Þjóðólfur - 29.08.1872, Qupperneq 6

— 166
m£r aí) geta þcss vifc y?)r, orí) þan nm branl&amatsnefnd-
ina, sem standa í þossa íírs Ms. 145, ero ekki á
gábnm róknm bygb. Orbin eru þessi: “Var málefni þetta
eigi ab eins borib nndir „Branbamatsnefridina“, eba þab brot
af henni, sem erm kvab vera til — |>ab er alllangt síban
mabr heflr fundií) lífsmark meb henni —etc.
Fyrst skal þess getib, ab málefnib, sem þar er nm ab
ræba: sameining á Hítardal og Stabarhraunssákn meb þeim
atviknm, eem þer nefnib í greiuinni, alls ekki var borib undir
Braubamatsnefndina í þab sinn. Og því næst, ab Brauba-
matsnefndin, þegar þjer ritobub þetta,1 ekki var
neítt brot. Vib bnrtfór prófasts sira Olafs Pálssonar voru
enn eptir í nefndinni: etatsráb f>órbr Jónassen, assessor Jón
Pétursson, og docent Llelgi Uálfdánarson; en 29. Jan. í vetr,
sem leií), mæltust stiptsyflrvóldin breflega til þess vi<b mig
ab „eg tæki þátt í stórfum braubamatsnefndarinnar í stab
prófasts sira Olafs Pálssonar, þangab til kosning gæti farib
fram á næstkomandi synodus“, og vib þessari áskornn var?)
eg. A þessnm millibilstíma til synodusar, sendi nefndin frá
sfcr álitskjal, samkvæmt áskornn þar nm, nm hvort hentngra
mundi ab skipta upp Hítardal. f>ab var þó lífsmark og ekki
gamalt. En á synodus í snrnar, 4. Júlí, vorn 2 menn kosnir
í nefndina, til vibauka \ib hina 3 ábrnefndu eldri nefndar-
menn, og þessír tveir iirfcn: prófastr síra fíórarinn Bóbvars-
son og eg Nú sem stendr hófnm vib frá stiftsyflrvúldunum
til mebferbar mál, og erum ab útbúa álitsskjal nm þa¥). Af
þessu, sem fram heflr farib þann stutta tíma, sem mín þekk-
ing til nær, munnb þer sjá, ab nefndin bæ?)i er fulHklpub
og lífandi. Ab hve miklu leyti menn sjá lifsmórkin, verbr
líklega nokkuí) nndir því komib, hversn vandlega menn hyggja
ab þtíim;*vér álitum oss eigi 6kylt at) auglysa neitt um stórf
nefndarinnar í blóbunum eba á annan slíkan hátt, heldr ab
eins senda álit vort þeim, sem eptir hlutarins ebli eiga vib
ab taka. Nefndir geta lifab, og lifa?) vel, enda þótt þær
atandi svo af ser, ab stórf þeirra eptir e?)li sínn eigi sð al-
menningi kunn, eba þeim mónnum, sem ekki serstaklega grensl-
ast eptir, hvab starfab er í kyrþey i þessnm nefndnm.
f>ó um lítib 8e ab ræba, flnnst mfcr rettara ab gefa ybr
þessar skýringar, svo ab þer eigib kost á ab leibrétta hin
nefnda ummæli, sem hljóta ab gefa hverjum lesanda „X>jó?)-
6\ts„ skakka hugmynd uin hi?) umrædda mál.
Vinsamlegast
Hallgrímur Sveinsson.
ir ★
*
Af því v6r getum engan vcgimi fundiíi, at) grein þessi
innihaldi eíia liafl a?) færa svo mikib sem hií) fjarsta til-
efni efra ítylin tii krnfíi nm leifrkttingu á nrínm þeira,
sem farib er um þetta hrani)amatsnefndar m4i á 145. bls
bkr a?) framan nh nm brauílamatsnefndina sjálfa, þá varþ
annaþhvort ab gjöra, alb senda greiniria heim aptr og svara
heuni engn eba aí) taka hana orþrétta eins og hún kemr
hér til dyranna, — og verSr þú eigi vi?)rkent, þar sem
greinin ber eigi msi) s?r a?) höfundrinn, vor háttvirti dúm-
kiikjuprestr, sú formabr nefudarinnar, eba hafl beiut
umbo?) fengiþ frá heuni til ab ganga svona í þetta mál
blaþalelþiua, hafl neinn rHt til aþ hreifa því svona einn
ser, þar sem hann er þú annar yngsti meþlimr nefndar-
innar og þaí> eigi fnllra 2 máriaþa, eptir þv( sem hann
segir hkr sjálfr, — En þaþ sannar þú höf. og staþhæflr me%
[jjúþúlö, allt þar til aí> þeir sira þiúrariun voru kosnir i
nefndina á sííinstn prestastefnu (synodns) 4. f. mán., þá
hafl í nefndina vantab 2 meblimi, haft þvf eigi gengið
heil til skógar, heldr verií) „brot“ eitt, eins og Jjjúííólfr
saghi, eþr í molum, enda þegar á hörvistardögnm sira Olafs
prúf. Pálssonar, aukheldr eptir bortför hans í öndveríinm
Sept. f. árs, því hann gat þú vart gilt fyrir tvö, sízt eptir
ab hann var farinn; því frá því hann fúr og þar til sira
Hailgr. dúmkirkjuprostr var settr 2!) Jan. þ. árs, þ, e. nm
fullan 10 vikna tíma, segir höf. sjálfr aí) eigi hafl verib til
í þessari 5 manns nefnd nema eiuir 3. Og þúa?) |>jú?)úlfr
hafl kaila?1 nefndina í molum e?)a „brot eitt, eptir a?) þeir
2 nefndarmenn vnru kosnir á synodus, þá höfbnm vkr full-
an rött til þess — því „úvitund var?) aldrei sek“, — á
me?an nefndiu, heidr ekki eptir þaí> hún var orþin þarna
me?> fnllri töln, sýndi ekki af skr svo miki?) lifsmark a'b
tilkyuna þa?) f)jú?)úlfl me?) 2 líntim á bla¥)i, a?) nefndin
væri nú aptr orbin í standi; eri fyrir nokkrnm árnm heflr
veriíi hætt vi?i þa?) aptr, sem þú var nm allmörg ár þar
fyrir, a?) meþdeila f)jú?)úlfl frá bisknpsdæmirm fáort ágrip
af þvf helzta sem gjörzt hafí)i á liverri prestastefnn. fietta,
a?) hin opinbera bran?)amatsnefnd væri nú endrreist og
fnllskipn?) mönnum, var vissulega ekkert launþur?)armál,
heidr bein skylda vi?) „pnblicum" (aimenning), a?) gofa
bla?)itin vísbendingu þar nm, svo a?) þann veg mætti þa?)
ver?)a heyrom knnnngt. Nefndina skorti þar þa?> a?)al-Hfs-
mark, a?) ieysa af hendi þessa beinn skyldn sína gagnvart
almenningi.
A?> nefndin anglýsi í blöínnnm störf sín og gjörþir,
þaþ hefir víst enguin, og sízt oss, komi?) til hngar, a?> þv(
var og ekki int einn or?)f ( f>|ú?)ú!fl; svo þetta heflr höf.
fnndi?) sör a?) eins til a?> gjöra tal eitt úr og málalengingn.
Máli?) nm sameiningo Sta?)arkrauiis, á sínum tíma, vi?i
Hítardal var a?) vísn bori?) nndir brau?)amatsnefndÍHa, eins
og höf. heidr ekki ber í múti, — og þetta er abalatri?>i
málsins, — hvort sem þetta var gjört „í þa?) sinn'1 e?)r ekki,
og hvort sem þa?) var gjört „moþ þeim atviknm sem f>jú?)-
úlfr skýr?)i frá“, e?r ekki. Ritst.
— 10. þ. mán. rörn Seitjerningsr á land, þar í Grúttn,
hval einn, rei?iarflsk, er hitzt haf?)i þá nm daginn h>r vestr
á 8skimi?)nm þeirra, og var hann úskertr a?) mestn. Hann
var eigi nema 25—26 álriir á lengd me?l höf?)i og spor?)i, og
fengost af honnm 79 vættir spiks og rengis, ank þvestis, er
var lýtt-nýtt; hver rerigis- og spiksvætt, svona npp og ofan,
var seid á hvalfjörunni fyrir nokkn?) á 6. dai.
— Fiskiafiinn var mjög gú?!r og almennr alstaíar h>f
inrian-Flúa a?) austan verhu, þútt lítiþ væri þorskr, þann
mánaþar tímann frá Júnsmessu til 20. Júlí; nm Vatnsleysu-
stróud og víbar var þá ein sú vikan, a?) þeir fengn 300 til
hlutar; sí?)an 20. Júlí heflr vori?) aflalanst alsta?)ar hér sy?)ra
og eins austánfjalls, ailt af nokkur afli vi?) ísafjarSardjúp «8
vi?iar nm Vestflr?)i; bezti afli nm Aostflr?.i í allt snmar. "
Doggnr og þylskip hér hafa afla?) fremr vei yftr höfoí: frá 4"
12000, ank tros-ftskjar, fremr smátt, eba eigi gildr þorsht
nærri allt, en þú „málsfl8kr“ flest, sem þeir kalía. — Bí'
karla- ,og þorskafli á duggnm um Vestflr?)! í betra lagi.
— Um byrjnn þ. m. baf?)i kornvaran í Kh. lækkah nokk'
u?) í ver?)i; 208 pda rúgr 6 rd. 72 — 7 rd. 8 sk., bankaby?®
9 — 10 rd., baunir 7‘/a — 9 rd. en „fast“ verb þá; frá 1. t. »•
hafþi aiskouar kaffo þá bækka?) um l — l'lt sk. pnd.