Morgunblaðið - 15.05.1994, Qupperneq 8

8 C SUNNUDAGUR 15. MAÍ 1994
MORGUNBLAÐIÐ
Gróðrarstöðin Skuld,
Lynghvammi 4, Hafnarfirði,
sími 651242.
Seljum fallegar trjáplöntur
og runna.
Opiðtil kl. 21.00.
Eigin endurvinnsla
GRÓÐRARSTÖÐ
SMIÐJUVÖLLUM
12-20:
• Garðplöntur
• Sumarblóm
• Áburður
• Ker o.fl.
, SsSS
lsland
Sækjum það heim
orgarr,..
pryói
MiAHiSI
Símar: 93-13392 & 13391
Heimasími: 93-11039
OPIÐ ALLA DAGA KL 9-18,
SUNNUDAGA KL 10 -16.
SKRÚÐGARÐYRKJU-
ÞJÓNUSTA:
• Úðun trjágróðurs
• Gróðursetning
• Hellulagning
• Standsetning
lóða og fleira
X
X
•!x
x
X
X
Guðbjöm Oddur
Bjarnason
skrúðgarðyrkju-
meistari.
ttm ATH! Gegn framvísun þessarar úrklippu
er veittur 10% afsláttur af vörum út maí!
GARÐPLÖNTUSALAN
BORG
Þelamörk 54, Hveragerði,
- einnig inngangur austan
EDEN, sími 98-34438.
Gleðilegt
þjóðhátíðarsumar
Yið viljum afsala okkur forræði yfir fjölda
runna, tijáa, blóma og garðskálaplantna á
verði, sem kemur þægilega á óvart.
Ótrúlegt úrval, samtals um 600 tegundir.
Yerið velkomin til okkar.
P.s. Sendum um allt land.
Blab allra landsmanna!
- kjarni málsins!
NOKKUÐ er orðið um að hús-
eigendur komi upp safnhaugum
í görðum sínum til að endur-
vinna garðúrgang og nýta
hringrás náttúrunnar til að búa
til úrvalds mold til að nota við
ræktun í garðinum. Ef miðað
er við að þau 3-400 kg af garð-
úrgangi, sem falla til í meðal-
stórum garði á ári, séu látin
rotna í safnhaug má gefa sér
að með því móti fái garðeigand-
inn 200 kg af næringarríkri
mold sem gefur gróðrinum auk-
inn kraft.
Til að örva örveruflóruna, sem
brýtur niður garðúrganginn og
breytir honum í mold, er talið gott
að bæta húsdýraáburði í hauginn
og einnig geta áhugasamir stang-
veiðimenn slegið tvær flugur í einu
höggi, sett nokkra væna ánamaðka
í hauginn og láta þá sjá um að
snúa við í haugnum og jafnframt
átt þá á vísum stað maðka í veiði-
ferðina.
Tilbúnor tunnur eöo kossnr
Það eru til nokkrar heppilegar
leiðir til að safna garðúrgangi í
safnhaug en allar byggjast þær á
sömu grundvallaratriðunum.
Til eru í verslunum tilbúnar
tunnur eða stampar fyrir endur-
vinnslu jarðúrgangs. Kassamir eru
oft vel einangraðir og tryggja jafn-
an hita við rotnunina. Auk þeirra
era eftirtaldar þrjár aðferðir lík-
lega vinsælastar; þrískiptir mold-
arkassar, safnhrúgur og safnholur.
Eftirfarandi upplýsingar eru
fengnar hjá Sorpu.
Heimasmíðoðir moldarkassar
Lágmarksstærð moldarkassa
verður að vera einn metri á hvem
kant því að öðrum kosti verður
ekki nægilegur rotnunarvarmi í
kassanum og hætt við að rotnun
stöðvist. Við íslenskar aðstæður
er rotnunartími garðúrgangs um
það bil þijú ár og er því æskilegt
að skipta kassanum í þrjá. hluta.
Fyrsta sumarið er allur úrgang-
ur settur í einn þriðjunginn, næsta
sumar í annan þriðjunginn og árið
eftir í þann þriðja. Pjórða sumarið
er svo til orðin úrvalsmold í þeim
þriðjungi sem fyrst var fylltur og
því má tæma hann og nota við
garðræktina og búa til pláss fyrir
garðúrgang sumarsins sem fer í
hönd.
M0LDARKASSAR i görðum er ein af þremur algengum oðferðum til að búa
til mold. Slíkt tekur um þrjú ór og því þægilegost uð veru með þrjú kussa,
einn fyrir hvert úr.
Æskilegt er talið að hafa eina
hlið moldarkassans lausa svo að
auðvelt sé að snúa innihaldinu við
og við og flýta þannig fyrir rotnun-
inni. Umstinga þarf í kassanum,
a.m.k. vor og haust, en sá sem
leggur mikla rækt við hauginn loft-
ar í kassanum vikulega og getur
búist við að ná fram mun skemmri
rotnunartíma en 3 árum.
Hrúgur eðo holur
Önnur aðferð er að láta garðúr-
gang í haug sem jafnóðum er þak-
inn með torfí eða þykku garðplasti
til að viðhalda rotnunarvarmanum
og koma í veg fyrir of mikla þorn-
un.
Þriðja aðferðin og sú sem ef til
vill hentar best í heimagörðum er
að gera safnholu. Þá er grafin
hola, sem t.d. er einn metri á kant,
og moldinni sem upp kemur bætt
á næriiggjandi beð. Síðan er grein-
um komið fyrir í botninum til að
iofta og þekjandi efni eins og lauf-
blöð sett ofan á. Síðan er holan
fyllt með tiltækum úrgangi og lok-
að yfír með túnþökum. Jafnóðum
og sígur í holunni má bæta í hana.
Kostimir við safnholur eru þeir
að þær eru ódýrastar og fallegast-
ar fyrir umhverfið ef áhuginn dofn-
ar þá fyllast holumar eða haugam-
ir gróa. Annar kostur er sá að
safnholur em taldar geta gefíð
stóram tijám ómetanlegan nær-
ingarforða þegar trén hafa sogið
jarðveginn í mörg ár þannig að
mosa fer að verða vart í grasinu.
FEGRIÐ GARÐINN OG BÆTIÐ
MEÐSANDI OG GRJOTI
SANDUR
SIGURSTEINAR VÖLUSTEINAR HNULLUNGAR
Þú færö sand og allskonar grjót hjá okkur.
Viö mokum þessum efnum á bíla eöa
í kerrur og afgreiðum líka i smærri
einingum, traustum plastpokum sem
þú setur í skottiö á bílnum þínum.
Þú getur líka leigt kerru og
hjólbörur hjá okkur.
BJÖRGUN HF.
SÆVARHÖFÐA 33
SÍMI: 68 18 33
Afgreiðslan við Elliðaár er opin:
Mánud.-fimmtud. 7.30-18.30.
Föstud. 7.30-18.00.
Laugard. 8.00-17.00.
Opið í hádeginu nema á laugardögum.
Möl,
sandur
og mold
ÞAÐ kostar ekki ýkja mikið að
fá sér góða gróðurmold eða
sand í garðinn, en það er hins
vegar nokkuð dýrt að fá efnið
flutt heim í hlað.
Hjá Björgun fengust þær upplýs-
ingar að sandur, sem nota
má undir hellur, kostar 850 krónur
hver rúmmetri. Ef reiknað er með
5 til 10 sentimetra þykku lagi af
sandi undir hellur dugar rúmmetr-
inn á 10 til 20 fermetra.
" Sigursteinn og völusteinn, sem
era í rauninni samskonar steinar
en misstórir, kosta 1.070 krónur
rúmmetrinn, en þessa steina má
meðal annars nota til að drena.
Rúmmetrinn af hnullungum kost-
ar hins vegar 880 krónur og þá
má nota til að brjóta upp svæði í
garðinum eða meðfram beðum og
annað slíkt. Allt er þetta efni tek-
ið úr sjó og sumir vilja endilega
fá sandinn þveginn áður en hann
er settur á garðinn og þá kostar
rúmmetrinn 950 krónur.
Verðin hér að framan eru öll
með virðisaukaskatti og miðuð við
að efnið sé komið á bílpall og þá
á eftir að koma efninu heim í hlað.
Hjá Vörubílastöðinni Þrótti feng-
ust þær upplýsingar að taxtinn
væri nokkuð misjafn eftir því hvert
ætti að fara með efnið. Ef dæmi
er tekið kostar 4.573 krónur að
fara með 8-10 tonn út á Seltjam-
ames og 3.902 í Grafarvoginn.
Þetta er með virðisaukaskatti og
miðað við eina ferð.
Hægt er að fá efninu pakkað í
plastpoka og flytja það á einkabíl.
Ef menn ráða yfir kerru kostar
mun minna að koma efninu heim.
Kerrurnar eru flokkaðar í þrennt
og kostar farmurinn 382 krónur
í þá minnstu, 572 krónur í mið-
stærðina og 776 krónur í þá
stærstu ef menn moka sjálfír í
kerrurnar. Verðið hækkar lítillega
ef Björgun sér um að moka á
kerrurnar. . >
Hjá Gæðamold í Gufunesi kost-
ar rúmmetrinn af gijóthreinsaðri
mold 450 krónur og gæðamold
með bætiefnum kostar 1.000 krón-
ur. Hjá Þrótti kostar 3.880 krónur
að flytja allt að 6 rúmmetrum út
á Seltjarnarnes en 2.490 krónur í
Grafarvoginn.