Þjóðólfur - 25.01.1864, Síða 5

Þjóðólfur - 25.01.1864, Síða 5
þekkja fornsögur sínar, fornöldina og fyrri aldir, og látí afhöndum, til dtemis öll vopn, eðapartaaf vopnum, ef þeir eiga, og að minnsta kosti allt það, sem ekk&rt verð hefir fyrir þá, því svo má segja um fiestalt,( að fráteknu gnlli og silfri, sem mér finst þú að margir gæti látið af hendi mcð væg- um kostum, þegar sómi föðurlandsins er í veði, og oss er um að gjöra, að fría oss frá því áliti út- lendraj^tó vér ætíð höfum verið varnarlausir aum- íngjjijr^ setn ekkert höfum átt i oss eiia á, og ekkert nema moldarkofa að skriða inn í eins og skræl- íngjar; þetta álit útlendra festist við^oss, ef vér ekk'r sýníim svart á hv.ítu, að ^íað sé lýgi, og það getum v&r bezt með þessti safnk, en varla bóklega. Heykjavík, 20. Janúar 1864. * V * t* j*. * Sigurðr Guðmundsson. ^ *r * v*- _ * , •• >*.»* • • •* jSkýrsla^i. m binn lærð*a skóka íReykja- vík (Efterretninger om JM^fsliolen i Reykja- V vik) skól arári ð^l 86 2—6 8. Reykjávík 1863. s 8 ,»bl. br:, bls. 1 —164, og 1—32, samtals .'X '196 bls. (Framhald frá 16. ári þjóílólfs, bls. 21—23). I fyrri hluta- þessarar greinar skýrðum vérfrá flokkaskipun skólaskýrslunnar eptir fyrirsögnum þeirra. Af þeim fyrirsögmflh 0* svo titli bækl- íngsins sjálfs, skyldi engi ætla annað, en að allt þetta mikla mál áhrærði lærða skólann og væri allt um lærisveinnna og kennarana, um kensluna, o. s. frv., og um stjórn skólans, eða með öðrum orðum, að allt þetta mikla ntíl,'* rúmar 166 bls. áhrærði skóla vorn, fyrirkomulag hans og ástand á einhvern veg. En þóað titill skýrslunnar sjálfrar og fyrirsagnir kaflanna réttlæti að ollti þessa ætlan manna og leiði menn til að trúa að svo sé, þá er sú ætlan tómr hugarburðr og gabb eitt; því þegar farið er að lesa skýrslufla, þa fer, eins og fór um þenna samanhnoðaða Agnar, -— þóað hann sýndist vera svo glæsilegr maðr með fyrsta, að ^óngsdóttiriu í undirheimum vildi gánga að eiga *'ann og samsænga honum, — en’; Sængrstokkinn ’sflf liann á svo datt niðr í parta prjá; ýtar sjá þar liggja leir, # lím og ekki tegund meir. rig svona mun reynast um skólaskýrslu þessa, ef nokkut; lætr sér verðaað lesa liana; hún ferþáöll 1 mola, vér þorum ekki að segja: — »í hundana«, °g verðr minst eptir, sem fræði menn um hið sanna ástand skólans, en aptr þeim mun ríkulegra hitt, ' r getr gefið órækar hugmyndir utn skoðan og álit skólameistarans ú sjálfum ser, um það liver rithöfundr hann er, um ljósa og fjölhæfa þekkíngu hans á högum þessa lands og það, livað íslend- íngum má verða til sannra framfara og heilla, og um áhuga hans og virðíngu fyrir ættjörðu sinni og samlöndum. En þessleiðis hjal eins og rnestr hluti skóla- skýrslunnar hefir að færa, sem allt er eins lopa- legt að hugsun og ástæðnlanst, eins og það er tilefnislaust, og því hreytt svona fram hvorki ú réttum stað né réltri stundu, þessleiðis hjal fer fjærri, að vér leggjum oss niðr við að rífa niðr eða' svara; vér munum að eins færa til fáein sýnishorn leséndum vorum svona til smekks og gamans, áðren þessum athugasemdum lýkr, en að öðru leyti segjum vér það í einu orði um þessa kafla í sWlaskýrslunni, en einkanlega um lands- þekkíngirtw og ættjarðaráslina, sem þar kemr fram, að þar lieíir rætzt á höf. spakmælið forna: »hver verðr að koma til dyrunna eins og hann er klæddmT Aptr er það ekki tilefnislaust, þó höfundrinn vili klóra yfir lýtin á undanförnum skólaskýrslum, þatt er þjóðólfr leyfði sér að fletta ofanal' í fyrra, eins og var inál til komið, þótt fyr hefði verið, og ekki gjört útí bláinn. |>að er satt, sem liöf. segir, vér leiddumst þar inná verulegt umtalsefni með- fram, ttm ískvggilega fækkun þeirra er leggja fyrir sig vísindaveginn, og er nú hM. að revna að hrekja þær athugasemdir vorar. þ'eásn og öðru í skýrsl- unni, er við kemr skólanum sjálfttm og svo skóla- skýrslunum nteð þeim frágángi, scm á þcint heflr verið, síðan Bjarni rektor lók við stjórninni, verðttm vér að svara fáeinu, og er búið að tala fullnóg nm dönskubnllið á skólaskýrslum hans, i fyrra kafla þessarar greinar, og að sýna þar og sanna, að honitm er það bæði nauðsynjalaust og heimildarlaust. Og þóað líjarni rcktor vili nú fræða oss og allan almenníng á því, »að liann standi ekki undir nafngreindum ritstjóra þjóðólfs, heldr undir kirkjtt- og kenslttráðherranum, þásvör- tim vér þeirri eptirtektaverðn athngasemd hans með því, að minna hann á hin mikilvægu einknnnarorð framaná blaðinu «l'imes« sem er viðfrægast ogmest allra dagblaða í heimi: «Dieu etmondroit«; og er meiníngin þessi: Guði eintim og rétti mínum er eg háðr en engu öðru1. Vér munttm því hvorki vikna 1) Fyrst aí) tierra rektorinn — svo lærbr uiabr — liefl dvalib 21 ár í Danmörku og ferbazt þrem sinnmu til annara landa, þá væri houum ekki luinna ætianda, en a?) hann þekt alment vibrkendan rétt ogjSkyldur blabam au na og dagbl&b

x

Þjóðólfur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.