Morgunblaðið - 02.04.1992, Síða 3

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 2. APRIL 1992
C 3
ilisverkum, einfaldlega vegna þess
að þau eru í hópi heimilismanna,
en aldrei vegna þess að þau fá vasa-
peninga. Um leið og þau fara að
tengja einföldustu heimilisverk eins
og það að búa um rúmið sitt eða
taka diskinn sinn af borðinu, við
peninga, þá hefur tilgangur vasa-
peninganna snúist upp í andhverfu
sína. Þetta er ekki uppskrift að fjár-
hagslega ábyrgum ungmennum,“
segir Davis.
HEIMILIÐ SÉ EKKI
MARKAÐSTORG
„Heimilið á ekki að vera eins og
markaðstorg. Reglurnar eiga að
vera skýrar, t.d. vasapeningar eru
alltaf greiddir á sama vikudegi, all-
ar vikur ársins og einu sinni á ári
á að hækka upphæðina. Um ieið
ætti að endurskoða og auka við þá
hluti sem barnið á sjálft að standa
straum af með vasapeningunum.
Raunhæft takmark foreldra," segir
Davis, „ætti að vera að með því að
smáauka bæði upphæðina og atrið-
in sem barnið ber fjárhagsiega
ábyrgð á, að sem 16 ára unglingur
skipuleggi það sín fjárútlát og eyði
aldrei umhugsunarlaust."
Þegar foreldrar ákveða að láta
börn sín fá vasapeninga þurfa regl-
urnar a.m.k. að vera á hreinu,
hvernig svo sem þeim er háttað.
Til dæmis er hægt að hafa upphæð-
ina öriítið rýmri og gera á móti þá
kröfu að ákveðinn hluti hennar
verði alltaf lagður til hliðar. Þannig
lærir barnið bæði að það þarf að
velja og hafna þegar það tekur
ákvarðanir um í hvað vasapening-
arnir eiga að fara, sem og að það
sér upphæðina sem lögð er til hlið-
ar fara hækkandi og fer að skilja
gildi þess að spara.
AÐ SAFNA SJÁLF FYRIR
HLUT?
Sem leiðir hugann að öðru. Fyrr
eða síðar vilja flest börn fara að
safna sér fyrir einhveijum ákveðn-
um hlut. Gott og vel, svo framar-
lega sem hluturinn er ekki af svo
óviðráðanlegri stærð að augljóst er
frá upphafi að barnið ræður ekki
við að safna sér fyrir honum upp á
eigin spýtur. Þetta er umhugsunar-
atriði fyrir foreldra, því oft er ráð-
legra að stýra ferðinni þannig að
barnið safni sér fyrir hlut sem kost-
ar minna og þannig sé tryggt að
um síðir eignist það sinn drauma-
hlut.
Til dæmis hjól. Níu ára gamall
drengur, sem fær 150 krónur í
vasapening á viku, vill safna sér
hvar fólki hefur þótt sér mismunað,
að maður í 100% rétti á mótorhjóli
sem skemmist í árekstri fær ekki
greitt daggjald fyrir tímann sem hjól-
ið þarf í viðgerð. Daggjaldið fengi
hann hins vegar sem ökumaður bif-
reiðar við sömu aðstæður. „Þá er
kvartað vegna þess að hámark dag-
gjaldsins er 3 vikur, þó að bifreið
þurfi að vera lengur á verkstæði.“
Sólrún heldur áfram: „ Talandi
um verkstæði þá er ég ósátt við að
tryggingafélögin dragi frá svokallað
klefagjald og virðisaukaskatt af
vinnu og varahlutum, við afgreiðslu
ábyrgðartrygginga bifreiðatjóna þar
sem viðgerð á bílunum er greidd út.
Mér finnst að með þessu móti sé
gengið út frá því og á vissan hátt
stuðlað að því að gert verði við bif-
reiðina með svartri vinnu.“
í tjónadeildum tryggingafélaga
var þessu svarað svo, að einmitt
væri verið að fyrirbyggja að að svik-
ist væri undan greiðslu virðisauka-
skatts. Eftir viðgerð á bifreiðum
gætu menn komið með reikning og
fengið virðisaukaskattinn endur-
greiddan. „Ég man þó varla eftir að
hafa afgreitt slíkan reikning," segir
Ólafur Björgvinsson, afgreiðslustjóri
í tjónadeild Sjóvá-Almennra.
Áfram mætti lengi telja atriði sem
tengjast tryggingum.
Og þeim sem ekki geta svarað
spurningum eins og - hvað fengir
þú háar bætur við 100% örorku, áttu
rétt á dánarbótum, ertu tryggður í
frítíma ... — þeim er ráðlagt að verða
sér úti um tryggingaskilmála, endur-
meta tryggingaþörf sína og í fram-
haldi af því að líta á tryggingar sem
þann mikilvæga lið í heimilisfjármál-
um sem þær eru. Hvernig sem á
málið er litið.
Samantekt/Vilborg Einarsdóttir
fyrir hjóli sem kostar 16 þúsund
krónur. Þar er ljóst að vasapening-
arnir duga engan veginn til og að
söfnunin fer annaðhvort út um þúf-
ur með tilheyrandi vonbrigðum eða
að foreldrarnir hreinlega grípa inn
í og kaupa hjólið. Hvað lærði dreng-
urinn þá á söfnuninni? Það að ekk-
ert þýði að spara því það dugi aldrei-
til, eða að hann þurfí ekki að leggja
fyrir því pabbi og mamma reddi
alltaf hlutunum?
Kannski hefði verið eðlilegra að
setja dæmið upp sem svo: Þegar
barnið verður búið að safna sér
fyrir hjólahjálmi og hlífum verður
hjólið keypt.
Hvort sem krakkar fá snemma
vasapening eður ei, þá kemur sá
tími að þeir þurfa eitthvert hand-
bært fé til eigin ráðstöfunar. Það
er kannski ekki fyrr en á unglings-
árunum sem virkilega reynir á hvort
(SJÁ NÆSTU SÍÐU)
SJOÐSBREF1
Oruggur sjóður sem hentar vel
til ávöxtunar spariíjái' allt frá
6 mánuðum.
VÍB
Arsávöxum umfram vcröbólgu s.l. (i mán.
VERÐBRÉFAMARKAÐUR ÍSLANDSBANKA HF.
Ármúla 13a, 108 Reykjavík. Sími 68 15 30.
fíéttu megin ind sbikið með
Reglubundnum spamaði
Reglubundinn sparnaður - RS - er einfalt og sveigjanlegt sparnaðarkerfi
byggt á nýjum og gömlum þjónustuþáttum Landsbankans. RS hentar
öllum þeim sem hafa áhuga á að vera réttu megin við strikið í fjármálum.
Ávinningurinn er margfaldur: Þú eignastsparifé og ávaxtar það með öruggum og arðbærum hætti, átt
greiðari aðgang að lánsfé, kemst í hóp bestu viðskiptavina bankans og nærð betri tökum á fjármálum þínum
en nokkru sinni fyrr. Allt sem til þarf er að semja við bankann um að millifæra ákveðna upphæð reglulega inn
á Grunn, Landsbók, Kjörbók eða Spariveltu sem saman mynda RS.
Viltu stofna þinn eigin lífeyrissjóð, spara fyrir ákveðnum útgjöldum, leggja grunn að þægilegri fjármögnun
Við inngöngu í RS húsnæðis, tryggja þér skattafslátt, ávinna þér lánsrétt og tryggja þér örugga afburða ávöxtun
færðu þægilega hvort sem þú vilt spara í lengri eða skemmri tíma?
fjárliagsáætlunar- TaktuþáttíReglubundnumsparnaðiLands- tMf LdndSbdnKÍ
möppu fyrir heimilið bankans og þú verður réttu megin við strikið. JMm jjk ISlSnClS
og fjölskylduna. .SmLJm Bankl allra landsmanna
Allar nánari upplýsingar fást í ítarlegum bæklingi sem liggur frammi í næstu afgreiðslu Landsbankans
f*/ Reghibundinn
■ • spamaður
Skattafsláttur,
sjálfvirkur lánsréttur,
öflugur lífeyrissjóður,
lán til húsnæðismála
og afburða ávöxtun
fæst með þátttöku í RS.