Norðanfari


Norðanfari - 03.04.1880, Blaðsíða 1

Norðanfari - 03.04.1880, Blaðsíða 1
19. ár. Akureyri, 3. apríl 1880. Nr. 19—20. Jarðarför Hallgríms prófasts Jónssonar á Hólmum í Reyðarfirði 23. jan. 1880. (Sbr. «Skuld» IH. árg. 412. d.). Jarðarförin fór fram að viðstöddum 200 manna bæði innan sveitar og utan, er fylgdu honum til grafar, þar á meðal6 prestar: sjera Jónas sonur hins látna, prófastur sjera Berg- ur Jónsáon í Vallanesi, sjera Stefán Jóns- son- á Kolfreyjustað, sjera Björn |>orláksson á Hjaltastað (bróðursonur hins látna), sjera Magnús Jónsson á Skorrastað og úr Norður- MtUaprófastsdæmi sjera |>orvaldur Ásgeirsson frá Hofteigi. 3 húskveðjur voru fiuttar hin fyrsta af sjera Birni, önnur af sjera Magnúsi og sú þriðja af sjera Bergi prófasti. í kirkj- unni hjeldu þeir líkræður: sjera Stefan, sjera Magnús og próf. sjera Bergur. í kirkjunni var við petta tækifæri «harmonium» (stofu-orgel) er sýslumaður Johnsen á, og Ijek sjera |>or- valdur á það og stýrði söngnum; meðal allra sem fylgdu var útbýtt prentaðri grafskript eptir sjera S(vein) N(íelsson) svo hljóðandi: Nú er hniginn f'yrir heljarbrandi fagurrar ættar fagur laukur HALLGKÍMUK JÓÍÍSSON fæddur 16. ágúst 1811, útskrifaður úr Bessastaðaskóla 1835. Fór á Kaupmannahafnar háskóla 1836, Tók par guðfræðispróf með fyrstu einkunn 1840. Vígðist prestur til Hólma í Beyðarfirði 1841. Varð prófastur í Suður-Múlaprófastsdæmi 1847 og gegndi pví embætti til 1862. Hann kvongaðist haustið 1840 Kristrúnu Jónsdóttur á Grenjaðarstað. |>eim varð fjögra barna auðið, tveggja sona og tveggja dætra, sem öll lifa í heiðarlegri stöðu. Hann andaðist 5. janúar 188 0. Hann var snillingur hjartaprúður, orðsæll, vinsæll, allra hugljúíi. Ágætar gáfur gæfan studdi. Hugarstarf skarplegt hyggni og stilling studdu og prýddu hjá prúðmenninu. Hjer var guðræknin og geðprekið stóra eflt, glætt og auðgað af anda Guðs — talandi vottUr trúar-styrkleikans, í hreinu, hógværu og hugspöku brjósti, er sigrast á öllu seinast mótlæti. S. N. A Kistulokinu ofarlega innan í kransi sást kross úr hvítu atlask-silki og' á prentuð pessi orð (eptir Pál Olafsson): f Hallgrímur prófastur Jónsson. ie/8 1811.—^ 1880. Góður maður og guðhræddur, hjartahreinn, og hreinskilinn vina-vandur og vina beztur dauðtryggur og djúphygginn, rjettsýnn og ráðhollur, orðheldinn og orðgætinn peim kærastur, er pekktu hann bezt.' Eptir útförina var öllum hinum mörgu gestum veittur hinn virðulegasti beini, og er upp var staðið frá borðum flutti sjeraJónas söfnuðinum síðustu kveðju föður síns, einnig þakkaði hann honum pá hlífð og vorkunnsemi er hann hefði sýnt sjer í hinum punga sjúkdómi föður síns, og að síðustu þakkaði hann öllum er við voru, þá huggnun og hluttekning, er þeir höfðu sýnt aðstandendum, með því að sækja þangað, sumir yfir sjóleiðir, sumir yfir fjall- vegu lengra og skemmra að til að heíðra minning föður síns og fylgja honum til grafar. Veður hafði verið gott. Kirkjan var prýdd þannig: að kórstafn kringum altaris- töfluna, prjediku narstólinn og kórsúlurnar, voru klæddar í svart. Fáein orð um stærðfræðis- kennsluna í lærða skólanum. |>eim er lesa burtfararprófstöfiuna frá latínuskólanum fýrir tvö hin síðustu árin mun þykja undarlegt, hve lágir vitnisburðir hafa fallið í talnafræðinni og rúmmálsíræð- inni, þar sem 2/3 af stúdentum 1878 fengu einkunnimar «illa» og «laklega» í annari- hvorri eða báðum, en 1879 helmingurinn. J>að er eðlilegt þó menn leiðist til að hugsa, að hjer sje allt ekki eins og vera ber, ann- aðhvort frá hálfu kennarans eða lærisveinanna, en hvort heldur er geta þeir einir borið um, sem vel þekkja til. pegar þessar tvær seinustu próftöfiur eru bornar saman við töflurnar frá hinum fyrri árum, þá sjezt það, að þessi tvö síðustu ár- in hafa fleiri stúdentar fengið einkunnina «illa» en öll þau ár á undan, sem hinn nú- verandi stærðfræðiskennari hefir verið við þessa kennslu, eða síðan 1863, en einmitt þetta leiðir menn til að ætla, að þessi vondi vitnisburður eigi fremur hina sönnu rót sína í hirðuleysi þessara seinustu stúdenta, en að hann sje kennaranum að kenna. Stærðfræðin er yfirhöfuð flestum vísinda- greinum þungskildari, og útheimtir því frem- ur sjerstakar gáfur, en því fremur þarfgóðan _39 — og árvakran kennara i henni er bæði sje sjálfur vel að sjer og hafi lag á að kenna öðrum og vit á að velja hentugar kennslu- bækur, er bæði samsvari tímanum sem kennslu- grein þessari er ætlaður, og svo einkum skiln- ingsþroska lærisveinanna. En þetta verður hvorki sagt um hinn núverandi stærðfræðiskennara nje bækurþær, sem hann hefir við haft, að minnsta kosti sumar þeirra, t. a. m. Rúmmálsfræði Ramu- sar, því að hún er alls eigi hentug kennslu- bók fyrir latínu skólann. Framsetning Ra- musar er of lærð og flókin fyrir skilning flestra lærisveina, og þessar löngu sannanir á hverri setningu (Theorem), sem piltar eiga að læra eru ekki til neins, nema rugla þá, svo að þeir vita eiginlega ekkert, eða lítið af öllum þeim aragrúa af setningum sem þeim er sett fyrir að læra. Sterometria sú , sem brúkuð hefir verið hin síðustu ár, er flestum stúdentum víst svo ókunn, að þeir geta lítið um hana borið, nema það, að hún er víst allt of löng ef dæma skal eptir því, að kenn- arinn hefir nú hin síðustu tvö ár látið hlaupa yfir fulla 2/3 í henni; hann hefir látið lesa setning og setning á stangli, án þess að gefa piltum nokkra hugmynd um það, sem' á milli var, hlýtur slík aðferð að vera mjög ó- heppileg, þvi að margt af því, sem. hiaupið er yfir getur óbeinlínis hjálpað piltinum til að skilja þetta hrafl sem hann á að læra og sem hann opt og tíðum skilur ekki. J>að er mjög óheppilegt, 'að hafa þær kennslubækur sem miklu þarf að sleppa úr, annaðhvort af því, að það er ónauðsynlegt, eða þá ofþungt fyrir nemendurna eða jafnvel kennarann sjálf- an. En þó bækurnar hafi eigi verið sem hentugastar, þá getur það ekki hafa staðið fyrir framförum pilta ef kennarinn væri góð- ur, því að góður kennari getur kennt vísinda-# greinina vel nærri því hvernig sem bækurn- ar eru, og þessi hnignun í stærðfræðinni get- ur því síður átt rót sína í bókunum einum sem sömu bækur hafa verið brukaðar í henni í mörg ár. J>essi apturför verður þyí, a'ð því er sýnist, að vera komin af hirðuleysi lærisveinanna pessi tvö síðustu ár, eða þá af ódugnaði kennarans, því að það verðuf þó varla sagt, að þessir seinustu stúdentar frá 1878 og 1879 sjeu svo heimskir, að eigi sje unnt að troða í þá hinni stærðfræðislegu speki einkunnir þeirra í hinum vísindagreinunum eru heldur ekkert lakari en að undanförnu. Sje hirðuleysi þeirra um að kenna, þá fellur sökin um leið á kennarann, því að enginn ár- vakur og góður kennari lætur það viðgang- ast að lærisveinar hans vanræki nám sitt hjá honum ár eptir ár í 6 ár og fái síðan ein- kunnina illa og laklega. Að því erjegþekki, mun heldur enginn kennaranna, geta með sönnu borið þessum stúdentum hirðuleysi á bryn fremur en öðrum lærisveinum sínum. En þegar nú litið er á kennsluna sjálfa þá er hún allt annað en góð; fyrst og fremst er kennarinn varla fær til að kenna þessa vís- indagrein, sem þarf töluverðan skarpleik og gáfnanákvæmni, er hann hefir lítttilað bera, en auk þess er það, að þó hann skiiji sjálfur

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.