Morgunblaðið - 29.09.1999, Side 31

MORGUNBLAÐIÐ
MIÐVIKUDAGUR 29. SEPTEMBER 1999 31
LISTIR
Samspil milli manns-
ins og landsins
vatna
BÆKUR
LjóAabók
OKKAR Á MILLI
eftir Arthúr Björgvin Bollason. Mál
og menning 1999 - 54 bls.
HIÐ persónulega og um fram allt
gagnkvæma heiti á fyrstu ljóðabók
Arthúrs Björgvins Bollasonar er vel
heppnað og ýtir undir
ástleitinn og samræm-
isfullan skilning á til-
verunni. Ljóð hans
spretta hvorid af angist
né hryggð eða brota-
kenndum hugsunum.
Þau eru vel og hugvits-
samlega byggð og í
þeim býr skáldleg og
skýr mynd af tilveru
mannsins. Heiti bókar-
innar felur í sér mar-
græða merkingu. Ljóð-
in verða til „okkar á
milli“, þau varpa ljósi á
flókið samspil lands og
manns, þeim er ætlað
að styrkja náið sam-
band tveggja persóna og um leið
hefur skáldið fært lesendum sínum
ljóð.
Ljóðabók sinni skiptir Arthúr
Björgvin í fjóra hluta án þess að
greina megi augljós kaflaskil í með-
ferð ljóðmáls eða yrkisefnis. Fjórði
og síðasti hluti bókarinnar greinir
sig þó að nokkru leyti frá öðrum
köflum hennar: jafn-
framt því að vera styst-
ur er hann samfelldur
og óræður. Það er eins
og skáldið brjótist of-
urlítið undan þeirri
heildstæðu og klass-
ísku hugsun sem ein-
kennir svo ljóðagerð
hans í fyrri hlutum
bókarinnar og myndi
táknrænni og sundur-
lausari samræðu „okk-
ar á milli“ í endurtekn-
um tón þar sem höfðað
er til ólíkra skynsviða,
hugmynda og hvata.
Freistandi er að líta á
þennan kafla sem
nokkurskonar eftirmála bókaiinnar.
Myndbygging ljóða er Arthúri
Björgvin hugleikin því skynjun ljóð-
mælandans er í senn formföst og
klassísk. Hann nýtir sér alla þætti
hefðbundinnar ljóðagerðar en gerir
það á frjóan hátt. Frjálsleg en
markviss notkun ljóðstafa setur
sterkan svip sinn á ljóðin í bókinni,
hrynjandi er rík og stöku sinnum
bregður fyrir rími. Höfundur beitir
víða svokölluðum nýgervingum í
ljóðagerð sinni þar sem ljóðin eru
byggð upp_ í kringum eina mynd-
hverfingú. I ljóðinu Þetta land blæs
skáldið í bókstaflegum skilningi lífi í
köld og hijóstrug vetraröræfi Is-
lands og býr til úr þeim mynd af
grimmu óargadýri með hvítan
makka:
öræfm
umvetur
grimmtóargadýr
sem flatmagar
dæsir
hristir
hvítan makka
leggur
nakinn hramm
ánorpandiströnd
lygnir
ísbláum augum
brýnir
í storminum
jöklanna
svellköldu
klær
Fullyrða má að Arthúr Björgvin
feti stíginn milli hefðbundinnar og
óhefðbundinnar ljóðagerðar. Ljóð
hans eru klassísk í þeirri merkingu
að þau mynda heild og tjá fremur
samhengi en sundurgerð. Hann er
rómantískt skáld því hann vefur víða
saman mannsmynd og náttúrumynd
og sálgæðir náttúruna. Hann stend-
ur styrkum fótum í Ijóðagerð sinni,
beitir „tækjum" og „tólum“ skáld-
skaparins af leikni og innsæi án þess
að þau verði honum nokkum tíma
fjötur um fót. Upphafsljóð bókarinn-
ar I Vatnsmýrinni er að ýmsu leyti
dæmigert fyrir vinnubrögð skálds-
ins. Hugmyndin er einföld en árang-
ursrík þar sem höfundur teflir sam-
an tveimur ólíkum myndum sem
hann leiðir til einnar niðurstöðu án
þess þó að leggja sjálfur út af efninu:
hugvitmannsins
segjaþeir
oggerísjálfsagt
tráttumtalað
enhvemvarðar
umhásveigða
Eiffeltuma
sólbryddaða Sigurboga
og önnur mannleg undur
áhvítrigrein
íVatnsmýrinni
situríbygginn
svartþröstur
í vetrarQúki
meðvor
íaugum
Umfjöllunarefni þessa ljóðs er
kunnuglegt: andstæða mannlegra
verka og náttúru en áhrifin felast í
því hvemig höfundur meðhöndlar
viðfangsefni sitt með einfaldri fram-
setningu, af djúpum skilningi og nið-
urstaðan verður skýr.
Okkar á milli ber það með sér að
vera fullþroska verk. Að minnsta
kosti er hér afar vel og hugvitssam-
lega að verki staðið. Undantekn-
ingalaust má fullyrða að bókin inni-
haldi vönduð og vel ort ljóð þar sem
tekist er á við form og efni af næm-
leik og smekkvísi, djúpum skilningi
og leikni í meðferð máls og mynda.
Jón Ozur Snorrason
Arthúr Björgvin
Bollason
Inga Rósa Loftsdóttir við eitt verka sinna, Augnablikið.
Tímaverk verður
ÆVISAGA Ingu Rósu Loftsdótt-
ur er yfírskrift sýningar sem var
opnuð á neðri hæð Gerðarsafns,
Listasafns Kópavogs, sl. laugar-
dag. Sýningin er innsetning og
eru verkin unnin úr ýmsum efn-
um með margvíslegri tækni.
Inga Rósa segir verkin hugsuð
sem heild en jafnframt megi þó
lesa þau sjálfstætt hvert fyrir
sig.
Hún segir að upphaflega hafi
hún hugsað sér sýninguna sem
tímaverk. „En svo sá ég að mað-
ur miðar alltaf tímann við sjálf-
an sig, þannig að ég ákvað að
hafa þetta bara mína eigin ævi-
sögu - það hefur enginn skrifað
hana ennþá,“ segir Inga Rósa og
hlær við. Hún gengur með blaða-
manni um sýninguna og útskýrir
SKILAFRESTUR til að senda
smásögur í smásagnasamkeppni
Listahátíðar árið 2000 rennur út 15.
október. Um fimmtíu smásögur
hafa þegar borist.
Þrjár smásögur verða valdar tO
verðlauna. I tilefni af 70 ára afmæli
sínu greiðir Ríkisútvarpið 200.000
kr. í fyrstu verðlaun, 100.000 í önn-
nokkur verkanna og samhengi
þeirra við ævisöguna og tímann.
Þegar inn í salinn er komið blas-
ir fyrst við pera í haug af svört-
um sandi. Verkið kallar hún Ljós
í myrkri. „Það má túlka á marg-
an hátt, þar sem þetta er ein
pera má kannski segja að þetta
sé fæðingin, en þetta getur líka
verið ljós í myrkri sem leiðir
mann ef maður er í vandræð-
um.“ Hún segir verkin ekki vera
sett upp í tímaröð. Hún gengur
áfram og bendir á nokkur stór,
hvít, auð blöð. „Þetta eru óskr-
áðu blöðin sem eiga eftir að
koma.“
Á göngu með gullljóni
Einn veggurinn er þakinn
hvítum gifsgrímum - Augnablik-
ur og 50.000 í þriðju. Vaka-Helga-
fell mun síðan gefa út verðlauna-
sögurnar ásamt sjö sögum úr
keppninni til viðbótar. Jafnframt
verða tíu smásögur sem bestar
þykja lesnar í útvarpi.
Smásagnakeppnin er samstarf-
sverkefni Ríkisútvarpsins, Vöku-
Helgafells og Listahátíðar.

ið kallar hún það verk. Stór
krukka fúll af glerbrotum trónir
á stalli í einu horninu og pera
lýsir upp brotin. Minningabrot
er yfírskrift verksins. I loftinu
blaktir fjöldi drauma sem Inga
Rósa hefur skrifað á þunnt og
létt gardínuefni í ýmsum björt-
um og hálfgegnsæjum litum.
„Draumarnir eru náttúruega
einn þriðji af minni ævi. Mig
dreymir stundum heilu bíó-
myndirnar á næturnar," segir
hún. Þegar hún er beðin um að
nefna dæmi um draum segir hún
að eitt sinn hafí hana dreymt að
hún væri að ganga með gullljóni
og þau hefðu tekið tal saman.
Það hafi verið einkar skemmti-
legur draumur.
Óskin er heiti rauðrar kúlu
sem þakin er fjögurra laufa
smárum. „Núna í sumar fann ég
389 fjögurra laufa smára, 42
fimm laufa, þrjá sex laufa og
einn sjö laufa. Ég fann þá hér og
þar, það er eins og þeir kalli á
mig. Ég veit strax þegar ég horfí
yfir breiðu hvort þar eru fjög-
urra laufa smárar eða ekki, í
sumum er bara einn og í öðrum
ekki neinn,“ segir hún. Það er
fleira úr náttúrunnar rfld á sýn-
ingunni, hrúga af svörtum lauf-
blöðum, þar sem viðfangsefni
listakonunnar er uppræting ill-
gresis, og loks stór græn torfa.
„Þar er jú endirinn - undir
grænni torfu,“ segir hún.
Fimmtíu smásög-
ur hafa borist
Tveir fyrir einn til
London
18. og 25. október
frá 14.390
Bókaðu á miðvikudag eða fimmtudag og
tryggðu þér þetta ótrúlega tilboð til London
Gildir 18. og 25. okt. frá mánudegi til fimmtudags.
London er tvímælalaust eftirsóttasta heimsborg Evrópu í dag og
vinsældir hennar hafa aldrei verið meiri, enda finnur þú hér fræg-
ustu leikhúsin, heimsþekkta listamenn í myndlist og tónlist, glæsi-
lega veitinga- og skemmtistaði og á meðan á dvölinni stendur nýt-
ur þú traustrar þjónustu fararstjóra Heimsferða allan tímann. Nú
getur þú tryggt þér 2 sæti á verði eins til London og valið um gott
úrval hótela frá 2-4 stjömu, allt eftir því hvað þér hentar.
Aðeins 100 sæti á þessu einstaka tilboði.
Flugsæti til London
14.390
kr.
Fiugsæti til London með flugvall-
arsköttum.
Ferð frá mánudegi til fimmtudags,
18. og 25. októbcr.
Flugsæti kr. 21.200
Skattur kr. 3.790 x 2 = 7590
Samtals kr. 28.780
kr.
14.390
á mann.
Flug og hótel í 4 nætur,
helgarferð 7. og 14. okt.
„29.990
Sértilboð 7. og 14. október,
Grand Plaza, 2 stjörnur, 4 nætur í
2ja manna herbergi, flug, gisting
með morgunverði, skattar.
Hótel í London
Kr. 3.700
2 stjömur
Verð á mann á nótt
í tveggja manna herbergi,
Bayswater.
Kr. 4.200
3 stjömur
Verð á mann á nótt
í tveggja manna herbergi,
Stakis.
Kr. 5.300
3 ‘/2-4 stjömur
Verð á mann á nótt
í tveggja manna herbergi,
Kensington Gardens.
Hvenær er laust?
30. sept. - uppselt
4. okt. - laus sæti
7. okt. uppselt
11. okt. laus sæti
14. okt. - 11 sæti
18. okt. - 38 sæti
21. okt. - 21 sæti
25. okt. - 58 sæti
28. okt. - 39 sæti
1. nóv. - laus sæti
4. nóv. uppselt
8. nóv. - laus sæti
11. nóv. laus sæti
15. nóv. laus sæti
18. nóv. - 31 sæti
22. nóv. laus sæti
25. nóv. - 39 sæti
Flug alla
fimmtudaga
og mánudaga
í október og nóvember
HEIMSFERÐIR
Austurstræti 17, 2. hæð • sími 562 4600 • www.heimsferdir.is