Norðanfari


Norðanfari - 24.02.1880, Blaðsíða 1

Norðanfari - 24.02.1880, Blaðsíða 1
19. ár. Akureyri, 24. febrúar 1880. Nr. 11—12. ílicl íslenzka fornleifafjelag. Næstliðið sumar stofnuðu nokkrir hinna helztu embættismanna í Reykjavík nýtt fje- Iag er nefnist «H i ð íslenz-ka f o r n- 1 e if a f j e 1 ag», og barst oss með síðasta pósti næstl. ár boðsbrjef og lög nefnds fjelags frá formanni pcss herra landfógcta Árna Thor- steinsson til birtingar í blaði vovu. Vjer purf- um 'ekki að vera margorðir um fj'elag petta, pví vjer vonum og teljum víst, að landar vorir muni jafnt sjá nauðsyn sem nytsemi pess, og ætlum vjer að peir sem unna frægð- arljóma fornaldarinnar og framfór og mennt- un binnar yfirstandandi og komanda tíðar, muni bezt geta sýnt áhuga sinn með pví að ganga í fjelagið senda pví forngripi og styrkja pað á annan hátt. Eitst. : BOBSBEJEF. Áhugi íslendinga á að viðhalda fornleif- um og safna peim hefir hingað til eigi verið jafnmikill og kapp pað, sem um margaraldir hefir verið lagt á, að varðveita sögur vorar, mál og pj-töerni, og er pó ljóst, að engin skýring yfir fornsögur vorar er betri, en pau pögulu vitni, er felast fá fet undir yfirborði jarðarinnar. s Margar af fornleifum vorum hafa lógazt og farið forgörðum. Fjöldi peirra hefir komizt í hendur útlendra manna, sem eigi hafa skeytt peim nema til stundargamans, og eigi skilið þýðing peirra fyrir oss. það eru að eins sumar peirra, er hafa lent á útlendum söfnum, en pó hvergi svo margar, að pær geti geíið nokkra ljósa eða samfasta hugmynd um menntunarástand lands vors á ýmsum tímum. Síðan hið íslenzka forngripasafn var stofn- að, heíir pað að vísu borgið mörgum íslenzkum fornleifum, sem annars hefði glatazt eða tvístr- azt, en mikið vantar pó á, að pað, einkum sökum fjeskorts geti verndað svo íslenzkar fornleifar sem skyldi, og er pví ljóst að brýn pörf er á, að landsmenm leggi sig enn berur fram, en hingað til héfir verið um pað að vernda fornleifar vorar, pess vegna hafa ná- lega 40 menn gengið í fjelag, "ex nefnist hið íslenzka fornleifafjelag, og er pað fyrirætlan fjelagsins að starfa að pví af ollu megni, að Forngripasafn vort geti auðgast pannig af fornmenjum, að menn með pví geti rakið lífs- feril pjóðarinnar um hinar Hðtmaldir. Eink- um mun fjelagið verja kröptum sínum til að leita að fornleifum bæði í jðrð og á, vernda pær, lýsa peim og gjöra pær bæði pjóð vorri og erlendum fræðimönnum sem kunnastar. Áður hefir pað opt borið við að menn hafa grafið eptir foi nmenjum í gfóðahug, en pað kernur sjaldaf^ fyrir, að slíkur gröptur svari kostnaði, heldm' glatast pá jafnan sá fróðleikur, sem ætla má að fengizt hefði, ef rjett hefði verið farið að. Fjelagið mun pví eptir efn'ura styrkja að pví, að við slíkar rannsóknir sje farið eptir vísindalegum reglum, og grafið sje með nægilegu eptirliti, til pess að pjóð vor geti haft nokkra trygging fyrir, að svo rjett sje að farið, sem bezt má verða. Sje pví að einhver viti til fornra mannvirkja sem purfa friðunar, uppgraptar eða vísindalegrar rann- sóknar, vonast fjelagið eptir að menn leiti sín, og mun pað pá veita fullting sitt. það er áform fjelagsins að láta rannsaka þingvöll, fyrst og fremst Lögberg, og mun rannsóknum pessum par eptir verða framhaldið víðar. Fjelagið leyfir, sjer pví,, $ skora á alla pá menn, innlenda og útlenda, er unna hin- um fornu fræðum vorum, að ganga í fjelagið, annaðhvort með tveggja króna tillagi á ári hverju, eða 25 króna tillagi í eittskipti. Syo eru menn og beðnir, að styrkja fjelagið í öllum starfa pess, par á meðal með pví að vísa á fornleifar og menjar frá fyrri öldum, senda pær til ráðstöfunar á forngripasafnið, láta skýrslur í tje um fornleifar, sem enn kunna að vera lítt pekktar, eða um gripi, sem æskilegt er að fá vitneskju um. Stjórn fornleifafjelagsins, 27. nóvbr. 1879. Árni Thorsteinsson, Bergur Thorberg. formaður. Björn Magnúss. Ólsen. Jón Árnason. Jón þorkelsson. Magnús Stephensen, Sigurður Vigfússon, íjehirðir. varaformaður. L 0 0 hins íslenzka fornleifafjelags. Indriði Einarsson. Verksrið fjelagsins. 1. gr. Tilgangur fjelagsins er að vernda forn- leifar vorar, leiða pær í Ijós, og auka pekk- ing á hinum fornu sögum og siðum feðra vorra. Fjelag vort starfar að pví, að pær 'forn- leifar og mannvirki, sem enn kunna að finn- ast á íslandi og ei verða flutt á forngripa- safnið, nái vernd og peim verði haldið við, eptir pví sem bezt má verða, hvort sem er með lögum er fjelagið mun reyna að fá fram gengt, eða öðrum ráðstöfunum. Enn fremur starfar fjelag vort að pví, að leiða fornleifaf'í ljós, og mun petta verða gjört á sem tryggilegastan hátt, bæði til pess að stöðvar pær, er rannsakaðar verða, eigi raskist, að fundnum munum verði haldið sam- an óskertum, og að ekkert pað verði hulið eða ókunnugt, sem við fundinn gæti aukið kunnáttu manna á fornum hlutum. pannig mun fjelagið láta rannsaka vísindalega hinn forna alpingisstað vorn á tingvelli, í fyrsta lagi lögberg, til pess að ganga úr skuggá um vafa pann, sem um pað er vakinn, svo og leifar af búðum og öðrum mannvirkjum, sem par kunna að vera eptir, enn fremur staði pá er hof hafa verið á eða ping haldin, hauga, gömul virki o, fl. Ætlunarverk fjelagsins er og að auka kunnáttu pjóðar vorrar með pví að fræða al- menning um fornleifar og sögulega pýðing peirra. Fjelagið heldur pvi til forngripasafns- ins öllum peim munum, er geta haft pýðing fyrir sögu vora og lífernisháttu á hinum liðna tíma, pannig að menn með safni pessu geti, að pví leyti sem frekast má vera, rakið lífs- feril pjóðar vorrar um hinar liðnu aldir. Að pessu styrkir og fjelagið með pví að gefa út tímarit með fornfræðilegum ritgjörðum og skýrslum um aðgjörðir pess, svo og sjá um, að haldnir verði á hverju ári að minnsta kosti Tómas Beinhagen. (Framhald). Um petta leyti geysaði ófriðurinn yfir allt pýzkaland. Tómas fjekk eíns og aðrir að kenna á afleiðingunum. En nauðir föð- urlandsins gengu honum nær hjarta en hans eigin ; hann var of gamall til að fara, í stríðið sjálfur, en hann leyfði Jósep að fara og gaf honum blessun sína. Hið blóð- uga stríð færðist einatt nær og nær og eyði- lagði seinast part af landsbænum og par á meðal hús Keinhagens. Jósep fjell á or- ustuvellinum ' við Gr. og hans sorgmædda, margreynda móðir dó af sorg. þannig stóð pá Tómas einmana,, með hjartað f'ullt af sorg , eins og útskúfaður ölmusu maður og átti ekkert eptir í veröld- inni nema sínu góðu og yndislegu dóttur Ödu. Loksins komst friður á, og pá vogaði Keinhagen að 'snúa sjer til stjórnarinnar og kvarta um raunir sínar. Margir tóku hlutdeild í hörmum hans, og pó hann gæti eigi sannað sakleysi sitt um bróðurmorðið, pá vottaði framferði hans bæði eptir og áð- ur honum til afsökunar, svo honum var veitt hið lausa prestakall í G ... og par var pað sem yjer fyrst fundum hann. Nokkrar vikur voru liðnar frá pví Reinhagen talaði við ókenndu mennina á hæðinni hjá orustuvellínum, pá kom honum allt í einu óvæntur gleðiboðskapur. Hon- um var boðið hið góða prestakall á jarð-' eignum yfirherí'oringja herra V. Fagur vonargeisli skein en í huga hans. pað voru eigi hinar miklu tekjur sem glöddu hann og komu honum til að piggja boð petta, — 21 - heldur hitt. að menn að nýju fóru að sýna honum tiltrú og meta rjett mannkosti hans. par að auki var veran í G. orðin honum pungbær; ýmsir ungir velmegandi borgarar höfðu beðið Ödu, en hún hugsaði eigi um annað en pjóna föður sinum með ást og umönnun og neitaði pví öllum biðlum, svo að ást peirra snerist upp í óvild og hatur. þá hann vildi leita huggunar hjá sinni gömlu vinkonu náttúrunni, pá sá hann eigi annað í kringum sig en orustuvöllinn með hans hryggilegu endnrmiuningnm. Hann tók pvi með pakklæti móti pessu honum óskilj- anlega boði og ferðaðist með dóttur sinni, til bæjar pess, par sem prestakallið lá. Hið frjófsama og fagra landspláz, hinn stóri og velbyggði bær og hið útsjónar fagra prestsetur, allt brosti innilega á móti peim, og hinar ástríku viðtökur safnaðarins fylltu hjörtu peirra með von og gleði. þeim var

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.