Alþýðublaðið - 28.11.1932, Qupperneq 3

*fcf»VÐUWtíAÐIÐ
3
Stlórniii'Skrár'*
bve^ting í vænd"
nm i Banmðrkn.
Eftir sigur þanu, er jafnaðar-
(meng í Danmörku unnu í kosn-
Ingurium um daginn, hafa þeir
séð sér fært að koma fraim end-
urbötum ) á stj órnarfarsilögum
Dana. Hefir Dahlgaard innanríkis-
málaráðherm (jafnaöarmaður) til-
kynt, að hann myndi koma frtam
með ný kosningalög, er trygðu
öllum flokkum fulltrúa á þingi í
hiutfalli við atkvæðatölu. Enn
fremur hefir Staunirug forsætjsxáð-
hexrn (jafnáðarmaður) tilkynt, að
hann muni leggjia fyrir þingið
stjöruarskrárbreytingu, er gagn-
gerit breyti stjórnia'rfarsilögum
Dana. Samkvæmt þeim vcríður,
Landspingið afmimio, þ. e. að j
danska þingið verður að einis eira I
málstofa, Landiuu á að skifta í ■
117 kjördæmi, er séu jöfn að
kjósendatölu, en siðan á að vera
uppbótarsæti (óákveðan tala), er
tryggi fliokkunum þingmenn í
hlutfalli við kjósendafjölda.
M’©s®fiig|ar f KSelsjjficfi,.
Berjin, 28. nóv. FO.
Þiþgkoisningar í Relgíu fóru
ímm í gæri. Enda þótt nióurstaö-
an sé enn ekki fullfrétt, er talið
að Aiþýðuliokkurihn og kaþóiski
flokkurinn hafi unniö á við kosn-
inganutr, en áð vinstri flokkurinn,
flæmiski fliokkurinn og komrnún-
istar hafi tapað. í hinum fynver-
aÚdL þýzku héruðum Eupen og
Málmédy er kaþólski flokkurár.n
mót von tali'nn hafa unnið á, en
Kristilegi jafnaðianmannaflókikur-
imi og Alþýöuílokkurinu að hafa
tapað. Er því kent um, að biisk-
Upinn í Luttich hafi bannað ka-
þólskum kjósendum áð kjósa aðra
IdBta en kaþólska listann.
Maðnr verðiir útl.
Sfglufirði, FB,!, 26. nóv.
Einiar Teitsson, miðaldm maður,
varð úti á Siglufja'rðarskarði í
aótt, Máður á áttræðisaldri var
með honum. Fóm þeir frá Hraunr
um í Fljótumr; um kl. 2 í gær
heimleiðis hingað. Færð var hin
versta, veður kyrt, en hríðar-
mugga á fjalli’nu og allmikið
frois-t, I Hmuniadalnum kvartaði
Einaiq um máttleysi og kulda á
fótun'um, og er skamt var út í
skarði'ð vorú kraftar hans þrotnir,
því hann hné þar út af og misti
þegar meðvitund. Var þetta um
kl. 7. Gámli maðurinn sat yfir
Eitrari þát til hann hugði hamn ör-
endan, og mun það hafa verið
kl, 9—10 í gærkveldi. Freistáði
hiann þá að reyna að komiast heám
og kom hingaö til bæjá í birtingu
í morigim, mjöig þrekáðiuir og
kaldur. Var þá þegar sent að
sækja líkið. Eru sendimenn ó-
bomirir, _— Einiar mun hafa veriið
ættaður að vestan. Flutti hann
hingaó fyrir þremiur árum. Harm
lætur eftir ság 4 eðia 5 böm,
Hriðar hafa gengið þessia viku
og gert allmikLa fönn.
Liðsafnaðar
í rfkfsherion.
Sú saga gengur um bæinn, að
farið sé að safna liði í ríkisher-
inn, „varálögregluna", sem íhaldið
kál'lair, upp um sveitir hér sunnan-
lands, og háfi í þeim aðdráttum
Wáðst í sjúkling einri, sem erindi
átti til að leita sér lækninga á
sjúkdómi, sem ekki var mann,in-
um erfiðari en það, að haran gat
setið við spil og yo-yo-æfingar
innanhúss. Sjúkleika mannsins
kvað vera þannig háttað, að lækn-
ing sé kostuð af ríkiniu og alllur
kostnaður, sem hann hafi af dvöl
sinrú í bænum, sé 90 kr. á mán-
Uði, og hafi sjúklingur þessá því
um kr, 270,00 á mánúði í hriein-
ar tekjur í rikishernum.
Menin hafa verið að stinga sami-
an nefjum um það, hvort ekki
myndi hagkvæmt að iétta á
sjúkrahúsum landsins með því að
,'taka þáj í rrkisheriún, sem þar eru
og fótavist hafa, því óueitanlega
gæti það orðið stór sparníaðux
fyrir ríkið og hins vegar stör-
gróði fyrir hlutaðeigandi menn að
fá dágott kaup núna í kTeppunini
fyrir að spila marías og kasínu
og innu af höndum fyrjr ríkið
ýms þvilík þarfaverk, þegar full-
hraustir mienn eru svo hláílegir að
vilja ekki þiggja svona iétta og
skemtflega atvinnubótavinnu hjá
nýjá d ómsmálaráðherranium.
x.
GrænSa«xds(fieifaii»
Kalundborg í Danmöriku, 25.
nóv. F. O. Við álþjóðadómstólinin
í Haag flutti Steglich Petersen
hæs'taréttarlögmaður ræðu í dag
af hálfu Dana. Hann kvað Norð-
menn hafa árið 1919 viðurikent
rétt Dana tll yfirráða í öilu
Grænlandi, en síðar hefði afstaða
þeirtíá breyzt, og væri það ó-
skiljanlegt þeim, sem ekki vissu,
áð þjóðemissinnar hafi síðan náð
auknum völdum í norskum
stjómmálum, Pessi yfirlýsmg
Norðmanna frá 1919 hefði þó ekki
verið undirrituð að ríkisráðinu
né kónginum, og sé því ekki
lagalega bindandi, en hún sé sið-
ferðilega bindandi.
Vedrio^ Dtlit á Suðvestur- og
Vestur-landi: Hvöss suðvestan- og
vestan-átt. Skúra- og élja- veður.
Shipixfréií'ir. „Island' ‘fór í gær
í Akureyriarför. „Goðafoss" kom í
nótt ftá útlöndum.
Ltnitveidf:ir,im „Pormóðúr" kom
áf veiðuúr í miorgun.
Leikhúsid.
Frú Soffía Guðla'ugsdóttir hefir
stofnáð til sýningar á „Brúðu-
heimilinu" eftir Ibsen, og var
fyrsta sýningin á föstudagskvöld-
ið var, Leikritið er að því leytá'
tímabundið, að nú mun það vera
óáJgengam en áðúr var, að farið
sé með eiginkonu eins og hún
væri áð eins brúða eða leikfang,
en hún þó dæmd sem fullveðja
persóna, ef henni verður eitthvað
á, af hvað góðum og göfugum
hvötum sem afbrotið kann að
vera runnið. Og kvenréttind.amál-
ið er ekki lengur á dagskrá, eins
og þáð var, meðan konur voní
að ávinna sér jafnréttí. við karla,
— því að nú er það jafnrétti víða
að mestu fengið. En sálaxlífslýs-
ingar Ibsens em svo markvisisar,
að leikritið er langt frá þvi að
vera úrelt. Og segjá má, að frú
Soffia færist all-mikið! í fang, er
hún tekur sér fyrir hendur að
sýna leikrit þetta og leiskur sjálf
aðalpersónuna.
Frú Soffía hefir mikla leikhæfi-
leika, en þeim er þannig háttað,
að þeir njóta sín betur í hinium
alvarlegri og ofsafengnari hlut-
verkum eða hlutverkaþáttum, en
í því, sem létt og yndislegt á
að vera. Dví þótti mér frúnni
takast lang-bezt í seinasta þætti,
er kemur að „reikningsski.!um“
milli Nóru og manns henn-air.
„Söngfuglinn“ í fyrri þáttunum
verltaði ekki einis sannfæriandi, og
var þó víða vel með farið. Reynd-
ar er það hálfgerð gáta hjá Ib-
sen, hvemig Nóra, „lævirkinn“ og
„íko.nrinn', í fyrri þáttunum, get-
ur á au'gabragði breyzt í hina
þroskuðu konu, sem hún er i
þriðja þættii, þótt slíks séu að
vísu dæmi.
Helmer, mann Nóru, leikur
Gestur Pálsson. Hann á að vera
oddborgarinn hreinræktaður, — í
góðri og illri merkingu, — vamm-
Iiaus embættismaður, sem veit af
því að hanin er „vammlaus", eig-
ingjarn út í yztu æsar, með hug-
ann fuilan af karlmannamonti
gagnvart kvenþjóðinni, og lítur á
konuna sína ,ekki sem persónu,
heldur sem fegursta Jilutiim“,
sem hann á, — en annaiis að
ýmsu leyti fyrirmyndar-„ekta-
maki“, a. m. k. að dómi sjálfs
sín. Gestur leikur, hann vel á
köflum, en 'sums staðar veröur
hann of væminn, og er það þó
áð sumu leyti höfundarins sök,
því að persónan er dregin út í
öfgar, en Gestur undirstrikar það
helzt til mikið.
Þorsteinn ö. Stepheniseú leikur
Krogstad málaflutningsmann
mjög vel. Hann hefir alveg á-
gæta leikhæfileika í sum hlut-
verk. Hjörleifur Hjörieifsson leik-
ur dr- Rank sæmilega, en þó
nokkuö litlaust-
Nína Jónsdóttír leikur frú Lin-
de, æskuvinu Nóm, og gerir það
prýðilegai Hún virðist hafa ötví-
ræða hæfileika.
Þetta er alvarleg leiksýning,
sem mangt má af læra, nú ekki
síður en fyr, og trúi ég því i.lla,
að nokkuxr sjái eftir að fara.
þangað.
JaJtob Jáh. Smáii.
Á botni Kyrrahafsins.
Matie Island flotastöðáinihi, Ka-
liforniu. U. P. FB. Undanfarin.
þrjú ár hefir Claude B. Mayo,
kapteinn í ameríska herskipaflot-
anum, farið 200 sinnurn fnam og'
aftur yfir Kyrrahafið! í raninlsókna
skyni á herskipinu „Ramapo“, sem
er útbúið nýjustu og fullkomn*-
ustu tækjum til dýptarmælinga
og cðru'm tækjum, sem notuð
eru við ranmsóknir á því, hvern-
ig sjávaxbotninn er. Rannsóknim-
ar hafa aðallega farið fram á
svæðinu milli Nor-ður-Ameríku og
Kína, og hefir Mayo nú fullgert
uppdrátt af þessu svæði, eins og
hann telur athuganirinar hafa leitt
í Ijó-s, að þa'ð sé á sjávarbotnin!-
um. Á þessu „meginlandi", siem
nú er sævi hulið, segir May-o, eru
giam-lir árfarvegir, fjallatindar
hærri en Mont Everest, stórar
sléttúr, dalir alt að 6 enskar mílur
á dýpt og virld.r,, eldgígir. Upp-
dráttiurinn er af svæði, sem er
m-eira en helmingi stærira en
Bandaríldn. Mest dýpi (6 niílna)
v-ar mælt fyrir aust-an Japan og
í nánd við Filipseyjar.
Fræguj' byggisigameistaíl
Lundúnumj1 í n-óv. FB.
20. okt. s. I. var þriggja alda
áfmæli húsamieistarans Sir Cbris-
tophers Wnen, en að hans fyrir-
sögn var hin fnæga St. Pauls
dómkirkja í Lundúnum snriðuð.
Sir Christopher er eiun af fræg-
ustu húsagerðarmieistumm sög-
unnari Um St. Pauls dómkirkjuna
er það sagt en|:i í dag, að hún eigi
hvergi sinn líkai, í öðrum höfuð-
borgum heimsins. Sem húsameist-
ari var Wren listamjaður í prðsins
fylstu merkingu, en áð hann hafi
verið verkfræðingur eigi minni en
hús-ageröarmeistari sést á því, að
byggingai! hans standa jaf-n
tnaustar enn í da-g og fyrir nærri
þremur öldum-. Að hanis fyrir-
sögn voru smíðaðar alls 60 kirkj-
ur, 30 sjúkrahús, leikhús og
inargar opinb-erar byggingar, en
auk þes-s m-örg stórhúsi ensfcra
áðalsmanna, (Úr blaðatilkynu-
ingum Bretastjörnar.)
IJtvarpicÁ í d-ag: Kl. 16: Veður-
fregn-ir, Kl. 19,05: Tónleikar. Kl.
19,30: Veðurfregniir. Kl. 20: Frétt-
ir. KI. 20,30: Erindi: Frá útlönd-
um (séra Sigurður Einarsson).
Kl. 21: Tónleikar: Alþýðulög (Ot-
varpsferspilið), — Einsöngur
(Kristjáú Kristjánsson). — Píanó
spil.