Norðanfari


Norðanfari - 19.03.1870, Blaðsíða 4

Norðanfari - 19.03.1870, Blaðsíða 4
— 26 arrigning, mefe taisvcronm krapa slettingi, svo heita mátti afc jarMaust yrfci. Vefcrin hörbnufeu æ meir frá 21-30 nóv. meo mikilli snjdkonm og frostgaddi, enda var þá ísinn kominn, og jakar landfasfir vífcsvegar vifc Mjettuna. 2. des. var hjer hlákubloti, svo nokkur jörfc kom npp í Núpasveit og á vestur Sljettu, en afc katla engin á Austursljettu. 6. s. m. komu lnífcar afc nýju, en þd varö fannkoman mest 8. og 9. s. m. og úr því stöfcugar hrífcar og vefcragangur meo frosthörkutn fram ab jólum og á abfangadaginn var ákafasta bleyluhríb, svo snjdþyngslin voru orbin eins og mest á tít- ínánuoum afc undanförnii ; líka var þá komlnn talsverfcur hafíshrofci hjer inn á víkur og flda, og víst magnís víti í'yrir. Frá nýári gengu lenju- hríear fram til þess 13. þ. m. f gær var hjer hkíka, . svo jarfcarsnöp er komin í Núpasveit og á Veslursljetlu, en engin á Austursljettu, cnda tekur hjer ávalt lítifc nema í landsui>n= anátt. þafc eiu því verstu liorfur meb skepnu- höld rnanna, því ab mun heyjaoist lítifcísum- ar lil a& þola slík haifcindi. Ví&a hraktist lijcr nokku& af tii&n og hjá ílestum allt úthey, og sumstaear er af því enn nokkufc undir fönn, er slcgifc var í fjarlægfc. Bjarndýr koin hjor á land á Hai&bak, sem varb unnife, Ur brjefi af Langanesj d 20. jan. 1870, „þctta næstl. snmar, fær&i þessari sveit meb minnsta mdti björg af sjd ; ísinn sem lá fram- undir haust, tármafci bæbi selvei&i og lágva&a- vei&i, og þann stutta tíma sem sjdrin var au&- ur í haust, var fiskafli mjög lítill. Ekki fór lieldur sveitin varhluta af grasbrestinum ; út á nesinti varfc úthagi varla Ijáberandi, og mob- salli einn upp úr túnunum. því ur&u fdfcur- byrg&irnar allri venjti framar minni, og fób- urpeningur — svo fár sem hann er nú orb- ínn — í mestu hættu staddur; því hraknings- veíur voru svo mikil framanaf, og jar&laust orbib á jdlaföstu ; snjdr meb langmesta móti á þessum títna. Bloti var hjer í gærdar:, svo ab yddi á stiiku hæb. Mefc jólaföstu komu rak inn íshroba dálíliim, sem fyllti fjörurnar meb gtorku-og fdr sífcan. En þótt lítill væri — móts vi& ís/iellur fyrri ára — fær&i hann (5- venjulega gesti, heilmörg bjarndýr, ekki færri enn 8 hjeldu menn, og hefir eitt unnizt; hin fdru súm me& hrofcanum aptur, sum eru hjer enn a& vappa en eru meinlaus og stygg og vinnast því sí&ur. Örbyrgfe manna er hjer or&ín næsta mik- il ; þeir sem hafa stafci& eru a& falla, og öll- nm btíendum er ab hnigna, me&fram af því, a& sveitarþyngslin eru fjarskaleg orbin fyrir þeirra sakir, sem upp flosna ; lánstraustifc ab íiverfa í kaupstöfcunum og peningaekla tilfinn- anleg, ásamt bjargarskortinum Oss væri ntí því þörf á því, ab oss væri miflafc — þó ekki væri nema lítilli björg — af hinu títlenda gjafa korni, sem sagt er ab Vopnfir&ingar og Strónd- nngar sje búnir a& fá skerf af. Værinúekki lijálpin næst, þegar þörfin er mest, svo ab tí&arfarifc breyttist brá&um til balna&ar, þá færi ekki vel, en hins betra er a& vona. þess er vert ab geta — öbrtim til fyrir- myndar — a& herra faktor G. Ivarsen á Vopnafiv&i, kvab mjög lítio'hafapant- a&, afmunabarvöru meb skipinu næstl Kaust, enda yfirlýsti hann því me& umbur&ar- brjefi í haust, ab skuldugir menn fengju ab eins í vetur úttekt á naubsynja vörum. Fyr- ir þetta ætti hann opinberar pakkir skyldar". Ur brjefi úr Húnavatnssýslu d. 1. febrúar 1870. „Miklar voru hjer fannkomur, hríbar og illvifcur framanaf í vetur; hygg jeg ab eng- inn muni jafnmikil fannalö'g í lágsveitunum hjer í sýslu fyrri part vetrar, sem nú; mátti heita ab bjarglaust væri orbib fyrir allar skepn- ur yfir gjörvalla Húnavatnssýslu, fyrir jdl, mest af snjóþyngslum. En sí&an á BÓlstö&um hefir verib blícasta ve&urátta og opt þýfcur, svo nú er komin vífcast jörfe, og hún nægileg í öllum lágsveitum. Á jdlaföstu var mabur sendur frá Asum í Svínavatnshrepp vesttir í Hrtíta- fjörfc, og varb hann ííti á Hrtítafjarfcarhálsi ? og cr ófundin enn þab jeg tilveit*. Úr brjefi 20 febr. 1870. „þafe eru fá ár sífcan jeg samdi og ritafci æfisögubrot þeirra nafnkenndu fu&ga á Horiisti'öndiini, Halls bónda á Horni og Hallvar&ar sonar hans, og sendi grafskript a& setja yfir leifci Hallvar&ar, hver e& liggur í Skjaldbjarnarvík. Sí&an hefir þab rokkrum sinnum ske&, a& Hallvav&ur hefir sýnst mjer í svefni og sagt rmjer ýmislega heimsku, og nú í vetur, rjett cptir þii&judagsbilinn, sýnd- jst mjer hann segjandi : Nú eru vor&in mikil tífcindi í landi hjer af stórsköíum og berscrks- gangi náttiírunnar, mun þjer ekki álitlegt þykja, því karl nokkur gamall, forn í skapi, seni nú á hcima í Skjaldbjarnarvík, hleypti um ndtt- ina fyrir bilinn, flæbarmús í sjdinn, hverja Iiann haffci lengi átt og dýrkab, en sj.ílfur er hann ntí feigur. Skabar ern or&nir miklir, en Gu& fer nú a& vægja til me& árferfeib eg bata mönn- um ska&ana smátt og smátt; sífan hvarfmjer drat:mma&urinn. Hva& kemur til þess , ab vjer Noilendingar getum ekki öfclast neina hluttekn- ing í þeiin gjafasamskotum, sem safnast hafa utanlands til hjálpar íslandi. Eruni vjer alltaf ofríkir til ab þiggja hjálp? efcur dverfcugri enn Stibtir og Vestur amtib, ebur eigum vjer ónyt yíirvölda ? Ab kviildi hins 25. f m. kom sendimab- ur, prestsins sjera Hjörleifs á Skinnastöfcnm, Jdn l'jeturss, aptur afc sunnan, meb brjef stipts- yfirvaldanna til sjera Hjörleifs, um a& honum væri veitt Tjöin í Svarfa&ardal. A& sunnan er a& frjeita beztu ti& svo þar sást vaila klaki á mýrtim; og nokkrir, sem byrja&ir voru á ttína- sljettun, Á þorraþrælinn 19. febr. um kvöldib, brast hjer í norfcanbil me& gaddi. Frá því og allt til 4 marz, var vefcursta&an nor&an og opt hörkur miklar mest 10—19. gr. R. , en snjó- kotna lítil. En 4. marz skipti aptur um ve&- uráttuna me& hlákum og blí&vifcri, mest 12 gr. hita á R á daginn, en 8 gr. á ndttunni. A þorranum var á stökusta& fariö a& votta fyr- ir grófri. I seinustu þorravikunni var á Hofi í Skagafjaifcardölum gengife til grasa 10. þ m brast í noríanhríbargarb harfcann, og allt- af til þess 17. dag þ m. hafa veri& meiri og minni heljur, frá 17—21 gr. og snjdfall nokk= urt; mö'rgum þykir líklegt, a& mikill hafís sje skammt undan landi, og láir jakar hafa í sein- ustu illvifcrunum orfcifc hjer tít me& fir&inum landfastir. Fyrir skömmu sí&an haf&i bjarndýr veri& skolife fyrir ofan bæinn á Kylsnesi á Sljettu ; og f vikunni sem Iei& haf&i bjarndýr komifc á land í Ólafsfiifci. Meb manni ný- komnum afc sunnan, er ab frjetta sömu góbu tíbina og áfcur, og fiskafla mikinn um allt su&- urland. (Eptir fjdbdlfi d. 26. jantíar og 9. febr. 1870). A Selalæk á Rangárvöllum, dóu 6 mann- eskjur frá því í ndv. og til þess í janúar þ. á., allar úr taugaveikinni, Mislingasdttin haf&i í jantíar, verib komin vestur yfir Skei&arár- sand og í Fljdtshveríifc, og lagt marga í rúmici. Nokkrir í Húnavatnssýslu skáru skepnur af heyjum sínum. Mifcíir&ingar, ráku sau&i og hross, eitthvab um 120 talsins ti! hagagöngu, sufcur í Borgarfjör& Stykkishólmsskipifc haf&i komifc þangafc í mifcjum jantíarmánafci þ. á , en Skonneitskipi& Lucinde til Reykjavíkur 29. s. m, eptir 11 daga fer& frá Belfast á írlandi. Frifcur er sagfcur yfir allt millum þjdbanna. Blífcvibri og bezta vetrarfar fram ti! jdla um allann norfcurhluta Evrdpu, en þá brá til snjda og kulda í Danmöiku 8.-9. jantíar, var söluverb á korni 5 rd. 80, ofan i 5 rd. 24sk., saltfiskur haffci selzt fremur vel, og ullin „svona skafclaust", en afcrar íslenzkar vörtir mifcur. 28. janúar rak hvalkálf upp á Hafnar- skci& í Ölfusi, 18 álna langan, heilan og ó- skcmmdan 2. febrtíarmán. var& skiptapi upp undir Iandi á Selljarnarnesi, fórust þar 7 menn, en 2 var& bjargab. Formaburinn hjet Einar Ein- arsson frá Rábagerfci, um fertugsaldur. Af stjdrnarmálum íslands frjeitist ekkert, ánnab en a& Orla Lehmann, haffci gjört fyrir- spurn til li)g8tjdrnarráfcherrans um þa&, hvort taka ætti fyrir á þessu ríkisþingi stjdrnar- skipunarmái íslands, er lagt var fyrir alþingi í sumar sem leib. Bæfci ensk og dönsk blöb yfir nóvember og desember, höffcu afc færá margorbar skýrsl- ur, um opnunina á Suezskur&inum 18. ndvem- ber f. á. þetta er og tali& eitthvert hib mesta afreksverk 19, aldarinnar. Síban grafin var skur&urinn yfir rifi& er tengir þær saman Asíu og Afríku, er Afríka orfcin afc eyju, og skipaleifc komin millum Mifcjarbarhafs og Raufca- hafs botnanna. Daginn sem skurburinn var opnafeur, fdru gegnum hann 100—150 haf- skipa. Eigi var þa& ab sjá af ábumefndum blöfcum, afc afcrir heffcu sætt bofci Ismail8 E- gyptalands konungs, en Jdsep Austurríkis- keisari, Evgenie drottning Napoleons keisara, Wilhjálmur konungsefni frá Hollandi, auk margra jarla, fursta og stórhöffcingja, er þar voru komnir, ásamt grúa af fdlki tír öllum, heimsálfum. Svo haffci kvefcíb mikib afe vif- búnafei, veizludýrfe, rausn og gestrisni Ismails vícikonungs, ab undrum þdtti gegna, og líkt sero frásó'gurnar í „þúsund og einni ndtt", er dsennilegastar þykja, og skáldaýkjur einar. 19. ndv. sæmdi Napoleon keisari Lesseps hinn mikla forgöngumann fyrir Suezskurbinum, stdr- krossi heifcursfylkingarinnar. Úr brjefi dr Rv. d. 7. febr. 1870. Fjár- kláfcinn upþi á Sufcurnesjum og fyrir austan- fjall. þjdfcdlfur hrdpar lækna 1 lækna I Veb- nráttan hefir verib ágæt sí&an á stílstö&uia. Oríst á Siifcurlandi og nú í Skaptafellssýslu ; þd hefir sífan þsrri kom verifc dstbfcugt. Fisk- ur undir Jökli ; afbragfcsafli vifc ísafjar&ardjiíp; hlafcfiski f Garfcssjd af þorski og ísu. Höfub- stafcurinn er allslaus; nema dáUtib af rúgi, sykri, brv. , lampaolíu og pappfr m. fl. Heil- brigfci er manna á mefcal. Nafnkenndir hafa engir dáifc nýlega. Strí& er í vændum mill- um Soldáns Tyrkja keisara og vicekonungsins á Egyptalandi Isinail (Pascha) jarls. Englar ætla afe veita Tyrkjum, en Frakkar Egypta- landsniönnum. Jarlin baufe ekki Soldííni, sem mörgum ö&rum stdiherrum, ab vera vib þá opna átti Suezskur&inn. Mælt er a& Rússa- keisara liafi verife byrlafe eilur. Úr brjefi frá Kh. d. 4. ndv. 1869, í hverjvi skrifafe er, afc kornvara sje alltaf ab leekka í verfci. Stormar og rigningar miklar gengib í haust, og af þeim leibst skipaskafcar. f byrjun ndvembm. sukku f Jdtlandshafi 2. stdr gufu- skip frá Arhúsum, er fara áttu meb fjenafc til Englands, kostafci hvort þeirra svo hundru&um þtísund dala skipti. þd hjer ab framan þess sje getife, ab al- mennur frifcur sje millum þjófcanna, þá er eigi ab sífcur hjer og hvar herskátt, upphlaup, vígafeili og slríb, t. a. m. á Nýja-Sjálandi í Australíu, á eyjunni Kvíbvi í Vesturheimi, í Mexíkó, í Paraguay, millum Lopez og Brasilíu- manna, í Spaníu, í Dalmatiu og víbar. A Nýja-Sjálandi hdfu Maoireme ebur hinir inn- bornu menn þar uppreist í sumar sem leife, gegn nýlendumönnum, sem flestir eru Bretar, og drápu nokkra af þeim, ræntu borgir og bæi. Sumir af þeim sem komust undan, stukku þegar úr Iandi mefc fjölskyldur sínar og heim til átthaga sinna, og me&al þeirra, byskup Mon- rá&, er fyrir skömmu sífcan fdr til Nýja-Sja- lands a& stofna nýlendn þar og bofca kristni mefcal heifcingianna. Nýlendurnenn hafa skor- a& á ensku stjdrnina, ab senda þangab herlib, því þeir fáu hermenn, sem þar sjeu fyrir, orki sem engu til ab berja á uppreistarmönnum ; en sijórnin fæiizt undan. Nokkrir vilja, afe nýlendtimenn kosti sjálfir herlifc sitt þar. Stjdrn- inn á Englandi segist hafa ndg annafe a& gjöra meb fje ríkisins, bæbi heima hjá sjer og aust- ur á Indlandi. þab liggur því vife borfe, ao hún ka.IIi heim herlife sitt, eigi ab eins frá Nýja- Sjálandi, heldur og öbrum nýlendum sínum. Nýlendumenn Breta á Nýja-Sjálandi og í Af- ríku hafa þess vegna ögrab því, ab þeir þá mundu leita .sjer libs hjá Ameríkumönnum, Frökkum eba Prússnm; en Bretar láta sera sjer sje hvergji í þessti tilliti annt; enda þdtt Canada vildi komast í fjelag vib Bandafylkin. Vesiurheims blófcin tala nú líka mikifc um, afe afcskilnafcur nýlendumanna frá mdfcurland- inu, sje á næstu grösum. Stdrblafeife „Times" á Englandi, hefir og í nokkrum mjög merki- legum greinum, leytast vifc ab sanna þab, a& slíkur afcskilnabur, væri Englandi alls eigi til nokkurs tjdns, og sem ekki ætti afc þurfa, a& hleypa af einu fallbyssuskoti hjefcan af, til a& verja nýlendurnar ; því þab horffci rjettast vife, afe þær sjálfar kostufeu eigin landvörn sína. Nýlendumenn á Nýja-Sjálandi hafa því enn skorafc á ensku stjdrnina, afc htín, a& minnsta kosti lofafci þeim afe halda því herli&i, sem hjá þeim er, gegn því, afe þeir næstu 5 ár, kost- ufeu 1500 manns sjálfir af herlifeinu. Bretar ætla því afe láta tilleifeast fyrst um sinn, að lifeife sje þar kjurrt; en scgja þd, afe þab sje rjettast, a& þeir nýlendumenn kenni sjálfir á illri breytni sinni vi& innborna menn þar, er hafi verib afcal orsök uppreistarinnar. þess vegna fer Granville utanrílvisráfcherra því enn fram, ab lifcib sje kallab heim. (Framh. s). 26. f. m. hdf nor&anpdstur, Magnús Hall- grímsson hjeban ferfe sína til Reykjavíkur, en austanpdstur til baka 4 þ, m.; og á hann a& fara aptur frá Eskjuíirfci 1. dag aprílm. næstk. 6. dag þ. m. lagfci hjefcan af stafe verzlunarm. Jakob Havsteen sufcur til Reykjav. og þa&an ætlafci hann, til Kaupmannahafnar í verzlun- arerindum fyrir föfcur sinn. tS^* 9. marz 1870, töpufcust á Akureyri, forn- ar reifcbuxur sem finnandi er befcinn afe skila til ritstjdra |<íor?anfara.______________________ Eujandi og libyrydarmadm- BjÖm JÓnSSOIl. Fieutafcur í prentsm. í Akureyri. J. Sveíneson.

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.