Alþýðublaðið - 04.06.1932, Blaðsíða 2

2
ALÞÝÐUBLAÐIÐ
ivað seplr Framsékn uxn sanm~
inpna við fihaMið?
♦
frestnn
Kjördæmamðlsins.
Viku eftir víku og raánu'ö eftir
mánuð haia íháldisbiöðin krafist
þess að kjördæmamálið yrði
leyst, o-g hefir Jrví öspart verið
liampaö framlan í kjósendurna, að
fengist ekki latisn á málinu.
skyldu engin tekjuaukalög og
engin f járlög verða samþykt.
Þaö er ekki liengra síðian en í
fyrra dag, að Morgunbiaðið flutti
grein, sem nefnd er: „Hvað tefur
alþingi ?“, þar sem sagt er að
þjóðin sé nú farin að lita heldur
óhýru auga tdil alþingÍB, seam búið
Bé að sitja í 109 daga, án Jress að
leysa þau vairdamál, sem fyrst
og fremst bíði úrlausnar (stjórn-
arskxármáliö og kjördæmamálið).
Jafnframt segir blaðið að Tryggvi
Þórhallsson hafi beðdist lausnar,
af því hann hafi ekki treyst sér
að leysa þessi mál (en án við-
unandi lausnar á þeim hafá öil
samvinnn í Júngánu verið útilok-
uö).
í þessum tón hefir Morgunblað-
dð jafnan talað síöustu mánuð-
ina, nema þegar það hefir kv>eð-
ið sterkar að orði.
Kunnugt er eiinnig að fyrir háilf-
um mánuði ætlaði Tryggvi að
fresta þiniginu fr,am í ágúst, og
voru Franisóknarmenn fullir af
þessu hinn fyrra laugardag. En
sama kvöldið var þetta alt fariö
út um þúfur; Ásgeir Ásgeirsson
sem ekki vildi fresta þinginu,
nema það væri gert einmiig að
vilja íhaldsins, haf'ði leitaist fyrir
hjá því og fengiö það svar, að
þa'ð vildi eniga frestun á málsinu.
þftð var þó ekki þá taliað uin að
fresta því, nema þiar til á-
gúst, og ekki rætt um a'ð af-'
greiða fjárlög né önnur nau'ðsiyn-
leg lög fyrir frestunina, svo ,
Framisókn var enn þá í sömiu
klípunná. En nú hiefir Ihaldsflokk-
urinn, samþykt að ganga frá fjár-
lögum og nauðsynlegum tekju-
aukalögum, slíta þinginu og
fresta kjördæmiamálinu tiíl niæsta
árs. Hvað veldur því, að íhalds-
flokkurinn ult í cinu breytir
þannig u;m stefnu í þiessu máli?
Hvers vegna svikur hann loforö
þau hin marg-yfirlýstu, er hann
láti'ð hefir flokksimálgögn sín end-
urtaka oft á viku, mánuð eftir
toánuð ? : 1 ; . ,
Morgunblaðið er í áöur ámiinstri
grein, ,er birtóst í bla'ðinu 1 fyhrpj
dag, að lýsa hvernig þeirn mönin-
um innan Framsóiknar, siem ekk-
ert samkomulag vilja í kjör-
dæmamálínu, hafi tefeiist a'ð hindra
. þa'ð, að samkomulag gæíi orðið
milli Fxamsóknarflokksiiras í kjör-
dæ'miamálnu, og hinna flokk-
anna. Morgunblaðið feom út þenn-
an dag um átta-leytið, eiins og
venjuliega, en klukkan var ekki
orðin tíu þegar það fór að frétt-
ast um borgina, að sainkomulag
væri orðið mtiilli íbaldis oig Fram-
sóknar um þa'ð að mynda sam-
steypustjórn upp á þau kjör, að;
íhaldið fengi Magnús Guðmiunds- I
&on snn í ráöíumeytið sem dóms-
málaráðherra, en íhaldsfiokkur-
inn blýpi í staðáun frá öllum lof-
orðum sínum, þar á meðal þeim,
sem góðir íhaldskjósendur voru
nýbúníir að liesa í MonguinMaðinu
þenuan sama morgun. Vitanlegt
er að Ásigeir Ásgedrsson gat efeki
gefið frekari tryggingu en áður
fyrir því að fá nógu marga Fram-1
sóknarmennina til þess að vera
með því a'ð leysa málið, og að
lausn þess befir iærst fran að,
minsta kosti till næsta ár,s. En
hvað þá tekur við getur emginn
sagt nú, og málið verður langt
frá því að vera nær því að verða
leyst.
Það er ekki að furða þó að,
heibarlíegir íhaldskjósendur spyrji
nú hverir aðra og sjálfa sig hver '
hafi veri'ð orsöfcin til þess,’ áð
þingmömnum þeirra lá svo milkið
á að komia Magnúsi Guðmunds-,
syni í dómsmálía'sessíinn, að þeir,
skirðust ekki við að svíkja öll
loforðin um að leysa kjördæma-
máli'ð, eða rá'ða fram úr réttlæt-
ismálunum, eins og íhaldsblöðin
svo fagurlega hafa mefrnt það.
En það eru fleiri en íhaldiskjós-
enclurna, sem lamgar til þesis að
vita hvað bak við þessa stefnu-
breytingu býr, og hvort það er
fleira en hræðslan við sakaimálim,
sem valdið hefir hringsnúningn-
um.
itfittiflkétatHlaga
Aikpnflokksins.
__ 1
' Fjárlögin voru tékin í gær til
síötostu umiræðu í neðri deiild, en
latfevæðagrieiðslunnii var frestað
þangflð ti'l í dag.
FuLltrúar Alþýðuflokksans flytja
enn tillögu um fjárveitingu til
atvinnubóta, svo sem. þeir hafa
áður gert tvívegis í hvorri dieálld-
inni um sig. Leggja þeir nú til,
að veittar verði 350 þúis,. kr. til
atvinnubóta í kaupstö'ðum og
kauptúnum, gegn tvöföldu fram-
lagi frá hlutaðieiiganidi, bæjar- og
sveitax-félögutm, enda sé þeiim
jafnframt gefinn kostur á lláni,
sem nemi helminigi framlags
þeirra. Samkvæmt því ætti at-
vinnubótaféð að geta orðið 1
milljón og 50 þús. kr.
Ásgeir og Hannes á Hvamms-
tanga tölu'ðu báðir gegn atvinnu-
bótafjárveitingunni. ÁSigeir tæpti
raunar á því, að feoimið gæti til
mála, a'ð tala sí'ðar um einhverja
úrlausn til atvinnubóta, fier/ar bú-
ící vœni ad afgrawa fjúrlögin.
Hé'ðimi Valdiimiarsision sagðiiist
alils ekfci treysta Ásgeiri til að
framkvæma atvinnubætux siaim-
kvæmt heimild í þing&álykitun,
þótt slik ályktun yröi samþykt,
— ef það væri það, sem hann
vær,i að tæpta á, — nenia Áisgeir
yr'ði knúinn tiil þess. Það sé aills
I útvarpnm í gasnkveldi var birt
yfirlýsing frá Framsófcnarfl'Okkn-
um um það, að afstaða hans til
kjördæmaskipunamiálsinis væri ó-
breytt. Nú er ekki annað eftir að
ekki verjandi að afgreiðia fjár-
lög þannig, a'ð þar sé pkkert fé
veitt til atvinnubóta, me'ð því út-
Mti, sem nú ex. Atvinnubiætur
ver'ðd nauðsyntegar til þess að
halda lifinu í fjölda fólks, og fiab
verd,i áreidicmlegta ekki pokið, ad
fólkiv verdi látiS svelta.
Bðflsfrnmvarp
og bifrelðaskaítur.
Ránsfrumvarpið var tekið í (gæjí
til 3. umræðu í efri deffld al-
þingis.
Jón Baldvinsson flutti þá breyt-
injgartillögu, að byggingarsjóðir
verkamannabústaða haldi tekju-
stofni sínium af ágóða tóbaks-
einkasölunnar óbneyttum.. Sú til-
l'aga var' feld mieð 7 atkvæðum
gegn 4. Þá flutti hann tillögu
umi, að vierkam,anna.búisitiaðiirnir
fengju þó 100 þús. kr. hvort ár-
ið (1932 og 1933) af ágóðanum.
Sú dillaga fékk að eins tvö at-
kvæði. Þriðja tifflagan kotm fxiaro
um 50 þúis. kr. hvort árið. Hún
var feld með jöfnum atkvæðum.
— Ránið var íullkornnaö, — svik
„Fxaim.sióknar“f;liokksins á gefnum
loforðutm á síðasta þinigi „stað-
fes,t“.
Jón í Stóradal mælti fastlega á
knóti því, að neinar af tiililögun-
um um, að öllu eða nokkru af
ránsfengnum yrði skilað aftiur tiil
verkamannabústiaðianna, væru
samþyktar.
Ránið frá Meniniingarsjóði var
minka'ð þannig, að samþykt var,
að ríkið taki fjórða hluta af
tekjum hans frá 15. apríl s. 1.
til ársloka 1933, í stað belimángis
þieirra bæði árin. Frestun á frarn-
kvæmd laga um hýsingu prests-
setra var feld úr frumvaírpiinu.
Síðan var ránsfrumvarpið sam-
þykt með 11 atkvæðum „Fraimr
•sófenar" og íhaldis gegn atkvæðí
Jóns Báldvin'ssouar eins, og fór
þa'ð þar með aftur till neðri
deildar.
Bdfreiðasikattsfrumvarpið varí
sömulei'ðis afgreiitt til 3. umræðu
gegn atlkvæði Jóns Baidv. eins.
I niefndaráliti, sem Jótn Þorláks-
sion skiifaðá 22. apríl, lagði hanu
til, að málinu yxði vísiað til
stjörnarinnar. Nú tók hann fiá til-
lögu aftur „til 3. umræðu" tií að
byrja með. Mun þá sijást, hvort
hann kemur þá með hana aftur
eliegar hanin hverfur alveg frá
benni og samþykkir frumvarpfð
í nafni bræðángsins.
vita heldur en það, hvort Fraim-
sóíkn hafi leikib á íhaldið eð«
íhaldið haíi ætlað að lelka á kjó»r
endur eða hvort tveggja, sem lík-
legast er.
Verðtollur
og gengisviðauki fram-
lengdir.
Alþingi afgneMdi í gær lög uitt
fmmlengmgu verSfolls og gengis-
vidauka, svo að þeár verði, i gildi
árið 1933. Gekk meixi hluiti í-
haldsins að samþykt verðtoillsiins
með „Framsókn" og liagði tffl nóg
atkvæði til samþyktar gengiiisvið-
aukans, ,án þess að nokkurt orð
heyrðdst framar frá þvx um stjórn-
arskrá og réttláta kjördæmiaskip-
un,
Þegar st j ór na rskrármáli ð var
írætit í efri deffld 14. april, á af-
mæld þingrofisdins, sagði Jón Þor-
láksson: Við látum ekki vörurnar
úr búðinrai' fyrri en við höfum
fengið þær 'að fullu greiddar..
Samþykt skattafrumvarpanina gætí
biðið til haustþings. — Er „var-
an“ nú fui'lgrieidd mieð stjórnar-
bræðingnum, Jón Þorláksson, þótt
stjórnarskrármáldnu sé stungið'
undir stól?
Ot af skattaþunganium á herð-
um alþýðunnar hafa þessir herr-
ar efeki miklar áhyggj,ur. Þess -
hefir a. m. k. ekki orðii’ð vart
hingáð til. —
Þessi lög voru bæði afgreidd í
efri deild og söimuilieiiðis tvenn
önnur:
Fjáraukalög fijrir árið 1931, að
upphæð h. u. b. 348 280 kr.
Sú breyting á tóbakseinkasölu-
lögunum, aö álagning á tóbak
skuli reiknuð eftir innkaupsverði
að meðtöldum toffli.
Frjálslpd stjóm í Frakklandi?
París, 3. júní. UP.-FB. Lebrun
forseti hefir falið Herriot að
mynda stjórn, en hann hefir faffl-
ist á að gera tfflraun til þess.
París, 4. júní. UP.-FB. Hemot
leggur ráðherralistann fyrir Le-
brun forseta til saþyktar snemma.
í dag.
Síðax: Herriot er sjálfur for-
sætis- og utianríkiismiálaráðherra.
varaforseti stjómarinnar og dóms-
málaráðiherra Reniou'lt, Bon cour
hermálarábherra, Germain Martin
fjármálaráðhexra, Leygues fliota-
málaráöhierra, Chutempis inraanrílk-
ismálaráðhierra, Durand verzlun,-
armálaráðferra, Gardey land-
búnaðarmálaráðherra,' De Lar-
nier verkamálaráðherra og Sar-
raut nýJendumáiIaráðherra.