Morgunblaðið - 19.06.1997, Side 4

4 B FIMMTUDAGUR 19. JÚNÍ 1997
VIÐSKIPTI
MORGUNBLAÐIÐ
KAUP Flugleiða á fjórum
nýjum þotum af Boeing
757-gerð á næstu fimm
árum fyrir 14-15 millj-
arða verða að stærstum hluta
fjármögnuð með lánsfé, eins og
algengast er í alþjóða flugrekstri.
Félagið hefur þegar tryggt sér
fjármögnun á tveimur vélanna
með samningi við tvo erlenda
banka, samtals að fjárhæð 100
milljónir dollara. Þessi samningur
þykir einn besti lánasamningur
sem félagið hefur gert vegna fjár-
mögnunar á nýjum flugvélum.
Erlendir bankar hafa sömuleiðis
látið í ljós áhuga á fjármögnun á
hinum tveimur vélunum og ýmsir
möguleikar eru fyrir hendi vegna
þeirra átta véla til viðbótar sem
félagið hefur kauprétt á hjá Bo-
eing verksmiðjunum.
Flugleiðir höfðu nokkuð annan
hátt á við undirbúning að fjár-
mögnun vélanna tveggja en þegar
flotinn var endurnýjaður á árun-
um upp úr 1989. „Hér áður fórum
við út á markaðinn til að fjár-
magna einstakar vélar,“ sagði
Halldór Vilhjálmsson, fram-
kvæmdastjóri fjármálasviðs Flug-
leiða þegar hann var beðinn að
lýsa undirbúningi málsins. „Núna
fórum við öðruvísi að þessu því
við leituðum á markaðnum eftir
tryggingu á fjármögnun á tveim-
ur vélum. Við réðum ráðgjafarfyr-
irtæki sem heitir Pearson&Partn-
ers í London til að aðstoða okkur
við að fara á markað, en þessir
aðilar hafa aðstoðað okkur við að
selja og leigja vélar til baka und-
anfarin ár.
í áætlunum okkar er gert ráð
fyrir að taka í notkun a.m.k. tvær
nýjar vélar fyrir árið 2000. Við
komumst að þeirri niðurstöðu að
fjármagnsmarkaðurinn væri hag-
stæður núna og það væri rétt að
fara á markaðinn til að tryggja
hagstæðu kjör sem eru á slíkum
samningum. Það voru fá flugfélög
á markaðnum vegna þess að mörg
þeirra fá ekki vélar afhentar í
neinum mæli fyrr en á næsta ári
og á árunum þar á eftir. Flugfé-
lög byijuðu ekki að panta vélar
af neinum krafti fyrr en síðla síð-
asta árs og núna á þessu ári.
Einnig vorum við komnir með
sterkan efnahagsreikning, hátt
eiginfjárhlutfall og góða lausa-
fjárstöðu sem hægt var að sýna á
markaðnum.“
Tilboð bárust
frá 15 bönkum
„Við undirbjuggum útboðslýs-
ingu fyrir félagið með ítarlegum
upplýsingum, þar sem fram kom
nákvæmlega hvað fyrir okkur
vakti,“ segir Halldór ennfremur.
„Þar óskuðum við eftir 100 millj-
ónum dollara og settum fram
okkar eigin skilmála að sjálfum
lánskjörunum undanskildum.
Helstu skilyrði okkar voru þau
að fjármagna nálægt 85% af
markaðsvirði vélanna við afhend-
ingu þeirra. Við sóttumst eftir 12
ára lánstíma með sveigjanlegri
uppbyggingu á greiðsluflæði.
Ennfremur sóttumst við eftir lán-
um í dollurum með Libor-vöxtum
og að 30% lánsins stæðu eftir að
lánstímanum liðnum
sem hægt yrði að semja
um að nýju.
Við sendum útboð-
slýsinguna til 34 valinna
stofnana á fjármagns-
markaði í London og
óskuðum eftir formleg-
um tilboðum. Viðbrögð-
in voru mjög góð og frumtilboð
bárust frá 15 bönkum. Bæði skil-
uðu bankarnir einir inn tilboðum
og svo nokkrir í sameiningu. Þetta
voru hágæðabankar í Japan, Evr-
ópu og Bandaríkjunum.
Eftir að tilboðin höfðu borist
efndum við til kynningar fyrir
hvern og einn banka sem hafði
sent tilboð, þar sem þeir fengu
tækifæri til að spyrja okkur um
fyrirtækið, stefnu og framtíð
þess. Að því loknu var leitað eftir
Morgunblaðið/Jim Smart
HALLDÓR Vilhjálmsson, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Flugleiða.
Besti
lánasamningur
Flugleiða
Fimmtán erlendir bankar kepptu sín á milli um 100 milljóna
dollara lán til Flugleiða vegna fjármögnunar á tveimur nýjum
Boeing 757-vélum. Kristinn Briem ræddi við Halldór_
Vilhjálmsson, framkvæmdastjóra fjármálasviðs Flugleiða,
m.a. um aðdraganda þessarar flármögnunar.
Stefnan núna
er að eiga um
helminginn
af vélunum
sjálfir
staðfestum undirrituðum tilboð-
um frá viðkomandi bönkum. I síð-
ustu viku var ákveðið að ganga
til samninga við HSBC Invest-
ment Bank of Asia og Land-
esbank Schleswig-Holstein, þar
sem þessir tveir bankar ábyrgðust
að 100 milljónir dollara yrðu til
ráðstöfunar á þeim tíma þegar
við þyrftum á þeim að
halda næstu þijú árin.
Þessir bankar munu
sjálfir skrifa sig fyrir
45-50 milljónum doll-
ara, en munu síðan
framselja afganginn til
______ annarra banka. Þeir
verða valdir í samráði
við okkur, en við leitumst eftir
að þeir verði ekki fleiri en 6-8 í
heild.“
Lánin einungis tryggð
með veði í vélum
Það er mat Halldórs að þetta
sé besti lánasamningur sem
Flugleiðir hafi náð varðandi fjár-
mögnun á flugvélum. „Þetta á
ekki aðeins við um kjörin heldur
einnig uppbyggingu samnings-
ins,“ segir hann. „Einn stærsti
ávinningur okkar er sá að bank-
arnir fá einungis veð í flugvélun-
um. I fyrri lánasamningum okkar
tóku bankarnir veð í flugvélun-
um, en auk þess voru settir inn
sérstakir skilmálar um markaðs-
verð vélanna. Þessir skilmálar
kveða á um það að óháð fyrir-
tæki skuli meta flugvélarnar á
hveiju ári og matsverðið skuli
síðan borið saman við útistand-
andi lán. Ef matsverð vélanna
er lægra en útistandandi lán þá
virka þessi sérstöku ákvæði
þannig að bankarnir geta farið
fram á greiðslur til að jafna
muninn. Ef verðið á vélunum
fellur þá er ljóst að alltaf getur
verið hætta á því að félagið þurfi
að reiða fram muninn. Þessir
skilmálar eru ekki fyrir hendi í
nýja lánasamningnum þannig að
vélin ein stendur sem trygging.
Arangur okkar á markaðnum
endurspeglast af því að við erum
með tiltölulega sterka eiginfjár-
stöðu og góðar vélar sem bank-
arnir hafa mikla trú á. Bankarnir
hafa ennfremur trú á félaginu og
eru tilbúnir að lána því á þessum
kjörum. Þetta eru svipuð kjör og
stór erlend félög á borð við SAS
og British Airways hafa fengið.
Það hjálpar okkur einnig á mark-
aðnum að lánstraust íslands hefur
vaxið verulega og bankarnir hafa
vaxandi trú á íslandi.
Það er okkur mjög mikils virði
í þessum samningum að við erum
að stofna til viðskiptasambanda
við nýja banka, þannig
að núna erum við með
viðskiptasambönd við
góða japanska banka,
þessa tvo nýju banka í
Evrópu og Bank of
America sem er okkar
aðalviðskiptabanki er-
lendis. Af hálfu HSBC
er Midland Bank í Bretlandi lán-
veitandi. Landesbank Schleswig
Holstein er mjög virtur banki í
Þýskalandi sem hefur horft sér-
staklega til Skandinavíu og stofn-
að þar til mikilia viðskipta. Þessir
bankar hafa jafnframt lýst því
yfir að þeir væru áhugasamir um
önnur flugvélakaup Flugleiða í
framtíðinni, en þeir hafa fengið
kynningu á fyrirætlunum okkar.
Ég er einnig viss um að þeir bank-
ar sem ekki fengu samninginn
núna munu áfram verða áhuga-
samnir um fjármögnun flugvéla
okkar.“
Lánið í reynd til 15 ára
Lán Flugleiða bera 37 V2 punkts
álag á Libor-vexti fyrstu sex árin,
en 42'A punkts næstu sex árin.
Libor-vextir eru nú 5 7«%. Þar ofán
á bætist lántökukostnaður þannig
að heildarkostnaður lánsins verður
á bilinu 40-50 punktar yfir allan
lánstímann. Eins og fyrr segir
miðast afborganir við að 30% láns-
ins komi til greiðslu í lok láns-
tímans, en gert er ráð fyrir að
hægt verði að semja að nýju um
þá fjárhæð til þriggja ára, að því
er fram kemur hjá Halldóri. „Við
höfum haft þá stefnu að selja vél-
arnar eftir sex til sjö ár og leigja
til baka, þannig að það er mest
um vert að hafa kjörin góð meðan
vélin er í okkar eigu,“ sagði hann.
„Þegar upp er staðið má segja að
við höfum náð fram öllum mark-
miðum sem við settum okkur upp-
haflega.“
Eiginfjárstaðan veikist ekki
að neinu marki
En hvaða áhrif skyldu þessar
lántökur hafa á stöðu félagsins
þegar þær verða komnar inn í
efnahagsreikning Flugleiða og síð-
an frekari lántökur vegna annarra
flugvélakaupa eftir aldamótin? Er
félagið ekki að taka mikla fjár-
hagslega áhættu?
„í áætlunum okkar er ekki gert
ráð fyrir að eiginfjárstaða félags-
ins veikist að neinu marki vegna
þessara fjárfestinga. Það má rifja
upp að þegar félagið hóf endurnýj-
un flugflotans árið 1989 keypti
það sjö nýjar þotur. Þær voru allar
fjármagnaðar með beinum lánum
og settar á efnahagsreikninginn.
Þá var eiginfjárstaða og greiðslu-
staða félagsins miklu lakari en
núna. Bankarnir horfa fyrst og
fremst á eignina sem þeir eru að
fjármagna og greiðslustöðu fé-
lagsins sem er mjög sterk. Við
höfum getað sýnt fram á hvernig
þetta hefur verið að þróast á und-
anförnum árum og það hefur ver-
ið lykillinn að því að bankarnir eru
tilbúnir að veita þessi lán með
ofangreindum kjörum. Reyndar
má segja við séum að hluta til að
kaupa stærri og dýrari vélar en
áður. Hins vegar er einungis búið
að staðfesta kaup á fjórum vélum,
en hinum átta höfum við kauprétt
á. Það er mikill sveigjanleiki í flug-
flotaáætlun félagsins eftir árið
2000 vegna þeirra sölu- og leigu-
samninga sem við höfum gert á
undanförnum tveimur árum. í öll-
um þeim sölu og ieigusamningum
er gert ráð fyrir fimm ára leigu
og möguleika á framlengingu um
eitt ár í senn.
í framtíðinni er ekki víst að all-
ar þær vélar sem keyptar verða
verði fjármagnaðar með beinum
lánum og settar beint á efnahags-
reikning. Félagið hefur möguleika
á að fjármagna þær á annan hátt
t.d. með því að framselja kaup-
samning til fjárfestis sem síðan
leigir þær til félagsins. Stefna
okkar núna felst í því að eiga um
heiminginn af vélunum sjálfir og
leigja inn hinn helming-
inn til að draga úr
áhættunni."
Halldór bendir enn-
fremur á í þessu sam-
bandi að félagið sé nú í
svipaðri stöðu gagnvart
________ Boeing-verksmiðjunum
0g þegar það endurnýj-
aði flugflotann síðast. „Við erum
fyrsta áætlunarflugfélagið sem
ákveður að kaupa 757-300 vélar.
Það þýðir að félagið nýtur veru-
lega góðra kjara vegna þess. Flug-
leiðir hafa alitaf átt dulið fé í flug-
vélum sínum, fyrst og fremst
vegna kaupverðsins og einnig
vegna þess hversu þeim er vel við
haldið í rekstri þeirra. Það sannast
best í þeim söluhagnaði sem félag-
ið hefur náð við söiu á flugvélum
sínum undanfarin ár.“
Þetta voru há-
gæðabankar í
Japan, Evrópu
og Bandaríkj-
unum