Heimskringla - 01.07.1915, Page 2

BLS 2.
HEIMSKRINGLA
WINNIPEG, 1. JúLí 1915.
UPP MEÐ BONDANN.
Góðar ræktunar aðferðir.
Hvernig Seager Wheeler, Rosthern, Sask., fékk afbragðs uppskeru
Þurkasumarið 1914.
UMBURÐARBRÉF.
Þijtt hefir H. F. Daníelsson.
Eins og mörgum er kunnugt, er
herra Wheeler mesti fyrirmyndar-
bóndi og leikur því mörgum hugur
á, að kynnast aðferðum hans. Menn
vita, að aðferðir hans byggjast á
fullkominni reynslu og hafa leitt til
liins bezta árangurs. Bankers Asso-
ciation, sem lætur sér umhugað um
hag bænda, hefir tekið höndum sam-
an við akuryrkjudeild Saskatchewan
fylkis og látið útbúa eftirfylgjandi
umburðarbréf.
Árið 1911 vann hr. Wheeler $1,000
verðlaun á veraldarsýningu, sem
haldin var í New York, fyrir bushel
aí bezta vorhveiti. Og 1914 vann
hann fyrstu verðlaun á áveituþingi
í Calgary. Sama ár vann hann fyrstu
verðlaun fyrir bezta hveiti á sýn-
ir<gu International Dry Farminy
Congress, sem haldinn var í Wichita,
Kansas.
Árið 1914 var óvanalegt þurkaár
í mestum hluta Saskatchewan fylkis.
En þurkarnir voru heldur minni í
Rosthern héraðinu, heldur en í
mörgum öðrum héruðum fylkisins.
Minna en tveir þumlungar af regni
féllu þar frá mai, þar til hveitislátt-
ur byrjaði. Uppskera var yfirleitt
mjög lítil þetta ár. Þrátt fyrir þetta
fékk herra Wheeler uppskeru, sem
hann telur með þeim beztu, sem
hann hefir fengið um nokkur undan
farin ár.
Þetta mikla þurkaár uppskar hr.
Whecler sem fylgir:
Hveiti (Marquis) af útsæðisblett-
um að meðaltali 44—50 bushel af
ekrunni. Hveiti af hvíldu landi
-Summerfallow), að meðaltali 30
bu. Hveiti á vor- og haust-plæging
30 bu. Hafrar (Victory), af vor-
plægðu landi, að með«ltali 78—80
bu. af ekrunni. Uppskera af byggi
og alfalfa var góð, og af smára (clov-
er) afbragðsgóð. “Brome Grass” var
axlarhátt, og á engri tegund var
uppskerubrestur.
1 stuttu máli: Velgengni hans var
fyrst og fremst að þakka góðu vali á
útsæði og nákvæmum undirbún-
ingi jarðvegsins. Rcglubundin nið-
urröðun í verki var áríðandi, til að
láta kornið byrja að vaxa á réttum
tima og þegar ræktun jarðvegsins
var í réttu lagi
Herra Wheeler kannast við, að
það er ekki hægt að setja vissar
reglur sem gilda fyrir allar tegundir
af mold og undir margbreytilegu
tíðarfari. En hann lætur það álit
sitt í Ijósi, að yfir höfuð að tala, þá
gildi svipaðar aðferðir til að tryggja
manni uppskeru á þurkaári eins og
árð 1914 var.
Eftirfylgjandi er ágrip af lýsingu
á aðferðum þeim, sem hr. Wheeler
hefir beitt, og sem hafa gjört hann
svo siðursælan, eins og hann segir
sjálfur frá í blaðinu Grain Growers
Guide: —
Moldin.
Áður en fræ getur spírað, vaxið
og þroskast og orðið að sterkri, heil-
brigðri, kröftugri og frjósanrri
4 plöntu, er bráðnauðsynlegt að leggja
því til nægan hita, loft og vökva í
réttum hlutföllum.
Sáðreitur getur haft öll þessi skil-
yrði og plantan þrífst þó ekki vel.
Of mikill hiti, of mikið loft og jafn
gott verk eða plægja djúpt, því jörð-
in var hörð eins og steinn.
Sé ekki hægt að koma því við, að
grunnplægja að haustinu,, má gjöra
l)að að vorinu strax eftir sáning og
er miklu betra en plægja einu sinni
í júní.
Illgresi vex ekki eins ótt um mitt
sumar eins og að vorinu. Og það
er hætt við illgresi á næsta ári,
nema því að eins að illgresi hafi
verið drepið með vorvinnu á ark-
inum. ,
Kornrækt á hvíldum akri.
Sé sáð snemma líða tvær til fjórar
vikur áður en plantan kemur upp.
Eftir ]>ann tíma hefir hún vel þrosk-
aðar rætur og er þróttmeiri heldur
en plöntur, sem sáð er til 4—6 vik-
um seinna, vegna þess að þá er
hlýrra og plantan kemur upp eftir
örfáa daga. Yfirvöxtur verður meiri
cn ræturnar minni. Plantan verður
því veikbygðari, þá seint er sáð.
Sé kalt og votviðrasamt að vorinu,
er hætt við að fræ rotni og deyji í
jörðunni, ef snemma er sáð og ekk-
ert hefir verið hreyft við moldinni.
Það er þvi gott að herfa áður en sáð
cr. Loft kemst betur að og moldin
ylnar, sökum þess að hveiti spírar
ekki sé hiti minni en 40 'stig á Fahr-
enheit. Moldin er kaldari en svo
lengi fram eftir, svo engum tíma er
eytt frá sáning, þótt maður herfi.
Moldin ætti að vera laus 2 þumlunga
cfst, en þétt þar fyrir neðan. Sé los-
að þannig um moldina með herfing
fyrirbyggir það líka uppgufun.
Eftir að herfað er reynist vel að
planka-draga akurinn. Tveir 2x4
þumlunga plankar eru reistir á rönd
með þriggja feta millibili; festir við
þverspitur og borð lögð ofan á tii
að standa á. Þetta er dregið um
akurinn þannig, að plankarnir eru
49 gráður á snið við slóð hestanna.
Þetta gjörir fíngjörðari moldina og
sléttar yfirborðið. Sáning verður
þar af leiðandi jafn djúp og kornið
spírar jafnfljótt og þroskast jafn. —
Vinna öll á akrinum verður jafnari
og auðveldari.
Eftir að akurinn hefir verið jafn-
aður með plönkunuin, skal sáð jafn
djúpt. Það er áríðandi að sá á réttu
dýpi. Séð sáð of djúpt, er fræið
fjarri hita og lofti niðri í köldum
jarðvegi. Það tekur langan tima, að
koma upp og plantan verður líka
veikbygðari. Hvað djúpt að sáð er,
er komið undir því, hvernig moldin
er unnin. Á vel unnu, hvíldu landi,
má sá frá 1% til 2% þml. djúpt, eða
niður í raka mold.
Akurvaltan -packer) ætti að fylgja
eftir sáðvélinni, en ekki að láta það
dragast í 2—3 daga; þvi þá er það
gagnslitið. Áformið er, að þjappa
moldinni utan að fræinu; þá kemur
það upp jafnar og nokkrum dögum
fyrri, heldur en ef aðeins er herfað.
Ef moldinni er þjappað saman þann-
ig, þá verður vöxturinn fljótari og
kornið móðnar viku fyrri en ella.
“Sub-surface Packer” er notaður
eftir plægingu, en “Surface packer”
eftir sáningu. Fáir bændur geta
eignast báða. Það er meira áríðandi,
að eiga ])ann síðarnefnda. Sá fyr-
nefndi er góður til að pressa niður
strenginn eftir plægingu, en hann
plægt of seint á haustin. Þess fyrr
sem plægt er, J)ess betra. Það er
einnig mjög áriðand að pressa og
herfa akurinn strax eftir plægingu.
Að það er vanrækt mun vera ástæð-
an fyrir, að haustplæging reynist
tkki eins vel og vera ætti. ,
Haustplægt land ætti að herfa áð-
ur en sáð er að vorinu, með því
augnamiði, að (1) fyrirbyggja upp-
gufun, (2) auka loft og yl í mold-
inni, og (3) koma illgresi til að
vaxa, sem maður svo eyðileggur síð-
ar meir.
Korn á haustplægðum akri móðn-
ar fyrri en korn á vorplæging, svo
minna gjörir til, þó sáning dragist
sökum herfingar. Það má eyðileggja
meira illgresi með því.
Haustplægðan akur ætii að yrkja
á sama hátt og lýst er viðvíkjandi
sáning í hvílt land, nefnilega: herfa,
plankadraga, sá, pressa og að síð-
ustu herfa.
Vorplæging.
Það er vanalega álitið, að vor-
plæging eigi að vera grunn; en hr.
Wheeler plægir djúpt að vorinu. —
Vorið 1914 plægði hann 7—8 þml.
Hann ráðleggur ekki öllum bændum
að gjöra það, sökum þess, að í sum-
um tilfellum mundi það hafa slæm-
ar afleiðingar i för með sér.
Skýrslur, sem fylgja þessari rit-
gjörð, sýna að uppskera af hvíldu
landi, sem var plægt 1. júní, var
lieldur meiri en af landi plægðu 15.
sama mánaðar, og miklu meiri en af
landi, sem var plægt 1. júlí.
Vegir og járnbrautir
í stríði.
vel of mikil rekja, geta orsakað, að, ætti að ÍUl(jja plógnum eftir. Leynd-
ardómurinn við góðan árangur í ak-
uryrkju er í því innifalinn, — að
gjöra hið eina rétta á réttri stund
og rétlum stað.
Sé herfuð þung og þétt mold eftir
að hún er pressuð, kemur það í veg
fyrir að hún springi og skel mynd-
ist á yfirborðnu. Þannig fyrirbygg-
ir það uppgufun vatnsins, sem er
forðinn, sem á að taka af i þurka-
tímunum. Þessi eina herfing eftir
sáning getur í sumuin tilfellum auk-
ið uppskeru um 5 bushel af ekru
hverri. Sendna mold jrarf ekki að
herfa fyrri en sér á kollinn á plönt-
unni upp úr moldinni. Þá er tvö-
faldur gróði við að herfa; að eyði-
leggja litlar illgresis plöntur og
mynda lag á yfirborðinu af mylsnu,
sem svo fyrirbyggir uppgufun.
Sé mikið illgresi, má herfa seinna
aftur. þegar plantan er 4—6 þml.
há. Þar á milli er ekki gott að herfa
hveiti, þvi moldin byrgir plönturn-
ar, ef þær eru minni en 4 þml. á
liæð. Herfi maður korn, sem er að
vaxa, þarf moldin að vera í góðu
lagi, — þétt og ekki rusl í henni.
Ef rusl safnast í herfið, þá kæfir
það plönturnar að herfa.
plantan líði. Sé sáðreiturinn vel
undirbúinn er þetta þrent í réttum
hlutföllum, og það er á valdi hvers
bónda, að hafa það svo.
Vér höfum vanalega þurkatíð um
tíma og tvísýnt stig á gróðri jurt-
anna. Komi regn á réttum tíma, þá
fer alt vel. Það fer oft á annan veg
og plantan stendst ekki þetta hættu-
lega stig á illa unnu landi.
Undirbúningur undir hvílt land.
Land, sem hvíla skal (summerfal-
low), ætti að plægja grunt, 2 þml.,
haustið fyrir og pressa (pack). —
Herfa að vorinu, svó að illgresi
komi upp. Svo skal plægja snemma
í júni, og plægja djúpt; þó grynnra
sendinn jarðveg. (Djúpan, þungan
jarðveg reynist bezt að plægja 6—8
þml.). Með grunnri haustplæging
breiðir maður yfir illgresis fræið og
illgresið byrjar að spretta.
Sé plægt snemma í júni drekkur
akurinn í sig alt regn sem fellur og
ræktun að sumrinu (drag harrow)
heldur vatninu í jörðunni til notk-
unar á næsta ári. Oft ætti að herfa
svo, að illgresi nái eigi að vaxa hátt,
því það er annars eins og nokkurs-
konar dæla, sem hrífur vatnið burt
í jörðunni. Síðastliðið ár var mikið
af ökrum, sem ekki voru unnir
svona, þurrir og erfiðir að plægja.
Það var næstum ómögulegt að gjöra
Haust plæging.
Haustplæging reynist víða ekki
eins vel og vorplæging; en ein aðal-
ástæðan fyrir þvi er sú, að það er
Það, sem útslagið gjörir í stríði
nú á tímum er eiginlega fjöldinn.
Því fleiri menn, því fleiri byssur.
En hver byssa getur banað 10 eða
12 mönnum, á ekki lengri tíma en
áður þurfti til að rciða exi að höfði
óvinarins. Þar næst kemur úthald
og þrautseigja, hugrekki og stilling
mannanna, æfing og kunnátta.
En þegar þetta er nú svo, þá
reyna herforingjarnir æfinlega að
koma sem flestum af hermönnum
sínum saman á einn stað, til þess að
ráðast á óvinina og verða þar lið-
fleiri en þeir; geta látið dynja á þá
þéttari hríð skotanna, smærri eða
stærri, en þeir geta svarað aftur. —-
Hvar sem þetta kemur fyrir, eða hér
um bil æfinlega, vinna þeir sigur-
inn, sem fleiri eru, nema eitthvaðó-
vanalegt komi fyrir. Maður gengur
út frá þvi, að þeir séu jafn huga.
sem andvigir standa.
Þegar nú tvær fylkingar mætast,
eða búast við að mætast næsta dag
á 50—60 eða 80 mílna breiðu svæði,
sem nú er títt orðið, þá er um að
gjöra að hnappa saman einum 50—
60 þúsundum saman á segjum 10—
15 mílna svæði, þar sem ekki standa
nema 10—20 þúsundir fyrir, svo að
2 eða 4 eða 10 séu um einn óvin-
anna. Þetta er Jiað, sem þeir ein-
lægt hafa verið að reyna ða gjöra í
stríði þessu.
1 stríðinu milli Þjóðverja og
Frakka 1870 höfðu Þjóðverjar æfin-
lega miklu fleira lið en Frakkar;
miklu betur búið að vopnum; byss-
ur þeirra skutu miklu tíðara enn
Frakka, og þeir kunnu á allan hátt
miklu betur til stríðsins. Þegar nú
Bretar héldu undan frá Mons og
Charleroi í Belgíu snemma í stríði
þessu, þá höfðu Þýzkir miklu fleira
lið en Bretar, voru 3 eða 4 uin einn.
Og það voru undur mestu, að Bret-
ar skyldu ekki gjörsamlega sópast
burtu.
En til þess að ná þessum yfirburð-
um þurftu herforingjarnir að smala
saman og draga að sér liðsauka, oft
langar leiðir, með vopnum, stór-
skotaliði og vistum og þá koma til
greina vegirnir og járnbrautirnar.
Það er langt síðan að menn sáu
þetta. Fyrir nærri 2000 árum bygðu
Rómverjar góða, harða og slétta
vegi um alt Bretland, til þess að
hermenn þeirra gætu komist fljótt
yfir landið og haft langar dagleið-
ir, án þess að uppgefast. Hið sama
gjörðu þeir á Frakklandi og samt
voru herskarar þeirra aldrei eins
stórir eins og nú tiðkast, ekki neitt
líkt því.
En svo eru nú járnbrautirnar
komnar, og aldrei hafa vegirnir
haft eins mikla þýðingu og nú. Þeg-
ar herforingjarnir eru að hreyfa
þessa stóru herflokka, 200, 400 til
500 þúsundir, þá er það ómögulcgt
og í rauninni lítt hugsanlegt, nema
með því roóti að hafa járnbrautir til
að flytja þá á, og ef stutt er: góða
vegi. Það þarf ekki að hugsa sér,
að fara þvert yfir landið nema eftir
góðum vegum og helzt samhliða, —
vegirnir liggja kannske 3 eða 4 eða
5 í sömu átt, með hálfmílu eða einn-
ar mílu millibili. Og það tekur oft
langan tíma fyrir lestir þessar, að
komast yfir þá. Og vegirnir þurfa
að vera harðir, svo að þeir þoli hina
þungu vagna og hinar þungu byss-
ur. Ef að t. d. 40,000 manna ætluðu
að fara sama veg til orustu, er byrj-
uð væri, þá væri orustan þegar bú-|iandi tafði þetta ákaflega fyrir oft
in, ef til vill, áður en helmingur-
inn kæmist á vigvöllinn.
Þar sem fólkið er flest í löndun-
um og bygðin þéttust, þar er bezt
að fara með herinn, einkum ef ekki
er um fjöll að fara. Þess vegna er
það, að Þjóðverjar réðust inn á Lux-
emburg og Belgíu. 1 Belgíu voru
hinir beztu og þéttustu vegir í Ev-
rópu. Hefðu þeir getað farið i gegn
um Svissaraland, þá var það að
mörgu leyti betra fyrir þá; en þar
voru engir vegir og þar voru fjöllin
og eins var í Elsas. En Belgía var
sléttlend. Þá var Ardennes héraðið
suður af Liege, austan við Meuse-
fljótið, sem kallast Maas er það kem-
ur nær Hollándi. Þar voru fjalla-
hæðir með mýrasundum á milli og
þykkir, stórvaxnir skógar; en vegir
nærri engir. Þess vegna sneiddu
þcir hjá því.
En svo eru járnbrautirnar og und-
ir þeim er mest komið. Ef að menn
líta á járnbrautarkort yfir Þýzka-
land, þá sjá menn, að brautirnar
eru undarlega fléttaðar. Stjórnin
hefir þar tekið að sér allar járn-
brautir, og þær eru augsýnilega ekki
lagðar til þes^s að flytja vörur í eða
úr landinu, heldur hermenn.
Meðfram landamærunum að aust-
an og vestan er fléttan þétt og víða
eru teinarnir tvöfaldir, svo að lest-
irnar geta runnið tvær og tvær sam-
hliða hvor annari, eða önnur farið
norður en hin suður. Þarna má á
skömmum tíma skjóta hermönnum,
stórskotaliði, fallbyssubáknum og
hergögnum öllum og vistum handa
hermönnunum frá einum enda lands
til annars'; einnig vestur að Frakk-
landi og Belgíu; austur á landamæri
Rússlands og Póllands og Galizíu.
Þetta alt hefir stjórnin haft í huga,
þegar brautir þessar hafa verið
bygðar. Þær hafa til dæmis að vest-
an verið bygðar í því augnamiði, að
nota þær, þegar búið var að taka
kastalana Liege og Maubauge og
Namur; búið að taka bæði Luxem-
burg og Belgiu og eitthvað af Norð-
ur-Frakklandi. Áður en það væri
gjört voru þær ekki nema að hálf-
um notum.
Járnbrautirnar eru lífæðar í stríð-
inu, engu síður en endrarnær. Eftir
þeim koma matvælin, hergögnin.
og skotfærin og liðsaukinn til her-
lokkanna; en frá hcrfokkunum fara
aftur fangnir inenn og særðir og
ránsfengur úr stríðinu.
Snemma i stríðinu, þegar Bretar
voru við Aisne fljótið á Frakklandi,
Þurftu þeir skjótlega að skifta um
og komast í veginn fyrir Þjóðverja,
sem þá ætluðu að brjótast með
ströndu fram til Calais. En Belgir
gátu ekki staðið fyrir þeim og her-
foringi French vildi heldur verja
þann endann, af því að hann var þar
flutningum öllum frá Bretlandi. —
Það var óhugsandi, að komast þar
áfram með því að fara fótgangandi.
Og Þýzkir máttu ekki vita um það
fyrri en það var búið.
Um nótt eina læddust Bretar all-
ir úr víggröfunum og fóru svo liljóð-
lega sem hægt var. Frakkar komu í
þær í staðinn. Lestirnar voru við
hendina og fluttu Breta og allan her-
búnað þeirra suður til Parisar og
þaðan norður til Amiens og alla leið
til F'landern, þar sem þeir áttu að
vera. Þetta gekk alt fyrir sig á 16
klukkustundum og Þjóðverjar vissu
ekki fyrri en alt var um garð gengið.
En svo er annað verkfæri, sem
byltingu hefir gjört á herferðum öll-
um og það eru autóin og hinir brynj-
uðu mótorvagnar. Það eru stórir og
þungir sjálfhreyfivagnar, albrynj-
aðir, með þykkum stálplötum og
hraðskeytla eða smá fallbyssa, sem
getur sent út kúlnastrauminn í nærri
samfeldri lengju, eins og sterk vatns
byssa eða slökkviliðs-slanga. Á þess-
um vögnum fóru fyrst Belgir og
Frakkar og rendu þeim á miðja
hópa óvinanna og létu svo straum
kúlnanna leika á óvinunum, svo að
þeir hrundu niður, og var þar eigin-
lega engri vörn hægt við að koma,
því að byssu- og riffilkúlur hrundu
af stárplötunum. Það voru fall-
byssukúlur einar, sem unnu á þeim,
og svo ef hægt var að hitta þann
part af höfði mannsins, sem sást yf-
ir efri rönd stálplatanna, en þar var
stöðug hríðin, er stóð í augun á
þeim.
En það var ókostur við bryn-
vagna þessa, að þeir voru svo þung-
ir, að þeir sukku í nokkurnveginn
harðar grundir. Þeir gátu að eins
farið eftir vegum, og þurftu góða
og harða vegi, og vanalega voru veg-
irnir orðnir hálf ófærir, þegar þeir
voru búnir að fara eftir þeim nokkr-
um sinnum. Engu betri, jafnvel verri
voru þungu Krupp-fallbyssurnar, —
kastalabrjótarnir. Fáar brýr aðrar
cn járnbrautabrýr voru svo sterkar,
að þær þyldu bákn þessi, og vana-
lega rifu þær upp vegina.
Þetta hvorutveggja og hin stóru
autó með 15—20 mönnum eyði-
lögðu meira eða minna vegi alla,
þar sem herinn fór yfir. Herforingj-
arnir urðu því einlægt að láta her-
mennina vera að bæta vegina og
sumstaðar brúa með viði og plönk-
um langar mýrar og mýrasund.
f Frakklandi eru taldir beztir
beztir vegir í heimi; en þó þoldu'
þeir þetta ekki. En austur á Pól-
BlUE^
RibboN
GoÍFFIE
Mulífjívry^
BLUE R/BBON
KAFFI
OG
BAKING POWDER
Þó að þú sért hin besta matreiðslu-
kona í heimi þá geturðu ekki búið gott
brauð sé súrdeigið vont. Hafðu því æf-
inlega Blue Ribbon Baking Powder.
Það gjörir hið léttasta og besta brauð
og kökur.
Blue Ribbon er fyrirmynd að gæðum í
Te, Kaffi, Baking Po-wder, Jelly Powd-
ers, Spices og Extracts.
og tíðum; og á Austur-Prússlandi
biðu Rússar einn sinn ósigur fyrir
það, hve vegirnir væru ófærir. Líkt
var i Galizíu. Á þessurn stöðum var
ekki hægt að nota annað en járn-
brautirnar. Meðan Þjóðverjar héldu
sig nærri sínum eigin brautum, —
höfðu þær að baki sér —, gekk þeim
vel; þeir gátu á skömmum tíma
dregið saman nóg lið og vistir og
vopn, hvar sem þeir þurftu á að
halda. En færu þeir nokkuð frá þeim
inn á Rússland eða annarsstaðar,
þar sem samgöngutæki voru ekki
í eins góðu lagi, þá var úti um þá,
þegar vistir þeirra skotfæri og vopn
voru að þrotum komin, sem þeir
heir höfu flutt með sér. Þcir gátu
þá ekkert, en biðu hvern ósigurinn
á eftir öðruin. Það hefir meira bor-
ið á þessu austurfrá, af því að þar
eru vegir verri og járnbrautir færri,
heldur en á Frakklandi og Belgíu.
Nú eru líklega að mestu búin inn-
lilaup þeirra á Rússland, alténd fyrst
um sinn. Og nú má búast við, að
þeir hörfi heldur undan en sæki á-
fram. En mikið er eftir af þeim, er
þeir koma inn á sínar eigin stöðvar,
ef ekki sultur eða skotfæraskortur
verður þeim að meini.
LjÓCEDÓk
S. J. Jóhannessonar.
Heimskringlu hefir borist ný ljóða
bók til umgetningar.
Ljóðabók þessi er samsafn af forn-
um og nýjum kvæðum, 165 bls. að
stærð í átta blaði broti og laglegri
kápu. Frágangur allur er góður;
pappír í betra lagi. Mjög fáar prent-
villur og engar skaðlegar.
Það er ekki tilgangur vor, að rita
langt mál um þessa ljóðabók, því
síður að gagnrýna, og ekki heldur
að kritisera kvæði höfundar, því
hvorki er það vort meðfæri, og svo
er höfundurinn og kvæði hans svo
vel þekt, sérstaklega meðal Vestur-
íslendinga, að þess gjörist ekki
þörf. Samt viljum vér í fáum orð-
um minnast á einstök kvæði, t. d.:
F.yjan vor forna, á bls. 8, er að voru
áliti eitt allra bezta kvæðið í bók-
inni; því það sýnir svo vel, hve
sárt höfundi svíður hin svívirðilega
eyðilegging á manndóm og frelsi
vorra fornu Islendinga, er hin kon-
unglega kristni hafði í för með sér;
en auðvitað hefði kvæðið verið
betra, þó gott sé, hefði höf. dregið
fram eitt eða tvö dæmi til sönnun-
ar, þó ekki hefði verið nema fáein-
ar linur, úr Grallaranum eða ein-
hverri lestrarbókinni, sem svo glögt
sýna hina voðalegu afturför móður-
málsins og skáldskaparins undur-
fagra undir áhrifum kristninnar. En
i öðrum parti kvæðisins er höf. von-
glaður og sér i anda sól frelsis,
menningar og mannúðar tuttugustu
aldarinnar uppljóma alt landið og
þjóðina, svo að hvergi ber skugga á.
Þá er kvæðið Jólagjöfin, til konu
hans, mjög fallcgt og hlýtt. og væri
það mjög mikilsvirði, ef hjón yfir-
leitt færðu hvort öðru svoleiðis
gjafir, ekki að eins á jólunum, held-
ur daglega. Og er óskandi og von-
andi, að þetta kvæði verði kærleiks-
hvöt, hverjum sem les. ,
Þá er fjöldi erfiljóða í bókinni, og
mörg góð, frá þvi sjónarmiði skoð-
að. En hálf óviðkunnanlegt er það,
að höf., cins og reyndar flestir aðr-
ir íslenzkir höfundar, skuli ekki
geta losað sig við þá hugmynd, að
allar beztu tilfinningar og hugsanir
komi frá hjartanu. Veit fólk ekki
ennþá hvað starf hjartans er og
livað heilans? Erfiljóðin eftir S. B.
Brynjólfsson og Kristján Jónsson
(Geiteying) þykja oss bezt; sérstak-
lega cru vísurnar til Kr. J. liprar,
látlausar og sönn og góð karaktér-
lýsing af þeim einkennilega og um
leið framúrskarandi manni, sem
öllum vldi vel og öllum gott gjöra.
Mörg flciri kvæöi mætti ncfna sem
góð, en vér hirðuni ekki um að fara
lengra út í það, þvi höf. og kvæði
lians er svo vel þekt, að ekki er þörf
á frekari auglýsingu.
Vér viljum að endingu geta þess,
að einstöku óviðkunnanleg orð höf-
um vér fundið hjá höf; til dæmis:
vorðið i staðinn fyrir orðið, og vo-
legt fyrir válegt.
Ljóðabók þessa eftir Sigurð J. Jó-
hannesson ætti hver fslendingur að
kaupa og lesa. Málið á henni er gott
og alþýðlegt; enginn stóryrða né
nýgjiirfinga rembingur, og þar af
leðandi auðskilið ungum sem gpml-
um. Ilugmyndirnar eru heilnæmar
og hlýjar, sérstaklega til gamla Is-
ands; ekkert trúarofstæki í erfiljóð-
unum, rímið gott og bragarhættir
viðkunnanlegir.
lærið Dans.
Sex lexfiir jfera yTJnr
fnllkomnn koatnr
$5.00 — PRfVAT tll-
siiKii e!n«le«ra.—•
Komltft MtmlíJ, nkrlfltf
Prof. ok Mrs. K. A.
WIRTH, 308 Kena-
Insrfon Block. Tal-
níml M. 4582.
Þegar þú þarfnast bygginga efni eða eldivið
D. D. Wood & Sons.
-------------Limited-------------
Verzla með sand, möl, mulin stein, kalk,
stein, lime, “Hardwall and Wood Fibre”
plastur, brendir tígulsteinar, eldaðar pípur,
sand steypu steinar, “Gips” rennustokkar,
“Drain tile,” harð og lin kol, eldivið og fl.
Talsími: Garry 2620 eða 3842
Skrifstofa: Horni Ross og Arlington St.