Alþýðublaðið - 28.12.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 28.12.1920, Blaðsíða 1
ubla O-eíið liti aS iklþýðiiilolclirauirji.. 1920 Þriðjudaginn 28. desember. 299 tölubl. Skömtunin. Á strfðsárunum byrjaði hin svo- kallaða skömtun á einstökum vöru- tegundum. Tilgangurinn var sá, svo sem alkunnugt er, að skifta mauðsynjavörum, sem Iítið var til af, réttlátlega niður á milli manna. En allir vita, að ef þesskonar skömtun hefði ekki farið fr«ari, hefðu þeir efnaðri fengið mestan hluta hennar, en fátækur alnienn- ingur oft og tíðum ekki neitt, eins og sýndi sig við þær vörur, sem lítið var til af, en ekki voru skamtaðar. Skömtun á vörutegund- tim sem nóg er til af, mun aftur á móti hvergi hafa þekzt nema oú hér á íslandi, að iandsstjómin innleiðir skömtun á hveiti og sykri. Ekki af því, að ekki sé hægt að íá nóg af þessúm varningi eriend- is, heidur af því, að hún ætlar að auka gjaldþol landsins með þessu ¦erlendis. Það þarf ekki að fara mörgum orðum um það, hvað illa það kemur almenningi, að fá ekki þann sykur, sem hann er vanur að hafa, og sérstaklega kemur það sér illa fyrir alla þurrabúðarmenn, en það er svo að segja allur starfandi Sýður allra kauptúna og sjávar- þorpa á landinu. Löggjafar landsíns hafa undan- farið þurft með einhverju móti að Sá tekjur l landssjóð, en alstaðar stóðu menn á verði, hver fyrir sína. stétt, og neituðu harðlega ayjum sköttum. Alstaðar nema á einum stað: þar sem leggja átti skattinn sem neyzlugjald á lífs- muðsynjar almennings, þar var angina til svaranna. Og þessvegna íhefir svo að segja hvert þing lagt skatt á lffsnauðsynjar almennings. Ea þingmöanum mun sjálfum hafa íundist það svívirðing og þess vegna var fundið upp á því, að kalla sykurinn „óþarfa", þó það sé á vitorði allra, að hann er hin mesta þarfavara, að minsta kosti þurrabúðarmönnum. Það er því ráðist hér á eina nauðsynjavöru almennings og almenningi skipað að spara hana við sig, hvort sem hann vill eða vill ekki, og hér er því um ráðstöfun að ræða, af landsstjórnarinnar hálfu, sem mjög hæpið er hVort lögleg sé, og sjálfsagt er hún einsdæmi í ver- aldarsögunni. Að stjórnin reyndi að auka gjaldeyrir landsins erlendis, væri auðvitað ágætt, ef hún gerði það á þann hátt, að setja sölu afurð- anna íslenzku undir opinbera néfnd sem væri óháð fiskbröskurunum og fiskbraskbankanum, og ef hún vildi spara, þá átti hún að láta lifsnauðsynjar almennings f friði En liklegast hefir fjármálaráðu herrann, Magnús Guðmundsson, sem um daginn lýsti því yfir í Morgunblaðinu, að hann ætlaði í lengstu lög að reyna að hindra að landið tæki lán (sem allir nema hann eru á eitt sáttir um að sé bezta leiðin í áttina út úr fjár- kreppunni) hugsað eitthvað á þá leið, að það væri óþarfi, að al- menningur æti svona mikið af sykri, hann gæti vel sparað hann og með því bætt dálítið úr gjald- eyriseklunni erlendis, sem fisk- braskararnir hafa komið landinu f. En honum hefir ekki komið til hugar, að almenningur ætti sjálfur að ráða því, hvort hann sparaði við sig sykur eða ekki. Aítur á móti virðist það hafa staðið lands- stjórninni mjög ljóst fyrir sjónum, að efnamennirnir ættu ekki að spara sykurinn. Eða til hvers ann- ars var skömtunin auglýst tveim mánuðum áður en hún gekk f gildi, ef það var ekki.til þess að efna- mennirnir gætu birgt sig? Bíóin. Gamla bíó sýnir: »S61« skinssiúlkan", aðalhlutverkið leikur Mary Pickford Nýja bíó sýair: „Stígvélaði kötturinn", afar-skemti- leg mynd í 6 þáttum. Vrangel hersho|3mgi og ófarir hans. Eftir friðarsamningana i Ríga milli Bolsévikka og Pólverja, er mælt að Trotzkij hafi sagst mundi hajda liði sínu móti Wrangel hers- höfðingja og gera Svartahafið að rauðu hafi, þótti flestum þetta gífuryrði, því ástæður Russa virt* ust eigi glæsilegar. Þetta er nú samt komið fram og nokkru fyr en flesta varði. Rússar höfðu farið ósigur fyrir Pólverjum og látið margt manna og mikið herfang; urðu þeir að kaupa friðinn afarkostum þvf Pól- verjar voru viti sínu fjær af land- vinningahug, enda þóttust þeir og skáka í valdi vesturrikjanna. Meðan á pólska ófriðnum stóð, hafði Wrangel hershöfðingi haldið liði sínu norður Rúss'aud, voru Bolsévikkar liðfáir fyrir og hrukku undan en Wrangel fékk jafnan sigur og gerði mikil hervirki, hafði hann tekið mikið af korn- löndunum í Ukrame og átti skamt eftir ófarið til kolahéraðanna þar sem eru lífsskilyrði Bolsévikka. Borgarablöð Evrópu skrifuðu drjúg- langar greinar um hcrnað hans og þótti horfa vænlega, að hann fengi náð Moskva íyrir veturinn, sögðu þau uppreisn og byltingar gegu Bolsévikkum vfðsvegar um Rússland, en þó mest í Moskva. Barst hróður Wrangels vfða um lönd og var hann nefndur „frels- ari Evrópu" en örlög Bolsévism- ans þótti hann hafa f hendi sér. Wrangel hershöfðingi er rúss- neskur aðalsmaður. Hann er af sænskum ættum, höfðu íorfeður hans barist undir merkjum Karls XII við Poltava og sest að í Rúss- landi eftir ótarir konungs. Honum er þannið lýst, að hann sé hár maður og grannur, vel limaður, bjartur á hár, bláeygur og snar- eygur og í öliu hinn fyrirmann* Iegasti. Nann hefir óbilandi traust á sjálfum sér og fyrirætlunum sín-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.