Alþýðublaðið - 15.10.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 15.10.1920, Blaðsíða 1
C2-efi.d &* af A.It>ý^iB.íiokk:iiuiiffi« 1920 Föstudaginn 15. október. 237. tölubl. Sósíalistar og kommúnistar. Margir hafa lagt þá spurningu fyrir ritstjóra þessa blaðs, hver er tnunurinn á sóstaíistum og á kora* múnistum (eða bosivíkum, svo sem f>eir oftiega eru nefndir eftir rúss- neskum flokksbrælrum sínum). Munurinn er aðaliéga faiinn í því, að sósíalistar (jafnaðarmenn) liafa trú á því, 4ð verklýðurinn geti sigrað auðvaldsstéttina Áþing- degan hátt; geti smátt og smátt breytt þjóðfélaginu þannig, að framleiðsla og verzlun komist í hendur almennings, þ. e. að þau verði rekin með hagsmuni almenn- ings fyrír augum, en ekki hags- muni fárra auðmanna, svo sem á ¦sér stað nú. Aðalvopn jafnaðarmanna í bar- áttunni við auðvaldið eru kosn- ingarrétfcurinn, verklýðsfélagsskap- ur og kaupfélagsskapur. Með því að nota atkvæðisréítinn til þirsgs og sveitastjórna, reyna jafnaðar- menra að ná svo sterkum flokki á pingi og í sveitastjórnum, að þeir íái þar nokkru ráðið, og takmarkið er auðvitað að sá þar meirihluta, til þess að geta breytt þjóðfélag- inu og framleiðsíuaðferðum þess samkvæmt kenningum sínum. Verklýðsfélagsskapuiinn er aðal- lega til þess að bæta tafsrlaust kjör verklýðsins, eftir því sem hægt er, rneð því að fá kaupið hækkað, og kaupiélagsskapurinn er aðalega til þess einnig að bæta bráðustu þörfina með því að halda niðri verðinu á lifsnauðsynjum. Oft heyrist það sagt, að jafn- aðarmenn ætíi að afnerna eignar- réttinn, ea ekki er það rétt. Jafn- *ðarmenn (sósíalistar) vilja borga íramleiðslutæki þau, er þeir gera upptæk, eítir mati, en það íé, sem $1 þess þarf, á auðvitað að fást l»n aftur með því að leggja skatt ,a stóreignir, (astar og lausar. Kommúnistar (bolsivíkar) keppa að sama takmarki og sósíalistar ^jafnaðarmenn), sem sé þvf, að þjóðin eigi sjálf framleiðslutækin, svo sem áður var skýrt Munurinn á sósíaiistum og kom- múnistum liggur því aðeins í þvi hvaða leiðir skuli fara til þess, að koma jafnaðarstefnunni á. Kom- mónistar stefna ekki að því, að reyna að ná meirihluta á löggjaf- arþinginu, því þeir segja að það sé í fyrsta Iagi ómögulegt af því, að meirihluti lýðsins sé svo hugs- unarlaus og illa upplýstur, að hann skilji ekki hvað honum|sé sjálfum fyrir beztu, og fyrir hvert blað, er verklýðurinn geti haldið út, geti auðvaldið gefið út tíu blöð, og hafi nóg fé til þess að halda menn til að rita á móti kröfum verklýðsins, rita níð um forgöngu- menra verkamanna, og rita annað það, er orðið gæti til þess, að sundra verkalýðnura. í öðru lagi segja þeir, að kæmi það samt sem áður fyrir, að verkalyðurinn næði meirihluta í einhverju þingi, sé vonlaust að hægt sé að koma jafnaðarstefnunni á, á þann hátt sem sósíalistar vilja. Auðvaldið hafi alstaðar herforingjana að baki sér og þar með herinn, og mundi, með hans tilstyrk, tafarlaust gera stjórnarbyltingu og koma sínum mönnum til valda, en foringjar jafnaðarmanna mundu handsamað- ir og dæmdir fyrir „föðurlands- svik", eða annað sem auðvaldið findi upp á, ef þeir væru þá ekki blátt áfram myrtir, eins og Kurt E'sener, Rosa Luxenburg og Lieb- kaecht. Kommúnistar stefna því ekki að því, að ná meirihluta þings á sitt band, því þeir álíta það gagnslaust. Takmarkið sem þeir berjast fyrir er bylting verkalýðsins, það er að verkalýðurinn geri uppreist og taki stjórnartaumana í sínar hend- ur og þar með stjórnina á fram- leiðslatækjum og öllu' sem því fylgir. (Frh.). €tipit ftillftiL Khöfn, 15. okt. Reuters-fréttastofa segir, að eng- inn fulltrúi frá Bandaríkjunum muni verða á þjóðafundinum í Genf. ^li í oppfiámi?! Khöfn, 15. okt. Símað er frá Kovno, að bráða- birðafriðarsamningur hafi verið undirskrifaður milli Rússa og Ukraine annars vegar, en Pólverja hins vegar. En jafnskjótt hafl bolsivíkar byrjað árás aftur á alla herlínu Pólverja. Ukrainskir upphlaupsmenn hafi tekið Kiew. Andstæðingar bolsivfka myndað stjórn í Nischni-Novgorod. [Má aú segja, að margt gerist undarlegt og harla ótrúlegt í Rúss- landi. En senniiegast er, að hér sé málum eigi alllítið blandað. Fer eigi hjá því, að annaðhvort er fregnin um árás bolsivíka upp- spuni, eða uppreistarfregnirnar. Ekki þarf annað en Hta á það, hve mikla áherslu bolsivíkar leggja stöðugt á það, að fá frið við fjendur sfna. Og hinsvegar, ef þeir væru eins valtir í sessi og auðvaldsblöðin hafa stöðugt bá- súnað, er mfög ólíklegt, að þeir leggi að óþörfu út f stríð, ef alt logaði f uppreist heima fyrir. Trú- legast er þvf, að hvortveggja fregnin sé stórum orðum aukin, ef hér er ekki um venjulega lyga- fregn ófriðarvina að ræða, tiL þess að æsa vesturþjóðirnar gegn Rúss- um. Þarf ekki annað en minna á lygafréttastofuna, sem ljóstað var upp um í sumar i Þýzkalandi.]'( Kveikt var aftur á flestum götu- ljóskerunum í gærkvöldi.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.