Norðanfari


Norðanfari - 17.06.1869, Blaðsíða 4

Norðanfari - 17.06.1869, Blaðsíða 4
— 64 — líklegast ai) talan 12 hafi verib mi&uS vib ftingla- íkiptin f samanbut&i vi& ári&, er á þeim tím- um eigi var nákvæmlega ákvefeiS. MAGNUS OLSON, sænskur maSur 25 ára gamall, var& 7 vetra gamall f veikindnm blinrl- ur, daufur og málhaltur. þrátt fyrir þa& hefir þ<5 forstö&uma&ur heyrnar- og málleysingja- skdlans f Stokkhólmi, herra Borg, getaíi kennt honum kristinddm sinn, margs konar reikning, skrift, landafræoi og sem handi&n ao bregba körfur. Kennarinn hefir vi&haft vib kennsl- una letur, sem er npphleypt eins og prent- letur, svo ab Magnús meb áþreifingunni, hefir Iært ab þekkja alla stafina, og sífcan ab lesa og skrifa. Svo er hann fær í landafræbi, ab hann meb áþreifingunni getur fundib hvern stab A hnettinum, sem honum er sagt ab finna; jafnframt þessu gelur hann sagt frá því sem merkilegt er vib hverja borg fyrir sig, eba þau og þau lönd, einnig frá mrjrgum merkisat- burbum. Herra Borg hefir ferbast meb Magn- tís víba um lönd, og í fyrra sumar var hann f Kaupmannahöfn; ljet þá Borg Magniís reyna sig í ýmsu er hann kunrri, er hann leysti'svo vel af hendi, ab manngrúinn sem vib var stadd- ur, sá til og heyrbi á, varb forvifca og frá sjer numinn, ab mabur blindur, heyrnar- og mál- laus, skildi vita miklu meira, en margur hver sem hcfir öll sfn skilningarvit heil; þá dábust allir, ab maklegleikum, ab hinum mikla kenn- ara, list hans, þolinmæbi og þrekí. þegar meistari þessi var ab reyna lærisvein sinn, Ijet hann þenna benda á, hvar þab og þab væri ú hnettinum t. a. m. Stokkhólmur, Newjork, Nea- pel, Melbourne osfrv. Einnig Ijet hann Magn- ús segja sjer ýms atrifci í landafræbi Svíþjdö- ar og Noregs. Alla sænska konunga taldi Magnús upp, og allt þab sem merkilegt hafbi verib vib hvern þeirra fyrir sig, einknm þá sem nafntogabastir eru f sögunni. B beiddi M ab sýna sjer hvar Rtímaborg stæ&i, skelli- hl(5 þá M. og benti þegar á borgina, og segir um leib: „þar sem veslings pSíinn býr, og Garfbaldi mun brábum reka burt". Hann skrifabi á smámiba eptir reglustiku, ýmsar fagrar málsgreinir, sem báru vitni um mennt- nn hans og sibgæbi. En fremur Ijet meistari hans hann gjöra grein fyrir ýmsu f stjörnu- fræbinni, og skjátlabist honum þar ekkert held- ur en annarsta&ar Vjer höfum f sannleika (segir ritatjdri Berl. Tib.), ekki veriS vib nokkra yfirheyrslu, sem jafnvel og þessi hafi vakib hjá oss afcdáun, um hina miklu gnægb af kær- leika, þolinmæbi og hugviti, sem Gub hefir veitt hínu mannlega e&li. Magnds Olson er dökkur á hár, þreklega vaxinn, og í minna mefcal lagi á vöxt, títlitib er ge^slegt, og svipurinn ekkert stúrinn ebur deyfbarlegur, er þ<5 fylgir mörgum, sem eru blindir, heyrnar- eba mállausir, þvert á móti er útlit hans hyggindalegt, fbyggib og eptir- tektasamt, og opt sem ab bros leiki um varir hans. STÖRVIRKI. — Eins og mörgum er kunnngt, rjebist fyrir fáum árum síban frakkneskur mafcur ab nafni Lesseps í þab stdrræfci, er margir höfbu áfur byrjab á, en upppgeíist vií, sem var ab grafa sundur grandann, er tengir þær saman Afríku og Asíu, og abskilur Raubahafs og Mibjarbar- hafsbotnana hjá Suez, og er hjer um 12—16 mflur á breidd. Skurbur þessi er nú orfcinn alfaravcgur flestra cf eigi allra skipa, er eiga heima f Norburálfunni og vilja fara til Aust- urheims, og þaban til baka, í stafcinn fyrir ab þau ábur, þurftu ab sigla kringum alla Afríku, sem er fjarska löng leib. Grandinn er öldótt- ur og grdfcurlausar sandaubnir, en nd eru meb- fram skurbinum, komnir miklir sk(5gar og stdr sáblönd, borgir og bæir, og annar minni skurS- ur, eptir hverjum fellur bezta neyzluvatn. Áfc- ur urbu ferbamenn a& flytja neyzluvatnib meb sjer í leburbelgjum á tílföldum sínum, því á allri þessati leifc finnst eigi ein einasta upp- sprettulind enn sí&ur la:kjarspræna. Víba er svo mikill halli upp á öldurnar, ab þar vcrbur aö stília vatnio upp, svo skipin komizt upp á þær. Menn geta getzkab sjer til, ab slíkt stdr- virki hafi kostab ærib fje, og ab þar hafi marg- ur orbib ab neyta braubs í sveita síns andlit- is, þar sem jafnast er 30 gr. hiti á R. Auk þessa urbu menn vegna hafnleysu þar sern skurburinn hefst vib Mifcjarfcarhafsbotninn a& bda til höfn eba skipalagi, sem hlabib er upp af teningsmyndubu stö'rgry'ti, gjör&U dr tigul- steini; var& a& flytja sumt af efninu í þab norban af Frakklandi. — Á sama tíma og hin mikla NorSur Ame- ríku þverbraut, nálgast því, ab henni ver&i Iok- ib, sem menn fullyrba a& muni ver&a 4 júlí næstkomandi, er annab Amerfkanst fjelag, er lætur sjer annt um anna& stdrvirkifc, sem er a& grafa skur& gegnum rifiö, hjá Daríen efca Panama, er tengir saman Nor&ur- og Subur- ameríku, millum San Miguel og Calidoníufíó- ans, hvar skurburinn ver&ur hjer um 26—27 enskar mílur a& lengd (nær því ljj þingmanna- Iei&) 2 mílur þar af gegnum hamra. Davfs sjóli&shöffcingi og forstö&uma&nr stjörnulistar- skrjlans I Washington, hefir einkanlega lagt hug á fyrirtæki þetta, e&ur uppástunguna um þa& og f því tilliti sami& ritling, þess efnis, ab vekja áhuga alþý&u um þetta mál. Hann skýrir frá því, ab þá Bjóleibis sje farib frá New-York til Shanghae, verbi lei&in Btytt me& skur&inum 11,600 mílur, en til San Francisco um 14,000 mílur, tri Melbourne 300 mílur og til annara af stab næstu n<5tt og flýa til Meschfb. þa&- an af var þeim dhætt fyrir allri eptirleit. Ndttina eptir kom Rochinek því svo fyrir, ab hestur konungs sá sera þau vildu ná, var á beit utan vi& bdbirnar. þangab skyldi Jón koma meb beizli og reibfæri og þaban ætluSu þau ab byrja fldttan, þegar lagst var til hvíld ar læddist Rochinek dr btíb sinni og skalf öll af hræcslu, því htín vissi þab var hættulegt fyrir sig ab strjúka og trtía fyrir sjer dtlend- um manni og annarar trdar. Rochinek hlj«5p eins og fætur togu&u þangab, sem hesturinn var á beit. þar var þá og Jdn kominn. Varb nú fagnabar fundur meb þeim. þau föbmuS- ust og IofuBu hvert 6&ru tró og hollustu me&- an þau lifbu, stigu svo & hestinn og ri&u af stab, svo hart sem hann gat farib. þau ri&u alla nóftina flngfer& og reynd- íst hesturinn hinn bezti. Enginn tálmi mætti þelm á leifinni, og þá söl robabi á fjöll um morguninn voru þau komin a& Meschibsborg- arhlibum. þar ribu þau inn og þakka&i Jdn Gufi, ab hann frelsa&ist úr h&'ndum Tatara og haf&i þar ab auki hlotib svo gd&an föruna.ut á Iífslei&inni, sem Roehinek var. Eptir rábum hennar sendi hann hjeSan reibhestinn gd&a, gjafir miklar og brjef til foreldra hennar, til aÖ sefa harm þeirra. þab má nærrigeta hvernig TÖturum hefir brug&i& vi& um morguninn, þegar Englending- urinn var horfin og Rochinek mefc, yndi og eptirlæti allrar ættar sinnar. Verst af öllu þótti þeim þ<5, þegar hestsins var sakna&, því hann var afbrag& allra hesta þar í landi, vann í öllum ve&rei&ura og var& ætf& langt á und- an ö&rum hestum, þegar óvinir voru eltir e&a ná skyldi herfangi. þegar þefta mikla tjdn var& kunnugt voru allir kvaddir til eptirleitar. Ri&u allir vopn- færir menn af sta& leitubu vítt og breitt, lengst inn í Persaland og hættu eigi leitinni fyrr enn þab varb kunnugt, aS hesturin kom aptur rncb fer&amönnum frá MeschíB. En þa& er aS segja af Jdni Englendingi, a& bann bjelt me& ö&rum fer&aroö'nnum til Indja- landa. þar gekk hann a& eiga Rochinek Var htín au&næm á allar listir Nor&urálfukvenna, virt og elskuft af öllum, sem þekktu hana. Htín I,ærSi kristnatrúar kenningn og var nefnd f skfrninni María. þau Jdn voru nokkur ár stöSva a& s'ómu tiltölu, þá borib sje saman vi& vegalengdina aS sigla su&ur fyrir Ameríku. Hann gjörir ráö fyrir, a& þær vörur, sem flutt- ar ver&i eptir skurbinum, árlega nemi 468 millidnum dollars; en sparna&urinn á tíma, á- byrg&argjaldi og launum sjdmanna, nemi 49 milliónum árlega. Komist þetta fyrirtæki á segir hann, ab þab sjer í lagi stu&li öllu fram- ar, ab fraraförum verzlunarinnar á vestur- strtindum Ameríku; einnig ab þab ebli þjd&- fluttningana frá Austurheimi til Vesturheims, er þegar sjeu byrja&ir. FttJETTlR IHHI;KJ1»1IS þab sem li&i& er af þcssum mánu&i, hefir ve&uráttan optar veri& hvassvi&rasöm og köld, og stnndum gaddharka á nóttunni (eina ndtt- ina 5 gr.), nema hinn 9 — 11 þ, m var gott ve&ur og hláka; rak þá ísinn a& mestu út af fjörbura og víkum og frá landi. þann 12 þ. m. spilltizt ve&ri& aptur mefj landnor&an herpingsve&ri og suma daga Bnjd- komu til fjalla og í byggb svo alhvítt varS, einkum a&faranóttina 15 þ. m. Allur innri hluti fjar&arins allt inn á Leyru, var í gær fullur meb hafís, aptur er sagt ab mestu autt hjer tít ab fjarbarmynninu, en þar bafís spiing þvers yfir fjörbinn, og svo meiri og minni ís títi fyr- ir. Skipin sem lágu á Gunnólfsvík, gátu kom- izt þa&an hinn 9—10 þ. m og hingaS vestur út af Eyjafir&i. Barkskipife Emma er sagt a& hafi sjest hjer títi fyrir fir&inura 13 þ m , en gat eigi vegna hafíssins komizt inn á fjöi&inn. Hin skipin Rachel og Iris, er fara áttu til Skagastrandar og Hofsdss, komuzt vestur á leiö fram af Siglufir&i 12 þ. m.; þar brotna&i f ísnum gat á Iris, svo skipverjar me& illann leik gátu siglt henni upp undir svonefndann Svarthöffca, fram af Siglunesi, hvar htín srjkk a& mestu á a&ra hli&ina. þá seinast fijettizt hinga&, var bdi& a& bjarga dr skipinu nokkru af farminum en sumpart meira og minna skemmdum. En Rachel var þar nokkru vest- ar undir seglum umkringd af fs, en þd ekki vonlaust um a& htín mundi koinast inn á Siglu- fjör&, sem sumpart var au&ur. 7. þ. m. var ma&ur sendur af nokkrum hjer í bænum austur á Vopnafji5r&, eptir tó- baki, og kom sendiraa&urinn aptur úr fer& þessari 14. þ. m. Hann sag&i frá, a& 12. þ. m. hef&i hann veriö hrí&teptur á Ví&irhdli á Fjöllum, fennti þá þar og vífcar fje, og tölu- vert sem misstist undan af lömbum. Nýmæli engin a& austan, nema bar&indin söinu og hjer. Allir Autsfir&ir fullir meb hafís. Kaupskipin Hjálmar til Hdsavíkur en Hertha til Akureyrar, láu þá seinast frjettizt enn á Djtípavog. Eng- inn afli af sjd er nú sag&ur hjer nor&an fyrir landi; einnig er sagt aflalaust af fugli viö Drangey því hann heldursig vi& ísinn og kem- ur ekki nærri llekunum. Allt af er a& sverfa meira og meira a& me& hungursnau&ina, og vífca sem fdlk lifir nú mest af því, sera þab er a& skera ni&ur skepnurnar. í vetur og vor, hefir verib gdSur silungs- afli vi& Mývatn. AUGLÝS«í€r. — Vi& undirskrifa&ir búendur á jör&unum Sybrivarbgjá, Litlaeyrarlandi, Leifstö&um og Kaupangi, gjörum ferSamönnum kunnugt, ab hjer eptir ver&a þeir a& vera útbtínir me& borg- un fyrir næturgisting og grei&a sem þeir við- þurfa, sömulei&is er þeim upp á lagt a& sleppa ekki hestum sínum leyfislaust í land tje&ra jar&a, heldur bi&ja fyrir þá, og borga ef þess óskafc ver&ur. Skrifab 8. apríl 1869. G. Magntísson, S Jóhannesson, Helgi Kol- beinsson, Jdn Rögnvaldsson. Fjármark Sigurbar FriSfinnssonar á Nautabiíi í Hjaltadal: Uvatt hægra; sneib- rifaS aptan ? vinstra og biti fr. Eigandi og ábyrgdarmadur BjÖrn Jónsson. Prentabar í prentsm. i. Aknreyrt. 3. Sveinsson. á Indlandi, en fdru síSan heim til Englands Reyndist María ágæt kona og þdtti miki& kve&a ab kvenndyg& hennar og kurteysi heima á Englandi. þau lif&u saman til elli glö& og á- nægb og unnu hvort öSru trdlega til dau&a- dags. Ljúkum vjer svo þessari sögn. Hrán kenn- ir oss a& þekkja ýmsa háttsemi Tatara, hversu fávísir þeir eru og spilltir, en þd finnast meb- al þeirra ágætir menn eins og mc&al annara þjd&a. ----------------• I

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.