Alþýðublaðið - 16.08.1932, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 16.08.1932, Blaðsíða 2
! I ! ABÞÝÐUBLAÐIÐ Skylda og gagn. Mannslíf er ekki unt að meta •öl fjár, svo að tíil neinmiar hlýtar sé, því að þar kemur það til greima, sem ekki er hægt að maela , a rjemimgavog. Þó hafa dæmii oft verið sett upp uim verð- gjldii miannsilífa, miðað við fé, og er þá lagt til grumdvallar, hvalða íjárhagsJeg verðmiæti sé Hklegt að svo éða svo mikiill fjöldi miamma imumi á meðaltalsílangri æfi skapa fyrir þjóðarheildinia. Þó nú að alt af hljóti, svo sem áður er sagt, jáð vantaj i slík dæmi hið cmmiæl- jamlega I giildi hvers einisitakiliiings og að því leyti sé mjög iaingt frá, að slíkir útreikninigar ¦ hafi fullmáðargildi, þá verða þær töl- ur að sjálfsögðu háar, er út koima sem fjármatstölur hvers manns- lifs áð meðaltali fyrir frjóðar- heilldima, ef nokkurp vit er í hilnr uin mælaníegu foiisendum, þvi að þáð, sem að nokkru leyti er mæl- amilegt, afkastaþrekið', viminuþrek- ið, eri lífsafl þjóðfélagsheilida og einBtaklinga, og án þess afls eru allir fjármiunir edmBikisvirði, eins og gullklumpur er mammi, sem komiimm er að dauða af hungri, þar sem emgam mat er að fá. Höfuðsfóll í fé, þótt ríflegur væri., myndi brátt verða þeirri þjóðarfaeiild, þar siem alt starfs- þrek fólksims væri lamrað, eins ónýtur og guliklumpur væri slík- um aðframkomnuim ferðamammi í imiðjum eyðimerkurauðmiumi. Það ætti öllum að geta skilist, hver feikna-eyðsla á hinutm þjóð- gagmllegustu Verðmiætum, starfs- þréki fólksims, það er, að fjöldi manns sé nieyddur til þess að. vera atviinnulauis vikuim og mán- uðuan samam,— nieyddur ta/1 þess, þótt hann óski eimiskis heitara en áð fá tækifæri til að skapa verð'- mæti og bjarga þar mieð sér og sínum frá skorti og mieyð. Atvimnjuleysið er tvenns konar böl a'ð mimsta kosti. Það er ból fyrir atvinnulauisu mennina sjál'fa og fjölskyldur þeirra. Fyritr þá og þær eru það kvailir og biörm- ungar, og er svívirðímg svívirð- ingamma áð þeimi hörmunguim skuli ekki þegar vera útrýmt með skipulagmingu vinnunnar og rétt- látri skiftimgu arðsfas, siem vinn- am skapar. 1 öðru lagi er ,-ait- viinnuleysið þjóðfélagsböl, sem (kemur \ veg fyrir, að vinnuaflið getí skapað það verðgildi, siem það annars gerir, til alþjóðarniota. Öll rök, þjóðfélagslieg, hag- fræðirök og mannúðarrök, sýna og sanna, að sjálfsagt er að þjóð- félagið sjái svo um, að engum sé ókleift að komast.að til þess að vinna! gagnlegt verk. Nú liggur fyrir að ráða bót á jatvinnuleysisbölinu, sem hefir svo sárt og lengi þjakað fjölda verk- lýðsheimiia. Nú er koiminn. öiiiður ágústmánuður, og nú ríðúr á, að þáð dragist ©kki lengur að hefja atvinnubæturnar. Og atvinnubæturnar verða að vera mlkkir^ því áð svo margir eru ogj hafa lengi verið atvtnwu- lausir. Fyrst og fjnenaist er það skylda ríkisisims og bæjarfélagsámis áð bjarga þesisum mönnum og fjöl- skyidum þeirra. ,Og í öðmu lagi er það gpgn, bæði rilds og bæj- ar, að þessir menn vinni að gagn- legum framkvæmduim, en vinnu- afli þeirra sé ekki meinað a"ð njóta sín. Miklar, aíviftnubœiun terto pcmnjtg, fyrir allra htufa sakir, sjálf$i3gpaf± Verkalýðs* fundurinn í kvðld. í kvöld kl. 8 halda verkamiannia'- félagið „Dagsbrún" og Siómanna- félag ReykjaVíkur saimeiginílegan fund ti'I að ræða um atvinnuileys- ið og um atvinnubætur. Þess er vænist, að allir verkamenn og sjó- (menjn ! bænum sæki fundinn, sér- staklega þeir, sem atvinnuJausir eru. Verður allsherjaverk- fall vefara í Lanca~ shire? Blackburn, 16. ág. U. P. FB. Miðstjórn vefnaðarmannia-féliag- anna befir ákveðið að fyrirskipa öllum verkamönnfu'm i Jjamcasíhire áð hefja verkfall 27... ágúsit, nemá atvinnurekendur leggi fram nýj- ar tillögur.. Atvinnurekendiur krefjast launalækkunar, sem nem- ur tveiimur shllilings á steiílinjgs- pund^ Verkaimannafélögin hafa gefið i skyn., að þau kunmi að fállast á lækkun launa, sem nemi 6 penoe á sterlingspunid. — Verk- fallið tekur til 200 þúsund miannia;. írar i BaodaiíkJBnDm beitast mm viðskiftnm við Breta. New York, 15. ág. U. P. FB. írar í Bandarikjunum hafa haJd- ið fulltrúafund hér í bprg, og sóttu hanm 700 fullitruari. Sami- þykt var einrómia að istofna til saimtaka um að kaupa ekki brezk- ar vörur. Tilkynt var, að áfoíranr að væri að efna tíl bifreiðaakst- uns um aðalgötur ýmissa stærBtu !borgamna f Bandaríkjunuim næst- komandi laugardag, ti þess að leiða athygli manna að samþykt fundarins. Ræðuímenn á fundimum kváðust mumdu vinina að því, að Imenm væri hafðiir í mámiunda við þær verzlamir, sem selja brezkar vörur, til þess að hvetja menn til þess að styðja fríríldisimenn í baráttunni víð Breta. Krofnrnar i kvold. Við skráningu verklýðsfélag- amna fyrir rúmum mánuði: létu 723 atvimmuleysingjar skrá sig, og var þó fullvíst, að margir létu ekki Wrá sig, og þeir jafnlvel sízt, sem bágast áttu, en 723 at- vtanuleysimgjar um hábjargræðr istímamn er stór hópur, 'pegar þess er líka gætt, að þeir höf|ð{u! ,2462 á framfæri sínu. — 1 grein jhér í blaðinu í gær eftár J. S. verkamiann var það siagt, að vi'ð þessa skráningu hefði konrið í Ijós, að atvinnuleysingjamir hefÖu Ihaft í meðíaltekjur á mánuði fra 1. janúar til 1. júlí kr. 160,00, fen þetta er ekki alls Ckostar rétt. Af 723 höfðu sjóimenmirniir eða 276, haft meðaltekjur að \upp- hæð 160 kr., en hinir, daglaunia1- miemnirnir, sem létu skrá sig hjá Verkamiammafélagimu , Dagsbrún, höfðu miklu mimni meðalitekjur eða 110 krómur,. Verkamienmirnir urðu ' að borga að 'meðalitaili í húsaleigu kr. 66,99, en sjómiemln- irnir 65 kr., svo að á þessu Biést, áð verkamennirnir verða að borga rúmain helming af tekjum sínuim í húsaieigu, en sjómnenn- irnir tæpan heiming. Það ;sást hka við skráminigunia, áð 99 anemn höfðu á þesisu!m fyrstu 6 mámuið- um ársiíiis aafmað skuildum, isem málmu samtals 58 þúsumidum króma. Margt kom flieira fram vi'ð skrámimguna, og hefir veriiði'.frá' því skýrt hér 1 blaðimu áður, svo áð ekki þárf að rekja það að þessu simni, en þær tölur, sem mú ,hafa verið nefndar, er rétt fyrir menm að hafa í huga á fund- ínum % kvöld, þegar rætt verður um ástandið. Þeir memn, sem ekki eiga viið' að búai þau kjör, er' atvimmuleys- imgjarnir hafa, geta af þessuim tölum gert sér hugmynd um, hvermig aðbúðim muni vera nú á ailþýðuheiimiiliumium. Það mum lík- legt,. að nú sé lámstraust þeiinia mamma, sem söfnuðu skuldumi á fyrstu 6 mámuðum ársins, þrotið eða á þrotum. Fyrir þeim verður búðumuim lokað, em aðrir fá má- ske lánstraust og skrimta kann- ske af mokkurn tímia, en hvernig fer fyrir þeim, sem' ekkert geta flúið? Astandið er ó.gurlegt, og þó að kröfur verklýðsfélagamnia fyriJ hörid atvinnulausra manma stefni auðvitaðsalar að því, að bæta úr brýnustu þörfilnmi í dag \og á imorigum svo að siegja, þá er það, þó áð þær yrðu uppfyltar, ekkert sem bjargar í 'framti'ðinwi. — Skipulagið á atvimnumiáJum þjóiðr arinnar og áðferðin, sem farið er eftir í útdeilimigummi, sem er í raum og veru valdtaka örf árra eim- stakliinga, felur mieiwsieimdinia í sér, og meðam hún er ekki upprætt, er ekki von á full'kommum bata. Þess verðUr að krefjast fyrst og fremist, áð nýtt skipulag verðí tekið upp um atvimmuhætti og stjórn þeirra og afkomumögu- leikar hins vimnandi fólks trygðir' þannig, að enginn þurfi að lýða skoitt meðan náttúran bregst ekkL Þess verður að krefjast, að fólki'ð sjálft, sem vimmur að framleiíðsl- unni, fái áð þola súrt og sætt méð atvimmutækjumumi, em að sú aðferð verði ekki lengur við höfð, að örfáir eimstaklingar fái að taka ofan og neðam af afraksttri vinmu- orkunmar, - em þeir, sem leggja hana fram í þágu allrar þjóðar- immar, fái svo það eitt, sem þá ler eftir. Meiri hluti þjóðarimmar (um 87<>/o) verður að sMlja það, áð hagsmumir háms eru anidstæðir hagsmumum þeirra, sem fara mú með völdim í framlieiöaluláfinu.. Himir síðar töldu (um 13%) miðia alt við eigim gróða; og þvíverður öryggi alþýðummar ekkert. Þáð uerðm ía!0 breyta til, ef ekki á il'lH, að fara, og mikil gæfa' mymdi það Islemdimgum, ef þeiim lærðist að skilja það fýrtfum, að alþýðuvöld yfir framleiðsilu og stjórnarháttum eru það eima, sem leiðamyndiþá til farsældar og meninimigar. Slík breyting á þjóaskipulagimu myndí leysa fi'amtak hvers eimstakliinjgs^ sem nú er bumdið í viiðjar hættu- legs og misikumnarlauss skipulags^ og * það myndi skapa styrkari þjóðarheild en nú er. En til að bæta úr himni brýn- ustu þörf mamna múverður&ð'geraj þær ráðstafanir, sem duga. Það verður að láta atvimmuileysimgjana fá atvinnubótavimmu, og auk þess ókeypis rafmagm, ókeypis koka og gas. En þáð, siem fyrst og fremst þarf, ei! vmta,, vinna ng.afíur\ vijima. Hitler viil herma eftir Mnsso- liai. Berlto, 16. ágúst. U. P. FB. Rík- isstjórnim hefir tilkymt, áð á llaug:- ardagilnn, er þeir áttu tal saimaa Hindenburg forseti og Hitler, hafi HMier krafist að sér væri femgim völd í bendur með svipuðum hætti ogi vaiið í ItalíU, er Musso- lini tók. við stjórm þar í iamdi- Kauphallarviðskifti eru istö'ðug^ vegma þesis að menm telja vist, að HimdenbuTg hafi talað þanmig um fyriil Hitlier, að siljakkað bafi í honuim, og mumi hann og menn ihams ekki fneista þess að beita vaildi til þess að taka stjórn J,amdsims % símar hendur. Ríkisþingið er nú koimið samam tiil fumda, pg skiftast þingsætin þamnig milli ilokkanna: Nazistar 230, jafmaðarmenm 133, komimún- istar 89, miðflokkurimn 75, pjóiö- flokkurimm 37, bayerniski þjóð- flokkurimn 22, aðrir flloikkar 21», alJs 607.. ,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.