Heimskringla - 03.08.1921, Blaðsíða 5

Heimskringla - 03.08.1921, Blaðsíða 5
, INNIPEG 3. ÁGÚST 1921 HEIMSKRINGLA 5. BLAÐSÍÐA 1 Þegar þér sendiS peninga. Hvert sem peningar þurfa að sendast, eru bánka- ávísanir (Bank Draftsq og peninga ávísanir (Money Order) óviðjafnanlegar fyrir ósekikulheit, sparnað og þægindi. —< Þarfnist þér að senda peninga til annara landa, verður þessi banki yðar bezta aðstoð. Að senda peninga upphæð upp til fimtíu dollara innan Canada, eru banka ávísanir einna þægilegastar. Frekari upplýsingar veitir þessi bankí. IMPERIAL BANK OF CAMADA Útibú að GíMLI (341) 1 I stj. á Dúki, Oddsonar bónda á Tunguhálsi, Sveinssonar prests í GoSdölum, Sveinssonar prests á Baði í Fljótum, og Helga Jóns- dóttir prests Reykjalíns á Ríp í Hegranesi. Hjá foreldrum sínum ólst Þur- íður upp til fullorSinsára. Þann 11. júlí 1869 giftist hún eftirlifandi manni sínum, Þor. valdi Þorvaldssyni. Bjuggu þau fyrst í nokkur ár á Dúki, eSa ofan aS árinu 1874, en þá færSu þau sig aS Reyn í Hegranesi, er þá var í eySi, og bygSi Þorvaldur upp jörSina. Þar bjuggu þau 9 ár. Ár- i8 1883 færSu þau sig aS Ytri- Hofdölum í BlönduhlíS og bjuggu þar um fjögra ára tíma, eSa þang- aS til þau fluttu alfarin af Islandi til Vesturheims 1887. Er hingaS kom, settust þau aS í ÁrnesbygS í Nýja Islandi, í VíSidalstungu, og þar bjuggu þau í 29 ár. ÁriS 1916 létu þau af búskap og færSu sig norSur aS Riverton-bæ viS ís- víSa, tafSi þaS aldrei höndina frá dagsverkinu, og mun elju og dugnaSar þeirra hjóna lengi minst Þrátt fyrir hinn takmarkaSa verka hring hennar krýnir nú hennar eig- in dáS og drenglund minningu hennar meS sæmd og heiSri. Landnámskonan hefir lokiS dagsverkinu, og menn finna til þess aS mikiS skarS er enn höggv- iS í hópinn þann sem framtíSin lærir betur og betur aS heiSra. Nágrannakonan er horfin úr húsinu viS alfaraveginn, og gest- risnin og góSfýsin krjúpa viS dyr hins auSa húss og drjúpa höfSi í þögulli sorg. BygSin kennir kulda og tómleika, því einn af þeim yl- geislunum sem vermdi hana, er haettur aS skína á hana. Eiginkonan hefir veriS kölluS burt frá hliS hans, sem hún hafSi trúlega fylgt Um meir en hálfrar aldar skeiS, og stutt meS ráSi og dáS í erfiSri lífsbaráttu. Því finst honum nú æriS autt og einmana- legt í heiminum. Væri sízt aS undra þó svipuS tilfinning hertæki huga hans, sem kom Kristjáni lendingafljót, til Sveins sonar síns, { til aS kveSa: "Nú er horfið NorS- áttu þau þar síSan heima, þar til { urland, nú á eg hvergi heima." ÞuríSur dó hinn 6. júlí, eins og aS ofan er sagt, Héldu þau heimili sér í húsi, er þeir synir þeirra létu byggja handa þeim. Þau hjón eignuSust 8 börn; mistu þau fjögur heima á Islandi, er svo hétu: María, Ólafur, María, Helga, er öll dóu í æsku; en fjög- ur fluttust meS þeim hingaS vest- ur: Sveinn, kaupmaSur í River- ton; GuSrún, gift Sigurjóni Jóns- syni í Odda viS Arnes; Dr. Þor- bergur í SaskatoonJbæ, prófessor í efnafræSi viS háskóla Saskatche- wan-fylkis, og Þorvaldur, candi- dat í náttúruvísindum, er andaS- »t viS Harvard háskólann fyrir 18 árum síSan. Fyrir tveimur árum síSan var haldiS hátíSlegt gullbrúSkaup þeirra Þorvaldar og ÞuríSar sál. Samfylgd þeirra hjóna var því 52 ára löng. Er þaS óvanalega lang- ur samverutími er þeim hlotnaS- ist. Vekur það ánægju vina og vandamanna, þó hitt sé enn full- komnari fögnuSur, aS muna, aS árunum öllum var eytt í heiSar- legu striti, framsýnni dáS og hjálp semi viS þá sem þurftu og til varS náS á samleiðinni. VíSidalstunga er í augum hinna eldri landnema í því ná- grenni orSin nokkurskonar helgar minjar frá þeim tímum, sem höfS- ingjafólk frumibygSarinnar réSi þar húsum (höfSimgjar í lund, þrátt fyrir fátæktina og basliS. ViS fráfall ÞuríSar sál. á Nýja Island ábak aS sjá einni af sínum merkustu landnámskonum. Hún var sérlega vel gefin kona, og hinir mörgu mannkostir hennar gerSu gáfurnar notadrjúgar þrátt hennar voru allar skýrar og henn- ar eigin. Hún var því skemtileg í viSræSum. Ekki var hún dul í skapi, og meS fullri einurS hélt hún skoSun sinni fram við hvern sem í hlut átti. Hræsni pg fleðu- skap hataSi hún heitu hatri. Hún var föst í lund og batt því óslít- andi trygðir við mann og mál. Trúkona var hún meir en alment gerist nú á dögum og ófús á allar breytingar í þeim efnum. En þó MóSirin hefir lagt hina síSustu fórn á altari þeirrar ástar, sem heimurinn þekkir bezta og göf- ugasta, því Ijúfar og viSkvæmar minningar í brjóstutn sona og dótt ur. Þau viðurkenna nú með Matt- híasi Jochumssyni, að farsælasti skerfurinn, sem lagður var til mentunar þeirra og mennigar, var lagður af móðurinni í frumlbýlings kofanum — aS "enginn kendi mér eins og þú." Dagsverkinu er lokiS. Sigurinn í lífsbaráttunni er unninn. Kvöld- iS er komiS. Hvíldin er fgngin. NiSur á leiSiS stafar Ijóma frá stjörnu vonar og trúar. Geislar hennar brotna í tárinu, sem stend- ur í auga einmana öldungsins viS gröfina. Úr þeim byggir hann sér brú til himins ---- brú yfir dauS- ans haf — brú yfir á land lifenda. Þá brú fýsir hann nú aS feta sem fyrst. BlessuS sé minning ÞuríSar Þor bergsdóttur. —A.E.K.— Gunnar Helgason. f Þess var lauslega getiS í 42. tölúblaSi Heimskringlu aS Gunnar Helgason bóndi í Swan River bygð hefði látist á almenna sjúkrahús- inu hér í Winnipeg. Hann hafSi kent krahkleika þess, er leiddi hann til bana, um alllangt skeiS fyrirfarandi, en lítt gefiS sig aS því, eins og svo mörgum elju og dugnaSarmönnum íslenzk- um er títt. En fyrir nokkr- um vikum ágerðist veikin svo, að hann gat ekki leng- ur rönd við reist, og fór því aS leita sér lækninga. Kom hann hingaS til bæjarins um miSjan júní mánuS og ráSfærSi sig við sérfræðinga, sem komust að þeirri niðurstöSu, aS hann gengi með krabbamein í maganum. Hélt hann til hjá systurdóttur sinni, Guðrúnu Helgu Finnsdóttur; að 906 Banning St., unz hann lagðist inn á sjúkrahúsið. Gerði Dr. B. J; Brandson á honum holskurð, en það var alt um seinan, og andaðist hann þar eftir hálfan þriSja sólarhring, kl. 9 aS kvöldi hins áttunda júlí. LíkiS var flutt til Swan River og jarðað í Birchwood grafreit, hinn 14. s.m. Séra Guttormur Guttorms. son talaði við útförina; sömuieiSis enskur prestur C. B. Price, er óskaði eftir að taka þátt í athöfninni. Allur þorri Islendinga þar í bygð var þar saman kominn, ásamt fleirum. Gunnar var fæddur hinn 15. ágúst 1859 á Geirólfsstöð- um í Skriðdal í Suður-Múlasýslu á Islandi. Var hann kominn af einum hinum merkustu og gáfuSustu ættum Austanlands. FaSir hans Helgi Hallgrímsson, greinar og lipurmenni, var heilsuveill lengst æfinnar og dó vart miSaldra. FaSir hans Hallgrímur Ásmundsson hreppstjóri í Stóra-Sandfelli þar í bygS, var atkvæSamaSur og skáld gott á alþýSu vísu, eins og fleiri í þeirri ært, en hann var bróðir IndriSa, föSur séra Ólafs á KolfreyjustaS, föSur þehra Páls og Jóns Ólafssona; voj-u þeir allir skáld, svo sem kunnugt er. Móðir Gunnars en kona Helga Hallgrímssonar, var hin alkunna gáfu og höfðingskona, Margrét SigurSardóttir stórbónda á Mýrum í SkriSdal. Var hún ættfróS meS afbrigSum, og gat rakiS ætt sína alla leiS til Ólafs hins hvíta herkonungs; eru á þeirri leiS nöfn fjölda hinna merkusru Islendinga. Margrét misti mann sinn snemma frá 9 börnum, flestum ungum, en kom þeim samt öllum vel til manns tilhjálparlaust, og þótti fátítt í þá ríS. Hún dó í hárri elli á GeirólfsstöSum, þar sem hún hafSi búið allan sinn búskap, — hjá dóttur sinni Berg- þóru og Finni Björnssyni bónda þar. Um hana látna kvað séra Matth. Jochumsson: "Skalf Skriðdalur, því að skriða dundi," bæði á landnámstíð og við lát hennar. Líkir hann henni þar við nöfnu sína Margréti drotningu Valdemars- dóttur, er sameinaSi Danmörku, Noreg og Svíaríki undir c'r.?. kórónu áriS 1397 (Kalmar-sambandiS svonefnda) kveSur hana aS vísu "minni háttar", en "samt varstu drotn- ing — margreynd móSir, metorðalaus" — samt varstu drotning, því aS dýrra gervi bar eigi Brynhildur BuSladótt- ir," og: "sá eg þig sjötuga, en sýnum varstu mjög miS- aldra í mínum augum. Svo hefir endur Ólöf hin ríka kvatt konunga, kom mér í huga." Og bjarkirnar í HallormsstaSa- skógi lætur hann kveSja hana meS þessu stefi: "Örend er eikin AustfirSinga, sofnuS hin svásasta systra vorra." Öll voru þau GeirólfsstaSasystkin gáfu og fríSleiks fólk og vel aS sér ger. Elztur þeirra er Einar bóndi á ÞorbTands- stöSum í VopnafirSi, kvæntur Sigurlaugu Guttormsdóttur prests í StöS í StöSvarfirði — nú dáin. Næstur Hallgrímur bóndi á Birnufelli í Fellum, kvæntur Björgu Oddsdóttur þar úr sveit — bæSi dáin. Þá er Bergþóra, gift Finni Björnssyni frá FlugustöSum í ÁlftafirSi, búa þau enn á GeirólfsstöSum. Þá Ólöf, gift frænda sínum Helga IndriSasyni í Skógar- gerSi; eru þau bæSi látin. Næstur henni aS aldri var Gunn- ar. Þá kom Helga, gift Birni Jónssyni ritstjóra "FróSa" og "Stefnis" á Akureyri; eru þau og bæSi dáin. Yngstur er Gísli bóndi á EgilstöSum í VopnafirSi, kvæntur Jónínu Benediktsdóttur frá HöfSa í HéraSi. Auk þeirra, er talin eru, dóu í æsku Ragnhildur og SigurSur. — Þegar Gunnar var fulltíSa maSur fór hann norSur í VopnafjörS til Einars bróSur siíns á ÞortbrandsstöSum, og skömmu síSar, áriS 1887, kvæntist hann SigríSi Jónsdóttur frá BöSvarsdal, systur Jósefs Jónssonar húsalbyggingar- manns í Winnipeg, og þeirra systkina. Bjuggu þau í Krossa- vík og BöSvarsdal, en fluttu alfarin vestur um haf áriS 1893. Settust þau fyrst að á Baldur í Argylebygð, en tóku sig upp sex árum síðar og fluttu til Swan River. Var þar þá lítt bygt land, og mun hann og svili hans, Ágúst Vopni, hafa verið fyrstir íslendingar til að nema þar land. Aldamóta- árið (1900) misti hann konu sína, Sigríði, frá sex börnum á unga aldri. Munu kringumstæðurnar þá um nokkuT ár hafa veriS erfiSar á fleiri en eina vísu. Breyttust þær þó óSum tíl batnaSar, og má fullyrSa aS hann hafi veriS í góSum efnum, er hann féll frá. Eins og áSur er getiS varS þeim bjónum Gunnari og SigríSi, sex barna auSiS, og eru þau nú öll fulltíSa og mann- vænlegt fólk. Þrír synir, Helgi, SigurSur og Óli eru heima í föSurgarSi, en einn,, Bergþór, til heimilis aS Oak Point hér í fylkinu. EldTÍ dóttirin Jóna ASalbjörg, er gift Jóni tré- smiS Sæmundssyni í Swan River bæ. Yngsta barniS er Sigríður, nú fulltvítug að aldri. Misti hún móður sína tæp- lega mánaðargömul og ólst því upp með föður frændum sínum þar um slóðir. - • Gunnar var tæpur meðalmaður á hæð, vel vaxinn og hvatuT í spori, fremur stuttleitur, jarpur á hár, ennið hátt og augun grá og snör, nefið lítið eitt íbjúgt að framan. I æsku þótti hann fríður sýnum, skynsamur vel og laglega hag- orður, þótt hann flíkaði því ei mikið. — Gleði maður var hann að eðlisfari og söngmaður með afbrigðum. 'Hélt hanrt söngrödd sinni svo vel, að þegar hann var nálægt fimtugu, heyrSi sá, er þetta ritar, hann syngja og minnist varla aS hafa heyrt hreimfegurri né glaSari rödd í nokkrum lslend- ingi. Hann var fastur í lund, ógjarn á aS láta hlut sinn, en tryggur og vinfastur, hjálpfús og trúr stuðningsmaður allra íslenzkra áhugamála í sínu ibygðarlagi og víðar. —G. J.— SPITALASJÓÐUR AKUREYRAR Áður auglýst............ $2029.29 Gimli, Man. G. B. Magnússon.........$ 1.00 S. P. Tergesen ............ 2.00 S. J. Tergesen................ 1.00 F. O. Lyngdol................ 1.00 Freeman Jonasson ........ 1.00 Theodor Pétursson ........ 1.00 Jón. B. Johnson ............ 1.00 S. Th. Kristjánsson........ 1.00 Jakob Siguigeirsson ........ 1.00 Pétur Magnússon............ 1.00 fyrir mentunarskortinn. Hugsanir Séra Sigurður Olafsson __ 1.00 Eggert Arason ............ 5.00 Miss Eilnora Julius ........ 2.00 W.E.Lund.....................50 Pétur G. Tompson ........ 1.00 H.P.Tergesen ..,............. 10.00 Winnipeg Beach. Mr. og Mrs. Jon Kernested 2.00 Gísli Gíslason................ .50 Gísli Reykdal................ *25 Halldor Hjörleifson .........50 Ingim. Einarsson ............ 2.00 J. Einarsson.................50 Mr.&Mrs. J. Hjörleifsson Olafur Isfeld ................ Mr. &Mrs.Harry Anderson Fairford, Man J.S.Thorarensen ............ Stefán Thorarensen ........ O.J.Breidfjord ............ S.D.B.Stephanson ........ Erikdale, Man. O. Hallson ................ Ónefndur .................... Th. Paulson, Leslie, Sask. A. Davidson.Blaine.Wash. Exchange ................ S. Solvason.Westbourne Kvenfélagið "Liljan, Wyn- yard, Sask, Til minning- ar um Mrs. Kristínu Sig- urSardóttir, Grandy __ FriSrik Kristjánsson.Wpg Jónas Stefánsson, Wpg..... S. Sæmundsson, Marietta Wash..................... Mrs. Anna Thordarson, Gimli, Man. 50 kr. Mr.&Mrs.G.J.Holm, Mari- etta, Wash., 50 kr. Mr.&Mrs. J. Ásgier J. Lin- dal, Victoria, B.C..... KvenféJag ÁrdalssafnaSar, Árborg, Man. ............ Mr. &Mrs. Paul Eyjólfsson Wynyard, Sask......... Lewis Jako'bs.Wynyard .... 1.00 .50 2.00 5.00 5.00 1.00 2.00 2.00 2.00 5.00 10.00 1.30 1.00 25.00 20.00 5.00 i .50 $1.50 25.00 1.00 .50 til Islands, og ætlast til, aS nú sé þessari söfnun lokiS. ALB. C. JOHNSON ÞuríSur sál. léti oft andann reyka; Bjarni Anderson............ 1.00 Samtals — $2,182.84 28. júní auglýst aS Eggert Seattle, Wash., gæfi $5.00, ex- öhage 50c, átti aS vera Eggert Eggertsson, Fords, Wash.. — Eg geri grein síSar fyrir þeim pening- um sem eg hefi ekki ennþá seftt ViS undirritaSir, sem nefndir vorum af klúlbbnum Helga Magra til þess aS sjá um þessa peninga- söfnun til spítalans á Akureyri, sendum hér meS til allra, sem styrkt hafa samskotin, okkar inni- legasta hjartans þakklæti fyrir hinn góSa stuðning sem þeir veittu þeim. Við finnum til þess, að við getum ekki þakkað þeim nógu vel en erum fullvissir um, að hinir las- burða sem njóta góðs af söfn- uninni, muni aldrei gleyma hinum góðu til finningum og hjarta- gæzku sem gjafir þeirra bera vott um, og að þeir muni ætíð minn- ast með þakklæti og bróðurhug þeirra manna sem fundið hafa til með þeim. Líka þökkum við innilega þeim úti um landið og annarstaðar, fyr. ir hjálpina, sem þeir léðu okkur með því að gangast fyrir söfnun- inni fyrir hönd okkar, og vitum við fyllilega, að ef þeirra hjálpar hefði ekki notið við, myndi árang urinn ekki hafa orðið eins ákjósi anlegur, því þeir lögðu fram bæði vinnu og peninga. Þetta vitum við að þeir gerðu með ánægju, því árangurinn ber þess vott og h'ka hin góðu bréf, sem fylgdu hverri peningasendingu. Með beztu þökk Fyrir hönd klúibbsins Helga Magra O. S. THORGEISSON JAKOB KRISTJANSSON A. C. JOHNSON ÖM ! Frú Stefanía Guímundsdóttir kvödd, í Wynyard, Sask. 27. júlí 1921. (Lag: Þótt þú langförull legðir) | Þú komst huguð að heiman Hingað vestur um lönd, Gleði-boðin að bera: Bros frá heimdala strönd. Lista-sól þér ei sígur (Sindra geislar á braut, Þú ert gleðinnar gígur Gæfa sorgum og þraut. Ef við geymum þá gæfu IGlöð og minningar-klökk Þá mun útlaginn ynna Ættar-landinu þökk. Fyrir för þína hingað, Fyrir bros þín og tár. Bundin barns-glöðu minni Björt um komandi ár. Nú er heimförurn heitið Himinn breiðir sín tjöld Yfir kærleikans kveðjur Koss og handtaka fjöld. Yfir óskuð og vonuð Æsku-iheimdala lönd: Verður öllum sem unna Ætíð kærust sú strönd. 4 JAK. JÓNSSON a i» i i I

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.