Alþýðublaðið - 10.12.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 10.12.1920, Blaðsíða 1
ubla O-efid út e.f AJþýOiifloklcKLUXsa.. 1920 Föstdaginn 10 desember. 285. tölubl. Yelferl þjéðarimsar. Skaðsemi of margra milliliða. (Nl.) Manni verður á að spyrja: "Er þetta heilbrigt viðskiftalíf? Hvernig getur þetta þrifistf Fyrri spurningunni hlýtur hag- fræðin að svara neitandi. Rvík ígetur hæglega komist af með 100 verzlanir, og þá fengjust 100—150 -góðar fjölskylduíbúðir, því það anun vart svo óvegleg verzlun, að ekki hafi hún yfir að ráða góðu Ibúðarplássi handa einni fjölskyldu. H/að segja menn um það í hús 'aæðisleysinu? Verzlanir hafa á stríðsárunum risið upp hver á 'íætur annari, og gera enn, og all- ar þrífast, en á sama tíma aukast tíúsnæðisvandræðin, svo heilsu og eignum manna stafar stórtjón af. Það er ófyrirgefanlegt slíkt skeyt ingarleysi valdhafanna um velferð foorgaranna, sem það, að nota sér »«kki gildandi lög, sem banna að bréyta Ibúðum í verzlanir eða íþessháttar, en það er öllum vitan- legt að mikið hefir verið gert að þvf sfðustu árin, afskiftalaust af öllum. Svarið við síðari-spurninguuni ^r, að allar þessar verzlanir geta þrifist af því þær ieggja sérstak- •iega á vörur sínar. En því á verð iagsnefndin að aftra. Hún er beint til þess órðin. Húa hefir ekki miklu 4il leiðar komið ennþá, sem held- <ur ekki er von, því það er svo stutt sfðan hún tók til starfa; en '¦feun hefir þó sett hámarksverð á sykur, og þar skamtar húa kaupm. 40 aura fyrir hvert kg. sem selst í smásölu I Það er afar fróðlegt að vita eftir hvaða mælikvarða þessi skömtun er mæld 40 aura fyrir að selja 1 kg. af sykri! Fyrir stríð var sykur seldur í smásölu 64 au. pr. kg. Þá voru kaffi, export og sykur þær teg- ^nsdir sem minst var lagt á, en ^enjul álagning á nauðsynjavörur mun hafa verið 10%; þó þessar tegundir hafi aldrei náð svo hárri álagningu. Ef við segjum nú að kaupm. hafi fengið 10% eða 3 20 fyrir að selja 50 kg. í smásölu fyrir stríð, þá er ekkert samræmi f því, að þeir fái ná 20 kr. fyrir að selja 50 kg., vegna þess, að ef madur má fara eftir vitnis- burði, sem verzlunarmenn gefa húsbændum sínum, munu laun starfsmanna varla hafa þrefaldast! Það mun vel í lagt að segja að allur kostnaður við vcrzíun hafi fjórfaldast og átti þá kaupm., með sömu álagningu og fyrir stríð, að fá kr 12,80 fyrir að selja 50 kg. I stað þess hefir verðlagsnefndin heimilað kaupm. að sexfalda á- lagninguna á þessar vörutegundir. Af þessu fer manni að verða Ijóst, að ef þessu er haldið áfram, þá geta verzlanimar allar þrifist. Mæhkvarði verðlagsnefndar á að vera: Hvað getur kaupm. með (sem Moggi kallar) meinstaklings fgrirhgggja og dugnaði" afsett mikið á dag að jafnaði? og skamta svo álagninguna eftir því, en ekki að taka til fyrirmyndar „sviplausa meðalmenskuna" (eins og Moggi segir). Ef viðskiftalífið væri heilbrigt, þá væru ekki fleiri verzlanir en svo, að venjulegast væri nóg að starfa í hverri búð allan daginn, hvað tæplega kemur fyrir, varla um helgar. Verzlunarmenn eiga, eins og aðrir stsrfsmenn þjóðarinnar, að starfa. Bæjarfélagið hefir ekki efni á að ala upp húkandi hengilmæn- ur í hundruðum verzlana. Bæjar- félagið hefir ekki efni á að ala upp ómenni á þennan hátt! Enda munu langflestir verzlunarmenn óska þess, að þeir hefðu nóg að gera allan daginn. Menn verða að gá að því, að þetta er alvörumál, meira en marg- ur hefir ætlað, því of margir milli- liðitjauka byrðarnar, og þær koma þungt niður á fátæklingunum. Yflr höfuð koma þær þungt niður á öllum. Þær koma þurigfc niður á opinberum starfsmönnutn, koma þungt niður á sjómönmrar, verkamönnum og iðnaðarmönunr. Þeir fyrhefndu reyna að veíta byrðinni, að svo miklu leyti sen* unt er, yfir á baejarsjóð og ríkis- sjóð, en hinir síðari yfir á atvinnu~ rekendur, en að lokum er þacJ framleiðslan, sem ber allan kostn- aðinn. M. V. J. Dðmur í ptaaðorffiii. Tveír fá betrnnarMssvist. Fjórir dæmdir npp á vatn ®g branð. Sex fá biðdóm. £rír sýknaðir. Dómur er nú fallinn í þjófa- aðarmáiinu mikia, sem verið hefir undir rannsókn síðan í sumar. Rannsóknin hefir veriS mjög flókin og margt komið til greina, sem sjá má af þvf, ac$ dómurinn er rúmar 20 vélritaðar síður í stóru broti. í 12 mánaða betruharhússvumtf voru dæmdir Kristján Daði Bjarna- son og Gústaf Sigurbjarnarson f 9 mánuði, -báðir fyrir stórþjófnað. Upp á vatn og brauð vorn dæmd: Viðar Vik i 4X5 daga, Anna Lydia Theil í 3X5 daga, Guðfón Guðmundsson í 3X5 daga og Ólafur Magnússon f iXS daga, öll fyrir það, að hafa keypt ýmsan varning af þjófunum. Skilyrðisbundinn dóm fengu. þessir unglingar: Siggeir Siggeirs;- son 6X5 daga vatn og brauð, Jón Einarsson SX5adsga, Helgl Skúlason 2X5 daga, Albert Sv. Ólafsson 3X5 daga, Brynjélfur Magnús Hannesson iX5 daga og' Steingrfmur Klingenberg Guð< mundsson 3 daga vatn og brauo, Verði piltar þessir ekki brotlegir við hegningarlögin f riæstu 5 ár, losna þeir við að taka út dórs

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.