Heimskringla - 31.03.1898, Blaðsíða 1

Heimskringla - 31.03.1898, Blaðsíða 1
Heimskringla XII. ÁR WINNIPEG, MANITOBA, 31. MARZ 1898. NR 25 Heyrnarleysi og suða fyrir eyrum læknast —með því að brúka— Wilsons Common Sense Ear Drums Algerlega ný uppfinding; frAbrugðin öllum öðrum útbúnaði. Þetta er sú eina áreiðanlega , hlust- pípa sem til er. Omögu- legt að sj'A bana þegar búið er að lAta hana í eyr- að. Hún gagnar þar sem læknarnir geta ekki hjAlpað.—Skrifiö eftir bækliug viðvíkjandi þessu. Verðið er, með full- komnum útbúnaði, $5.00 parið. Karl K. Albert, P. O. Box 589 503 Main St. WINNIPEG, MAN. 'M. It. Pantanir frá Bandaríkjunum afgreiddar fljótt og vel. Þegar þið skrifið þá getið um að auglýsingin hafi verið í Heimskringlu. F R E T TI R. Gufuskipið Coquitlam kom með þær fréttir til Vancouver, að námamenn þeir sem setið hefðu í Wrangel og Skag- way, á leið til Yukon, væru nú allir farnir þaðan. Hin kalda veðurAtta þennan manuð hefði bætt brautirnar mikið, og færið verið álitið Agætt alla leið til Dawson City. Sömu fréttir sögðu að 22 menn hefðu dáiðiSkag- way, í Febrúar 3 morð verið framin, og 1 sjAlfsmorð. Það er loksins fengin ályktuu nefnd- ar þeirrar, sem bandaríkin setti til þess að finna orsakir þær er leiddu til eyði- leggingar herskipsins Maine. Aðal- punktarnir í þessari ályktun nefndar- iunar eru: að alt hafi verið í beztu röð og reglu á skipinu, þegar það sprakk upp, að tvær sprengingar hafi átt sér stuð, sú fyrri frá sprengivél undir hlið skipsins, oghin rótt á eftir, [afleiðing af þeirri fyrri, sem sprengdi upp gkot- gagnaklefann í framskipinu, o<í að nefndin geti ekki sagt hverjir hafi or- sakað þetta verk. Það er sagtum þessa alyktun nefndariunar, að hún sé fáorð (um Í800 orð), en gagnorð. Þar sé ein- ungis skýrt fra því sem virkilega hafi átt sér stað, en ekki komið með neinar getsakir eða ágizkanir. Ed. Hansman, kona hans tg fimm börn brunnu til dauðs í húsí sinu í Kent í Minnespta þann 26. f. m. Þeg- ar eldnrinn sást, sem var um klukkan 8 um morguninn. þá var ómögnlegt að bjarga þeim. enda álitið að þaa hafi öll verið köfnuð fyrir nokkru. Nú er ekki álitið að nokkrum Banda- ríkja þegn sé óhætt lengur í Havana, enda kvað konsúll Lee, hafa tilkynt þeim að vísara væri ad hafa sig A burt meðan hæge væri. Búist við uppþoti og blóðsúthellingum á hverri stundu. Nýdáinn i Washington þingmaður Tomkins. Talið víst að dauðsfall hans muni tefja dálitið í.yrir umræðum i þinginu um Cuba og Maine málin. Bandaríkj'astj'óvn er búin að senda Spádarstjórn álit nefndarinnar um eyði leggingu skipsins Maine. Ekki heimt- aði Jhún neinar skaðabætur um leið. fetlust er til að Spánarstjórn sjái svo sóma sinn, að hún bjóði þær bætur fyr- ir, sem samboðnar eru virðing Banda- ríkjanna. Aðmíráll Sicard hefir verið leystur af Bandaríkjastjórn frá .yfirstjórn flot- ans, sem liggur við Key West; er það algerlega sakir heilsuleysishans. Kaft- einn Sampon, sem er yfirmaður á her- skipinu Iowa, hefir verið settur í hans stað. Col. Bates, sá sem sendur var til Evrópu til þess áð kaupa hergögn fyri-i Bandaríkin, hefir nýleiía keyft torpedó- bAt f Þýzkalandi. Þaðan fer hann til Belgiu, til þess að kaupa byssur. Mrs. Parnell, móðir Charles S. Par- nell sál., hins nafnkenda írska leiðtoga, dó á laugardaginn. Hin aldurlmigna kona sat við arinn heima hjá sér, og að- ur en nokkur tók eftir var kviknað í Eötum hennar; þó reynt væri kæfa eld- inn svofljótt sem unt var, brann hun ¦svo mikið að hún beið bana af san urs. Sagt er að Grikkir liafi löfað að selja Bandarikjunum 8 berskip. önn- ur frétt kcmur frá ífiilíu. imi að oinn af Gariböldununi hníi boðið Bandarikjun- um að senda 4000 hermenn til 1« herja , ef stjóruin vilji 'borga ferðakostnað þeirra. gt er að hafi fundizt á Eíra-Egyfta landi hallaJ-leyfar fra tímum Faróannt °!-r hafi verið mikið af lotri rist á veggi hennar. Nokkrir vínbrúsar fundust einnig í löugum kjallara. en þegar einn brúsinn var opnaður, kom það í ljós að vínið far orðið steinkent. Nú eru Rússar formlega búnir að fá hafnirnar Port Arthur og Talien Wan til umraða, og um leið leyfi til að byggja járnbrautina, sem þeir hafa svo lengi sótt eftir. Hafnir þessar segja Rússar að verði opnar fyrir skip allra þjóða, en tollgjald alt taka þeir til sin. Einnig er búist við að Bússar taki her mannastöðvarnar hjá Port Arthur. Fréttir frá Spárii segja, að Sagasta stjórnarformaðurinn og flokkur hans, hafi unuið stórkostlegan sigur í siðusíu kosningum. Talið víst að þeir hafi um 130 meirihlut á þingi. Frá Bretum heyrist að stjórnin hafi skipað sjö herskipum sínum. undir stjórn admíráls Fisher, aðhaldatil New York. Það er álitið að jþað þýði eitt af tvennu: að Frakkar, Þjóðverjar eða Austurríkismeun, hafi látið í ljósi að þeir mundu aðstoða Spánverja, ef til ó- friðar kæmi, eða að Bretar búist við ó- frið undireins milli Spán og Bandaríkj- anna, og ætli því að vera til taks, að vernda sína eigin verzlun við sWendur Bandarikjanna. Salisbury lAvarður er heldur í aft- urbata, þó hægt fari, og er búist við að hann muni verða fær um að taka við starfi sínu algrlega aftur innan fárra- vikna. Mr. Gladstone þar á móti hnignar alt af. Læknar þeir sem stunda hann segja að ómögulegt só að lækna hann; álíta að það sé krabbamein í nefinu of an við nasaholið, en vegna aldurs og annara lasburða mundi hann ekki þola þó reynt væri að skera fyrir það. Þeir gefa honum þvi að eins meðöl sem stilla hinar voðalegu kvalir, sem hafa Asótt hann nú í msir en 6 mánuði. Það er ekki búist við af neinum, að hann muni afbera veikina mikið lengur. íslcndingadags-málið. TJm það hafa kumið kröftugar hug- ve.kjur í Lögb. dags, 17. þ. m. Það þarf að útkljá þetta mál, og endir fæst aldrei á það neina í gegnum töluverðan hita og æðimikið kapp. En allur sá spenn- ingur þarf að vora helzt algerlega horf- inn þegar að hátíðisdeginum kemur, að minsta kosti sterkasti hitinn rokinn burtu. Og því er það aðallega og fyrsta atriðíð hjá mér, að ég skora á íslend- ingadagsnefndina hér í Winnípeg frá því í fyrra, að kalla til almens fundar eftir 3—4 vikur, svo að menn goti þar komið sér niður á. að kjósa Islendinga- dag eða þjóðmenningaTdag fyrir eftir- komandi tið. Svo langar mig til að gera fáeinar athugasemdir við það som þessir herrar hafa .skrifað, bæði ritstjóri Lögbergs, sem er fyrsti og mesti æsingamaðurinn í þossu máli, heldur þessum óþarfa um- brotum einlægt við og blees óaflátanlega að þeiin kolum sera eitra aðlý^a 17. .lúní u|i]> til að verða vor geisladatrnr, og svo hr. J. G. Goodman frá Brandon. Þeir eiga báðir sammerkt í því. að eefa .yngri kynslóðinni hér, og fle.rum sem eru illa að sór í landnámseða b.ygg- ingarsögu Islands.alijerlegarangar liug- mynuir, og eru svo djarfir að segja, að það hafi staðið nákvæmlega líkt á þar á Islandi með frelsis og þjóðmyndun 17 Jtnií 93(1, eins og um þjóðminningar- daga Bandaríkjanna og Canada. Ef í þessari staðhæfing væri nokkur snefill af sannleika, þá væri það nóg til að hafa helgann og gildandi kraft í brjósti allra unara manna hér, sem fæð- ast upp á brjóstum þessarar frjalsu og hraustu Vestfoldar. En það er alt ann- að en svo sé. Þetta er bara fölsk gyll- ing sem brugðið er fyrir sjónir "glóp- anna," sem ritstj. Lögbergs er svo ná- kunnugur. Og i raun og sannleika, þeg- ar lamlnámssagan er rakin, þá verður 17. Júni ekkert merkil.'gur fremurenef bezti parturinn af oss Islendingum tækj um okkur nú upp og flyttum smátt og smátt í eitthvert ónumið land eða oyju úti í reginhafi, þar sem engin kúgun eða ásælni lagaþvingun eða drotnunar- girni næði til okkar. Og svo eftir að þangað kæmi og alt væri orðið fullbygt, væri þá ekki jafnvol merkilegra ef að vér seui hefðnm flutt með okkur menn- ing og siðga-ði, færum að lifa eins og þekkingarlitlir skrælingjar, lagalausi og stefnulaust? .lú það væri öllu merki- að hugsa sór að svo gœti farið. heldur en að segja að lagaskipun og þjóðmyndun blyti að skapast þar af sjálfu I^annig er þyí varið með fyrsta þing hann st alveg a leð blóði og hörmungum háð, o<j ekkert konungs oða keisaravald brotið á bak aftur til að geta komiðá þjóðmynd- un a Islandi 17. Júni 930. Þannig er það í eðli sínu ekki vitund merkilegt. 0;í þav sem ritstj Lögbevgs sogiv að þá haö þoir safft sig loglega undan Noregs- konungi, er bara bull. ekkert nema form eða uppfylling fornis. Noregskonungar höfðu þá ekki (gátu ekki haft) meiri ráð á Islandi en ég eða þú. Haraldur hár- fagri hefði þá efalaust með sinni sterku stálhönd dregið ísland undir veldi sitt ef hann hefði getað, og jafnað um leið um hrygg landnámsmannanna, sem voru of stórir fyrir hann til að stinga í vasa sinn. og fóru eins oa allir vita í alt öðrum tilgangi en að nema þar land fyrir hahn. Og fleiri voru á. jarnir og miklir fyrir sér af Noregskonungum, en naðu þó enKri fótfestu á íslandi fyr en löngu, löngu síðar fyrir vélráð og metn- aðargirni eigin landsmanna og er það svört harmasaga. Þannig var ekkert til. Sigtryggur góður, til að segja form- lega skilið við Noregskonung, nema þeirra eigin þykkvi bjór, sem þeir vissu að ekki var auðvelt að festa höndur á. Og svo þetta hlægilega. barnalega at- riði, að segja að af þessu atviki sé eigin- lega íslenzka þjóðin þann dag í dag sem þjóð. Hvað á annars að gera með að bera svona fávíslegar röksemdir á borð fyrir menn sem ekki eru aular? Ætli nokkur sá maður sé til sem geti ímynd- að sér eða haft hugmynd um að vér værum nokkuð annað en sama íslenzka þjóðin þó alþing hið forna hefði aldrei verið sett á fót, en goðorðsmenn, stór höfðingjar og vitrustu lagamenn hofðu dæmt og miðlað málum í héraði og gert allar nauðsynlegar lagafyrirskijianir alt fram að þeiin ti'ma að lýðveldið hvarf eins og þeir gerðu áður en alþing var stofnað. Nei, vér hefðum veriðog vær um áreiðanlega sama islenzka þjóðin.— Eða því er annars ekki farið nð gera ein- hverja sérlega minningarhátíð út af Adam gainla, sem er fyrsti hlckkur nn í þjóðminningarfræðinni ? Eða þá að íiera eitthvert númer út af deginum þeg ar örkin hans Nóa fjaraði upp á Ararat með allan lifsneistann sem til varí þjóð- mynduninni nýju. Þetta væri þ6 heldur punktur sem talandi væri um. Eu 17. Júní vitleysuna læt ég í poka. Þannig hefi ég sýnt að sterkasti punkturinn hjá þessum herrum. os ytir höfuð ölluin sem halda 17. Júní fiani, er »inkis virði til þess að fara nú að gera breyting fra 2. Agúst. Annað sem á að gera 17. Júni dýrð- legann. or að þann dag fæddist þjóðhetj an mikla Jón Sigurðsson. Þann heiðnr dreg ég ekki af, en segi einungis, að það var happastund. gleðidagur. þegar gamla Fróni gafst sverð og skjöldur k ný. En svo kemur enn á ný það kát b'ga, sem allir 17. Júní menii hafa brot ið bátinn sinn á, að 2. Agúst 1874 vav jubiiidagur mikla fiæga mannsins, 1>A yar hann longi og vel búinn moð frAbær- um dugnaði og kjarki að bera sitt sverð og skjöld og vinna frægann ^ignr fyriv sína þjóð. Og þá fékk hann loks sitt eftirþráða takmark, sin eftirþráðu laun, —stjórnarskrána. Og þrátt fyrir alla galla sem bæði hann og fleiri fundu á henni. þá or ég óviss að nokkurt ríki í heiminum hefði gert öllu liet.ur, þar sem ekki lá moiri styrkur eða afl á bak við en á gamla Fróni. I hreinum sannleika herrar mínir, þá er þetta atriði sem kemst í skildleika við4 Júh' Bandaríkja- manna. Og ekki voru þeir Wsaln'ngton eða Benjamin Franklin fæddir 1. Júlí. og voiu þeir þó frumherjar í fielsisstríði Bandaiíkjanna. Þannig eru allar ástæður 17. Júní manna. að ef rót.að er við þeim með skynsemi og án hlutdrægni, þá verða þær að engu. Allur sá maklegi og ó- dauðlegi heiður sem Jón sál. Slgurðson avann sér, hvi'lir aðallega á og miðast við2. Ágúst 1871. Hefði nú upphaflega verið byrj'að á og haldið Áfram að halda 17. Júní sem Islendingadag. þá hefði ég ekki farið að þrátta á móti. En þar sem ver höfum haft 2. Agúst alla tíð í mörg ár, og nú er stunfúd upp á að skifta um og taka að öllu ómerkilegri dag eða atriði til að miða hátiðina við, þá dettur mér ekki í bug að gera mig að svo stefnulausu og bjálfalegu athlæci í augum merkra manna hér, og það er ég líka sannfærð- ur um, að það er ekki.nema hálfsögð sagan hjá ritstj. Lögb. "ið merkismenn hér innlenda.ef þejr slá meiri dýrð upp á 17. Júni. IJað er aðeins fæðingarafmæb og þess konar batíðahöld deyja venju- lega með persónnnni sem átti afmælis daginn. Eitt höfuðatriði í þossu máli er það, að enginn minnsti efi er á því, að aðal- hátíð Islendingadagsins heima verður haldin í Reykjavík 2. Ágúst. Ogisam- bandi við það er mér ómögulegt annað on tonna huganum að innsia eðli og a dags hjá o.s^, og hvað |>á var það þetta : þj'óð- ning til vi : fóstuvj'arðai innai' in, !>að var h ii hann af sór luinn nærst og lifnð í þenm Er þá okki alveg sjé að standa upp á sama tíma og vinir vor- ir heiraa og senda brennheitar heillaósk- ir hvor til annars og mætast þannig á miðri leið? Jú, alveg sjálfsagt, svo framarlega sem ekki á að fara að skapa aðrar óhreinni hvatir en þær, sem hing- að til hafa verið rauði þráðurinn í ís- lendingadagsmáli voru. En allar líkur eru til að meira kólni, ef einingin er ekki svo mikil að geta haft sama dag vestanhaf-i og austan. Eða þá ef hug- m,\ ndin er að skera þráðinn i sundur og sópa allri ast og endurminningum burt úr íslendingadagsmálinu, bá má einn og sérhver skreytast sínum hítíðafjöðrum og halda Islendingadag á Þorra eða Góu eða 17. Júní eða hvaða helzt deci sem er fyrir mér. því íslendingadagurinn er þá einkis virði lengur í mínum augum. En ég er ekki nokkra vitund hrædd- ur um að Winnipeg-íslendingar hringli sínvim degi fram á ómerkilegri dag, og i alla staði stórkostlega óhentugri tíma. Við verðum langtum fleiri sem höldum fast við 2. Agúst cig þá er ég að miklu ánægðari. Wrinnipeg er í þeim stíl móð- ir dagsins, hefir haldið hann með heiðri hingað til og svo mun framvegis verða. Og Bandavikja-Islendingum treysti én tíl þess sama, og þá segi ég að heilinn og hjartað úr þjóðlíkamanum er með og 4 réttum stað, og skal þa með hjartans ánægju hrópað þrefalt húrra fyrir 2. Agúst sem framtíðar íslendingadegi. Larus Guðmundsox. Nina Diaz. Föðurlandssvikari og spæj'ari Spánverja á Cuba. 4 Furner's Millinery. 522 Main Street— ^ WINNIPEG, MAN. rWWC Það er tæplega nokkur manneskja. sem föðurlandsvinirnir á Cuba hafa haft meiri ástæðu til að hata og hræðast en Nina Diaz. Því í gegn um alla hina löngu frelsisbaráttu þeirra hefir hún verið þeim hinn hættulegasti vargur i véum. Hún er fædd nálægt bænum Santi- ago de Cuba, og lifðu foreldrar hennar á því að rækta tóbaksjurt. og höfðu all- álitlegar tekjur af því þegar vel áraði. F.n þegar freisisstríðið á Cuba brauzt út. seldi faðir lienna.r, Felix Dímz. akra sína og eignir og gekk með sonum sín- um i flokk nppreistarmanna, undir for- ustu Capotos hershöfðingja, en kona hans fór moðdóttur sinni til böfuðborg- avinnar Havana. Hér eignaðist Nina skjótt ýmsa vini, og k meðal þeirra var ungur yfirmaður einn í hinu spánska riddaraliði, som var mjög hand'_'enginn yfirforingjunum og um leið viðriðinn leynilögreglu Spánverja á eyjunni. Þegar hinn alræmdi Weyler tók við herstjórninni á Cuba, var harin mjög reiður yfir ónytjungsskap leynilögreal- unnar fyrir það að hú*\ gat ekki fært honum nákvæmar og -áveiðanlegar fregnir um afstöðu og herafla uppreist- armanna.| Og eitt sinn er hann sat á ráðstefnu með herforingjum sínum, mælti hann: "Klók stúlka er hinn bezti spæjari. Það er enginn sem fær séð við tAlsnörum^þeirra", og ráðlagði hann þeim að fú kvennfólk í lið með sér til »ð flækja og [koraa upp um vissa menn á Cuba, sem létust vera trúir og hollir Spánverjum, en hjálpuðu þó upp- reistarmönnum undir niðri alt hvað þeir gátu, bæði með fjárframlögum og með því að koma orðum til Maceo, for- ingj'a uppreistarmanna, um athafnir spánska hersins og allar þeirra ráða- gerðir. Það var þetta rað Weylers, eem kom hinum unga spánska yfirmanni til að nota Ninuitil þess að koma sér i mjúkinn hjá honum (Weyler). Hann hraðaði sér því á f und hennar, og sagði henni frá þossari ráðagerð sinni. Hún var þegar albúin að hjálpa honum af fremsta megni, þyí Ast hennar til hans var sterkari en hið siðferðislega þrek hennar. Og þegar hinn næsta dag byrjaði hún starf sitt sem spæjari Spán- verja. I fyrstu var það starf hennar að reyna að koma upp um víssa Cuba- menn í Havana.'sem grunaðir voru um landráð, llún fékk sér nú bústað í fallegum herbevgjmvi í Pasaje bótel'nu og gistu þar'flestir Ameríkumenn, sem til Havana komu. Hún var frið sýnum, allvel mentuð, kurteis og skemtileg i allri umgengni og ávann • ;ótt fjölda vina og kunningja. llún lóst veva hinn mesti Föðurlandsvinur, og lót som frolsi Cuba væri sitt 1' mal. Eng- um einasta manni datt í hug að þetta væri fals og flAræði, og einmitt vegna þess að menn trúðu henni svo vel, gat hún nj'ósnað mikið meira en allir aðrir sporhundar Weylers. Það var ekki nokkur sú rAðagerð meðal uppreistar- manna í Havana eða vina þeirra, sem Nina Diaz ekki vissi um, og sagði hún unnusta sinum alt af létta, en hann sagði aftur morðvarginum Weyler. Og þannig fengu SpAnverjar oft og einatt ljósar og áreiðanlegar fregnir um á- hlaup uppreistarmanna löngu fyrirfram og gAtu því verið viðbúnir að taka á móti. Nina fór um borð í hvert einasta guf uskip sem til Havana kom, þegar er þau létu akkeri falla, og njósnaði strax alt hvað hún gat um fyrirætlanir far- þegjanna. Afreksverk hennar voru bæði mikil og víðtæk. Menn og konur, sem alt í einu voru gripin og kastað í fangelsi' gátu með engu móti gizkað á hver hefði komið upp um þau, því enginn grun- aði Nina Diaz. Að nokkrum tíma liðnum vai hún svo send i njósnarferð til fylkisins San- tiago de Cuba. Hún bjó sig í gervi fA- tækrar vinnustúlku og gekk hús úr húsi og beiddist ölmusu h..nda hinum særðu uppreistarmönnum. Ogihvert skifti, er henni var gefið eitthvað, bað hún gefendurna að skrifa nafn sitt og heimili í vasabók, er hún hafði með sér og kvaðst hún gera það til þess, aðgeta látið foringja uppreistarmanna vita hverj'ir væru hinir sönnu föðurlands- vinir. Og þegar svo bókin var orðin krifuð með nöfnum og heimilum föðurlandsvina á Cuba, sendi hún hane boina loið til Weylors. — Stundum bjó hún sig í karlmannaföt og stundum í nunnubúning, alt eftir því sem bezt átti við. Atloiðingarnar af för hennar til Santiago de Cuba voru í sannleika stór kostlogar. Mesti fjöldi af körlum, kon um og börnum, sem át.tu sér einkis ils von, voru hneft í fjötra og flutt í fang elsi, og allar eigur þeirra gerðar upp tækar. Það er beinlínis af hennar völdum, að sumir hinna stærstu og auðugustu búgarða A Cuba hafa verið í eyði lagðir Næsta njósnarsvið hennar var í fylkinu PinardelRio. Hér voru voða hövmungar ófriðarins stórkostlegastar. SpAnskar herfylkingar umkringdu fylk- iðAalla vegu, og hinn fAmenni upp- reistarher var þar sem í gildru. inni- luktur A allar hliðar af ofurefli liðs Þeir sem að sluppu hjA sverðseggjum eða byssukúlum SpAnverja, voru flestiv handsamaðÍT og varpað í fangelsi, og var það oft verra en brAður bani. En það var þegar Nina var að njósna og og svíkja Cubamenn í þessu fylki, að fyrst komst upp um hana. Það var eitt sinn, er hún var á launskrafi við spánsican liðsforingja, að fiokkur einn af uppreistarmönnum kom að þeim ó- vörum og handtók þau. En Nina var ekki rAðþrota að heldur. Sagði hún þA hverra manna hún væri og kvaðst hún hafaverið tekin fangi af liinum spánsia hermanni, er hún hofði verið á leið að finna föður sinn, sem hún vissi að vav með herdeild einni þar í grendinni. Sagði imn aðJSpAnverjinn bofði boðið sér frelsi og auðfjár, ef bún vildi segja sér gerla um afstöð upp Mftnnum þótti þessi saga hennar grunsamlog, og var því sent eftir föður hennar og bræðrum, og þegar þeir koinu og sönnuðu ætt liennar og upp- runa, var ,bún látin laus, Var síöan settur herréttur, og hinn spAnski her- foringi sekur fundinn og síðan drepinn, eingöngu samkvæmt lygaframburði Nina Diaz. Hún fór siðan með fðður sínum og bræðrum til_berstöðva þeirra; en næstu nótt, er dimtvar orðið, strauk hún þaðan til berbúða ISfánverja, En þegar í dögun næsta morgun réðust Spánverjar A lið Cubamanna, að þeim óvörum. Og eftir drengilega vörn féllu Cubamenn þar unnvörpum, því ofurefli liðs var á móti, en aðrir komustundan á flótta. Þetta voru hin köldu kvennaráð föðurlandssvikarans Nina Diaz. En á meðan á bardaganum stóð, þeysti bún í burtu og komst óhindruð alla leið til Havana, Hun tók sér nú aftur bústað í Pasaje hótelinu og var nú í karlmans- búningi. Nokkrir spAnskir hermenn og lögregluþjónar voru í hótelinu og þar á meðal elskhugi hennar. En þó hún hefði torkent sig vel, þA þektist hún samt rétt i því að hún var að af- henda hermanninum, vini sínum, skjala pakka leynilega. Það varð þegar óp n'kið og háreysti, og voru þau basði tekin höndum og flutt í fangelsi. En henni var þegar slept úr varðhaldi aft- ikvæmt skipun En litlu síðar Oi-u yfir 100 menn og konuv í Havana tekin fösrog varpað i fangelsi i hinum alræmda Morro kast- ala, Öllu þessu fólki hafíi Nina verið mjög nandgengin, og féll nú sterkur grunur á hana. Menn vissu að hún var ekki lengur i varðhaldi, Enginn vissi hvar hún var niður komin. Nokkru síðar vai móður hennar varpað í fang- elsi. og var Nina aðalvitniðgegn henni. Nú bar ekkert á Ninu cg vissi eng- inn neitt uir> hana i fulla tvo mAnuði eftir að móðir hennar var sett i varð- hald. En alt í einu þektist hún um borð A gufuskipinu Seguranta, er það var A leið til New Ycrk. Negar Xina kom tilNew York kall aði hún sig Maria Risos. En Cubamenn gátu m'i ekkevt að gert, enda þótt þeir vissu. að erindi hennar til Banda- ríkjanna var áreiðanlega það, að njósna og svíkja og hjálpa til að koma í veg fja-ir að Cubamenn fengja hjAIp þaðan. Hi'm var ósegjanlega snarrAð og fljót í förum, svo að me.nn gætu nærri ímyndað sér að hún svifi A vængjum vindanna. Hvevvotna þar sem verið var að útbúa leynilega hjálparskip með vistir og vopn til Caba — ætið og æfin- Iega var hinn rammhataði spæjari Nina Diaz sjAlfsögð að koma þangað er mii st varði, þótt menn sjaldan vissu af því fyr en eftir á. í Havana er Nina hötuð og fyrir- litil hvað innilegast, og Cubamenn hafa gert alt sem í þeirra valdi steudur til að rej'na að fanga hana. En allar slikar tilraunir hafa mishepnast. — General Weyler mintist oft á hana sem leiðar- stjörnu SpAnvei ja á Cuba, og er sagt að hann hafi launað henni rækilega dygga þjónustu, Móðir hennar sat í fangelsi allan þonnan tíma, og var ekki lAtin laus fyr on Weylar var rekinn Fr n og Blanco hershöfðingi tekin við í hans Btað. I'á var lienni loks varð- haldinu, Nafn Xinu 11 krað moð - <">gu Cuba. Og nar vevðuv henni óbætt að stí^'a cjunum er hún heldur ekki því Cnbamennþar mundu einskia svífast, of þeir næðu að koma fram, hefndum við hana. • (M,

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.