- greitt til 3. umræ'ðuí neðri deiild. Ólafur Thors bo'ðaði, að hann myndi flytja dagskrártillögu við 3. umræðu, og ætlar hann þar með að gera sitt til að reyna að fá afgreiðslu þessa merka máls skotið á frest til næsta þings. Hátíðahöldin á Spáni. Madrid, 14. apríl. U. P. FB. A Catiellanastræti, þar sem Alfons fyrverandi konungur tók þátt í hátíðahöldum á ári hverju, er her- inn hylti hið rauða og gula flagg konungsríkisins, söfnuðuist í dag saman níu þúsund hermenn úr hinum endurskipulagða, nýja lýð- veldisher. Gengu þeir í íylkingum eftir götunni fram hjá tómum höllum höfðingja þeirra, sem fóru í útlegð með Alfons, en feikna mikill mannfjöldi hyiti lýðveldis- fánana rauðu, gulu og purpura- bláu, sem hermennirnir bára. Iwm embæítismanna læbka Washington, 16. apríl. U. P. FB. í ráði er að í næstu viku verði lagt fyrir þjó'ðþingið sparnaðar- frumvarp, til þess að draga úr ríkisútgjöldum og jafna þannig 200 dollaramilljóna tekjuhalla á fjárlögum,. M. a. verður lagt til, að laun embættismannia lækki að mun. DaolF aaQl^sa fyrlr íslend- inga, I litlúm bæklingi, sem „Hið samieinaaa gufuskipafélaig" í D|an- mörku hefir gefið út, er þess m. a. geti'ð, a'ð í Reykjavík séu tvö „fjölskyldugistihús", þar sem ferðamenn geti fengið að gista, ef þeír vilji, en þess er líka getið, að ferðamenn, sem ferðist rneð skipum „Samieinaða", t. d. „Bqtn- íu" og „Alexandrínu drottningu",, geti „búið um borð", sofið þar og matast, án þess að sérstakur gisti- kostnaður sé reiknaður. Auðvitað er þetta algerlega „ó- vinveitt samfeeppni" í garð okkar Islendinga, og ættum við að launia það að maklegleikum og á réttan hátt. Það er auðvitað alrangt að gistihús þau, sem hér eru, séu „fjölskyldugistihús"; þau eru rek— in, eins og öll önnur ferðamaima- gistihús erlendis og standa hin-< um beztu þeirra alls ekki að baki. Saikir. Á afmæli þingrofsiiis. í ræðu uim stjórnarskrármáii𦦕 á alþingi í gær vék Jón Bald- vinsson að gerræðinu mikla, sem stjórnin framdi þá fyrir réttu ári.,, þegar hún rauf þingið og rak þingmenn heim frá mörgum stór- merkum málimi óafgreiddum. Þar- á meðal var, auk stjórnarskrár- málsins, virkjun Sogsins, en virkj- un þess hef'ði í senn bætt mjög. úr atvinnuvamdræðum verkalýðs-. ins o,g um leið hefði verið stigið stórt framfarasjpor, sem aiiikií: hauðsyn er á að verði gert hið allra bráðasta. Og tílefnið til þessa gerræðis vaT að eins það tvent, að fram var komin tíi-- laga um vantraust á stjómina og; að bætt hafði verið inn í stjórn- arskrárfrumvrap hennar sjálfrar, að með lögimi mætti ákveða, að þingmenn skuli kosnir hlutbundn- 'um kosningum, þ. e. að það á- kvæði skyldi ekki vera óhaggan- legt án nýrrar stjórnarskrárbreyt'- ingar, að þingmenn utan Reykja- víkur skuli vera kosnir óhlut-- bundnum kosningum, — ákvæði,. sem komst af tilviljun iim £ stjórnarskrána árið 1915, þegar landskjör var samþykt, en hafðfc alls ekki veri'ð í henni áður. Ot af þessu hafi stjórnin rofið þiing- ið, og síðan hafi frambjóðendur „Framsóknar" reynt að æsa kjós- endur upp með því að brigzla andstæðingum sínum um, að þeir væru að svíkja bændur. Þrátt fyr- ir allar æsingar og svikabrigzl: hafi henni þó ekki tekist að' fá mema rúmlega þriðjung kjósenda, þótt hún hafi náð meiri hluta. þingsæta, og nú muni henni þói reynast örðugra að blekkja kjós-- endurna í annað sinn á þsannar hátt, því að nú hafi „Framsókn- ar"-flokkurinn á þingi sjálfur við- urkent ranglæti hins miisjafn'a kosningaréttar, fyrst með því að gangast fyrir skipun kjördæma- skipunarnefndarinniar og nú síð- ast með því að bjóðast tíl að-- fjölga þingmöinnum ' í Reykjavík og ákveða nokkur uppbótar- þingsæti, og þar með sann- að, að svikabrigzlin um þá, sem vilja fá leiðréttirigu þar á, voru staðleysu stafir.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.