Suðri - 31.03.1883, Blaðsíða 3

Suðri - 31.03.1883, Blaðsíða 3
27 og finnst Austurríkismönnum stundum ndg um hve þeirra gætir lítið. 1 Berditsjev, sunnan og vestan á Rússlandi, brann leikhús um um miðj- an janúarmánuð, þar brann 300 manns inni. Eigi fara rdsturnar á írlandi minnkandi. í höfuðborginni, Dyflinni, gengur eigi á öðru en stórrdstum og samsærum ; menn eru handsamaðir tugum saman og kastað í fangelsi, en svo lítur út, sem byltingamönnum fjölgi en fækki eigi við það. Fyrir skömmu eru nú morðingjar þeir uppvísir, er drápu Cavendish Iávarð og Burke land- ritara í maímán. í fyrra vor. í fyrra vetur höfðu írar stofnað morðfélag til að ráða ina æðstu ensku embættismenn á írlandi af dðgum ; þá var Forster írlandsráðgjafi og var honum ætlaður bani fyrstum manna ; hvað eptir annað var honum gerð fyrirsát, en alltaf varð eitthvað honum til lífs. Cavendish lávarður var drepinn af því að hann fylgdist með Burke ; annars var hon- um ekki bani ætlaður. Um 20 af morðfélaginu hafaverið teknir höndum og bíða þeir nú ddms. Gladstone hefur verið fremur las- inn í vetur; fór hann suður til Mið- jarðarhafs sér til heilsubótar, og dvaldi þar um hríð, en var á heimleið aptur, er síðast fréttist, því að þing Breta var sett í miðjum f. m, Skiptjón varð fyrir Hollandsströud- um í vetur; gufuskip tvö, þýzkt vestur- faraskip, Cimbria, og enskt kolaskip frá Hull, Sultan, rákust á í þoku og náttmyrkri eg laskaðist Cimbria svo, að bún sökk þegar; var hún á leiðinni til Nýju Jdrvíkur með 402 vesturfara; af íarþegjum og skipverjum varð að eins 56 bjargað. Stórflóð hefir orðið í flestum ám í Miðevrdpu og valdið miklu tjóni; mest brögð hafa orðið að því í Kín, Neckar, Main og fleiri elfum á þjóð- verjalandi; urðu menn þúsundum sam- an húsvilltir og atvinnulausir. Donau óx líka svo að tjón varð að í Austur- ríki, en einkum á Ungaralandi. Safn- að hefir verið stórfé, svo mörgum mil- jdnum skiptir, handa þeim, er tjdnið biðu. Bichard Wagner, inn heims- frægi kompdnisti, andaðist í Feneyjum 13. f. m., sjötugur að aldri. Auk annars var hann einkennilegur að því, að hann orti sjálfur undir öllum söngleikjum (óperum) þeim, er hann kompóneraði. Valdi hann sér einkum yrkisefni úr edduöld og fornöld inna germönsku þjóða. Nordenskjöld, inn frægi, sænski norðurfari,_ætlarenn í langferð norður á bóginn. Tilgangurinn er sá að leita inn- ar fornu austurbyggðar á Grænlandi og gera ýmsar aðrar vísindalegar rann- sóknir þar í landi. Hans skoðun er, að Austurbyggðar sé að leita austan á Grænlandi, en eigi að sunnan og vestan, sem Danir ætla. Oscar Dick- son, stdrkaupmaður í Gautaborg, kost- ar förina. Á leið sinni til Grænlands mun hann koma við í Reykjavík í sumar. I Norður-Ameríku hafa fjarska- legir vatnavextir verið í flestum stdr- ám í vetur, einkum Ohio. Manntjón varð nokkuð, en fjártjón allt að 30 miljónum króna. 1 Milwaukee, höfuðstaðnum í Wis- consin, brann hdtel 9. janúarmán. Hótelið var sjöloptað, nýlegt og ram- byggt. Voru þar um 400 manna að- komandi og 100 vinnufdlks. Svo var eldurinn skjdtur, að eplir fjdrðung stundar stdð allt hdtelið frá kjallara til mænis í björtu báli. Allir stigar tepptust þegar af eldi og reyk. peir er efst bjuggu fleygðu sér upp á líf og dauða út um gluggana og týndu þannig 60 manns lífi. Meiri hluti manna brann þar inni en nokkurum varð þd bjargað, flestum meira eða minna limlestum. Eigandi hdtelsins, Hoíd, varð vitstola af skelfingum þess- um. Úr bréfi frá Kaupmannnahöfn 3. marz þ. á.: það er einkum tvennt sem einna mest hefir verið ritað og rætt um hér í Höfn, af þeim mönn- um, sem tala um annað en leikhús og söngkonur: Stúdentasamkundan (Studentersamfundet) og Dr. Georg Brandes. pað mun vera kunnugt heima, að stúdeutasamkundan var stofnuðí fyrra vor, af ýmsum framfara- mönnum, sem höfðu sagt sig úr stú- döutaleiáginu, og iíðar. hcfir fjöld; manna, sem áður höfðu ekki verið í neinu stúdentalélagi, gengið inn í hana, t. d. flestallir íslenzkir stú- deutar. Ágreiningurinn í stúdenta- félaginu gamla kom af því, að þeir sem þar höfðu völdin, viLiu með öllu bægja frá félaginu öllum þeim straum- um, sem nú fyrir nokkurum árum hal'a tekið að streyma gegnum þjdðlíf Dana bæöi í pólitík, bókmenntum og listum, og síðan hafa vaxið með hverju ári. Svo var stúdentasamkundan stofnuð og síðau hafa þar jafnan að öðru hverju verið fyrirlestrar og umræður um ýms efni, sem við koma menntun og pdli- tík. Engin skoðun er útilokuð, ef hún kemur fram í hæfilegum búningi. Til þessara umræðna hefir utanfélagsmönn- um verið boðið, eptir því sem rúm hefir leyft, og án þess að farið hafi verið eptir skoðunum þeirra, eins hægri mönnum, vinstri mönnum og sdsíalistum (jafnaðarmönnum). En það langmerkilegasta, sem félagið hefir gert, er það, að það hefir efnt til kauplausrar kennslu fyiir erfiðismenn. Fjölda manna er farið að veita tilsögn í þýzku, ensku, reikningi, réttritun, eðlisfræði, aflfræði, sagnafræði og fl. námsgreinum. Og þd hafa yfirvöldin gert þeim svo erfiitt fyrir, sem þau hafa getað. Forstöðumenn kennsl- unnar sóttu um að mega nota hús- næði í nokkurum af inum opinberu skdlum til að kenna þar, en því var tafarlaust neitað, og það án þess að nokkur grein væri gerð fyrir ástæðun- um. Má af því marka, hvejfrjálslynd- ir og þjdðhollir hægrimenn eru, enda hafa flest hægri blöðin hér í Höfn lagt illt til fyrirtækisins. pað þykir mjög biksvartur blettur á framkomu hægri manna gagnvart framfaratil- raunum inna frjálslyndari, þd ekki væri reyndar hvítt að velkja. Hér um daginn kvaddi Dr. Pingel, formaður stúdentasamkundunnar, til almenns stúdentafundar. Hann lét þá í ljds í ágætri ræðu, þá skoðun sína, að stúdentar ættu svo mjög að gefa sig við pdlitík, sem á. nokkurn hátt gæti samrýmzt við námsstarf þeirra, og þeirra aðalblutverk í pdli- tíkinni ætti að vera það, að brjdta uiður þann garð haturs og hleypiddma, sem lægi milli Dana og pjdðverja, enda væri ekki pjóðverjum einum um að kenna. AHmiklar umræður spunn- ust út úr því, og sá sem einkum studdi mál Dr. Pingels var Dr. G. Brandes. En harðar deilur hafa orðið út úr því í blöðunum, og hægri blöð- in vildu helzt gjöra Dr. Pingel ddreng og landráðamann. Dr. Brandes er nú kominn hingað til Kaupmannahafnar og háskdlans eptir 5 ára útivist. Nokkrir prívat- menn skjóta saman handa honum 4000 kr. á ári til þess að halda fyrirlestra hér við háskdlann. Aður en hann fdr frá Berlín var honum haldin skilnað- arveizla af inum helztu blaðamönnum, skáldum og vísindamönnum Berlínar og konum þeirra. pjdðskáldið Paul Heyse orti fagurt kvæði til hans og honum var að óllu leyti sýndur inn mesti sdmi. Fyrirlestra sína hér við háskólann um pýzkaland frá júlíbylt- ingunni 1830 verður hann að tvitaka og þd hverfa menn hundruðum saman frá í hvert skipti og fólki liggur við meiðingum af troðningi, því að nægi- lega stdrt húsnæði er ekki til. fiann af inum „dönsku dvergum" koma sér að minnsta kosti ekki allir saman um að líta smáum augum á. Innlendar fréttir. II. Að norðan og vestan. Með norðan- og vestanpdstinum höfum vér fengið þessar fréttir og bréf: Múlasýslum, 21. jan. þ. á.: Síðan um nýjár hafa gengið hér stöðugar þíður, en verið heldur votviðrasamt og dnotatíð á skepnum; þd ganga hestar flestir enn úti. Fullorðið fé er vel fært enn og hefir því þd aldrei eða mjög sjaldan verið gefið. Allt útlit er því fyrir, að menn kunni að halda skepnum sínum í vor, þdtt illa horfð- ist á í haust, er leið. Á efra Jökul- dal og Hrafnkelsdal hefir viðrað verst og jarðbannir verið síðan um eða fyrir jdlaföstukomu. — það er sagður mok- afli í Vopnafirði. ]Hngeyjarsýslu, þistilfirði 24. jan. þ. á.: Hér hafa opt verið austan og landsunnan bleytur og rigningar allt •

x

Suðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðri
https://timarit.is/publication/118

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.