Norðri - 30.06.1860, Page 5

55
aÖ allar sögurnar grti veri& eitt bindi og mun
þess vegna fyigia þvf heptinu formáli og registur.
3. S jö guðræliilegar umþenkiiig*
ar kvöld og iiiorgiia, saman teknar af
hinu nafnfræga þjdbskáldi Hallgrími Pjeturssyni,
Akureyri 1860 (lítiö 8 blaia brot 5J örk 24 sk ).
þetta rit er prentai eptir útgáfunni í Skálholti 1692.
F r j e 11 i r.
IJtlendar. Vjer gátum þess meö fáum orÖ-
um í 9.—10. blaöi, hver afdrif Italíumál lieföi
fengib, og hvílíkt stapp rerib haíi um þau næst-
liöinn vetur og vor. Vjer viljum nú leyfa oss
meb fáum orburn ab skýra hjer nokkub gjör frá
endalokum þessa máls, en vjer höfbum þá rúm
til. Napáleon keisari var í þessu máli bundinn
f bába skó, því bæbi hib hastarlega vopnahlje og
undirstöbuatribin til friöarsamningsins í Villafranea
sem og sjálfur fribarsamningurinn í Ziiriek Latt
hendur hans, og varb hann því ab slá úr og í,
svo ab stundum virtist hann draga meir taum
Austurríkismanna; vildi hann og Iengi meb engu
móti annab en stærsta landib á Italíu mibri, Tos-
cana, yrbi út af fyrir sig, og þó ab hann slak-
abi til um þab, aÖ Romagnana kæmi í samband
vib Sardiníuriki, þá skyldi Viktor konungur ein-
ungis vera þar nokkurs konar jarl páfa þetta
neyddi nú aÖ nokkru leyti Viktor konung til ab
fara varlega í sakirnar, og slakaÖi hann til bæbi
um oö láta ekki prinsinn af Qarignan frænda
sinn gjörast ríkisstjóra í Toscána og ab fá Gari-
baidi herstjóra til ab leggja nibur hervöld sín í
Romagnana. En eptir ab rábgjafaskipti voru orb-
in f Sardiníu og Cavour aptur orbinn þar æbsti
rábgjafi, fór allt ab fá abra stefnu. A meban ab
sem hæst stób á því, ab allsherjarsamkoma ætti
ab verba um Italíumál af sendiherrum Evrópu-
ríkja, var Cavour kosinn af hendi Sardiníu til
ab vera á þeim fundi, en Frökkum þótii þab
næsta ísjárvert, því þeir þekktu kapp hans og
fylgi um þau mál, enda hötuÖust Austurríkis-
menn vib hann, svo slíkt hefbi getab stabib fyrir
sættum. En þegar hann var aptur kominn til
valda og einlægt dróst allsherjarfundurinn, kvab
Viktor konungur þaÖ upp vib Frakka ab rábum
hans, ab hann mundi hlíta frjálsum kosningumí
öllum þessum fylkjum MiÖ-Italíu, og mundi taka
bobi þeirra, ef atkvæbi fjelli svo, ab þau vildí
bjóba honum lýbskyldu.
Nú leiÖ aÖ þeim tíma, ab fylkin skyldu ganga til
atkvæba. Ljet Cavour fyrst í marzmánubi þá
Ricasoli og Farini sem voru bráÖabyrgbarstjórn-
endur þar í löndunum, vita, hvernig uppástungur
Frakkakeisara voru , og sá svo um, ab atkvæba-
greibslan í Toseana skyldi verba sem frjálsust,
og var þvf Buoneompagni , sem hafbi haft æÖstu
völd í fylkjunum, bobaÖur heim á meban á kosn-
ingum stób. 11. og 12. marz fóru kosningar
fram, og alstaÖar bæbi í borgum og sveitum voru
kjörþingin vel sótt, og voru klerkar allopt odd-
vitar sveitarbúa. Atkvæbi fjellu nú enn meir í
hag Sardiníumonnum en menn þó höföu búizt viÖ.
I löndum páfa þeim, sem rifib höfbu sig undan
honum, fjellu atkvæÖi svo a& segja á einn veg,
þvi einir 244 menn gáfu atkvæbi gegn því ab
bindast á hönd Sardiníukonungi , cn 200,000
manns þar á móti gáfu atkvæbi meb því. I hin-
um fylkjunum Parma og Modena voru J alli a at-
kvæba meb því, og í Toscana voru þab einar
14,000, sem vildu aö hertogadæmið væri ríki
út af fyrir sig en yfir 350,000, sem vildu ganga
í samband viö Sardiníu. Yiktor konungur tók
þessu bobi fúslega, og lagÖi öll þessi fylki vib ríki
sitt og eins þenna hlut af páfalöndum; kvabst hann
bera sonarlega virbingu fyrir páfa og vera boÖinn
og búinn ab verja hann; hann viburkennir hiÖ æbra
vald hans, og kvebst fús til ab leggja sinn skerf til
ab auka veg veldis hans. Toscana hjelt ab form-
inu einu nokkub öbru fyrirkomulagi. Prins-
inn af Carignan var nefudur þar æÖstur Iand-
stjóri, en herinn var þó lagbur vib iib Sardininga og
þjóbfulltrúaruir sóttu þing til Túrinborgar. þegar
Viktor konungur tók þannig einbeitt í strenginm
og atkvæbi fjeliu honum svo í vil, varb hin mesta
gle?i meb Itölum, og mjög margir abrir innbúar
páfalandanna snerust til mótgangs vib stjórn sína,
og vildu gjarna mega taka hib sama upp, og neitubu
ab gjalda skatfa nema þeir fengi leyfi til aÖ skera úr
því meb frjálsri atkvæbagreibslu, undir hvers vcldi
þeir skyldu vera. Páfi var nú milli steins og sleggju
og ásetti sjer nú ab neyta bæbi andlegra og ver-
aldlegra vopna. Hann var nú orbinn hinn reib-
asti Frökkum, og vildi nú ekki hafa setulib þeirra
lengur í Rómaborg. Var herbúnabur mikili meb
Neepels mönnum og hugbu menp, aö páfi ætti
þaban von liÖveizlu, en þab fórst þó fyrir, því svo
miklar yibsjár voru þar í landi, aÖ stjórnin varþ