Heimskringla - 26.02.1936, Side 5

Heimskringla - 26.02.1936, Side 5
WINNIPEG, 26. FEBR. 1936 HEIMSKRINGLA 6. SÍÐA að hann geti haldið henni á- fram. Mjög mun það mú orðin t'íska að gera lítið úr þeim Mfslær- dómum og verðmætum1, sem öllum standa til 'boða í gullkistu fortíðarinnar. Pramsóknar.hug- ur og framtíðartrú eru hverjum manni lífsnauðsyn, svo hann trénist ekki uipp eða verði að steingervingi andlega. Hinsveg- ar er það ekki nema holt endur og sinnum, að ganga á sjónarhól, þaðan sem útsýn er góð yfir fortíð og samta'ð, og gera sér grein fyrir því, hvort maður sé að horfa á sjálfan morgunroðann eða einungis flöktandi mýraljós. Og spak- lega mæltist Fornólfi (Dr. Jóni Þorkelssyni) er hann kvað: “Mikill er í minningunni meginstyrkur vorri þjóð, til þess að hver kynslóð kunni kjörin sér. að skapa góð; bæði til að hafa og hylla og hafna því, sem reynt er illa, oft eru gömlu fræðin fróð.” BRÉF FRÁ SKAGAFIRÐI Frh. frá 1 blo. þangað um síldartím'ann, á sumri hverju. í sumar átti að leggja upp síld á Sauðárkróki og salta hana þar. Var í ráði að salta þar 15 þús. tunnur. Á Sauð- árkrók voru um 150 stúlkur ráðnar til söltunarinnar, ásamt um 50 karlmönnum. En þetta fór miður en skyldi, því síld- veiðin fyrir norðurlandi brást algerlega svo einsdæmi er, svo á Sauðárkróki mun aldrei hafa verið söltuð ein tunna. Aftur á móti veiddist síldin fyrir Suð- urlandi og á Faxaflóa fram undir jól, sem er líka einsdæmi. Sauðkrækingar voru því með öllu atvinnulausir í sumar, þvx fólkið þorði ekki að ráða sig í sveit, því altaf gat síldin komið. Þannig var þetti víða í kaup- túnum1 norðanlands. í haust var slátrað hér á Sauðárkróki á þremur slátur- húsum alls 18,500 kindum en iárið áður 21,477 kindum. — Meðalþyngd á dilkum var 13,27 kg. (26^ úr pundi) árið áður 12,06 kg. 1 Hofsós og Kolkuófs 2,174 kindum, árið áður 3,255 kind- um. Meðalþyngd 12,08 (liðug 24 pund), árið áður 11,22 kg. Haganesvík og Siglufjörður, 4,259 kindum, árið áður 4,071 kindum. Meðalþyngd 12,18 kg. árið áður 11,77 kg. Fækkun sláturfjársins stafar fyrst og fremst af því, að í fyrra var nálega hverju lambi slátrað og fullorðnu, með meira móti, vegna hinna hröktu heyja einnig hve margar ær voru geldar eins og nefnt var hér að framan, og svo munu ýmsir hafa sett töluvert á af lömbum' síðastliðið haust. Mestur hluti kjötsins var fryst, til sölu utan og innan lands. í okt. fóru héðan á 7. þús. kroppar til Englands. Seld- ist bæði fljótt og ,vel og um 25% hærra enn í fyrra, en eng- inn veit þó með vissu hvert verður endanlegt verð kjötsins því mikið er enn eftir óselt í landinu, sem fer ekki héðan fyr en seinni partinn í vetur. Hross voru keypt hér í sumar og haust, og var hæðst verð fyrir beztu hesta 160 krónur. Bezt var verðið á 3. vetra hestum frá 90—130 krónur. En samt var fremur títið selt. Á þessu ári sögðu af sér prest- skap þeir sr. Hallgriímiur Thor- lacíus í Glaumibæ og sr. Arnór Árnason í Hvammi í Lakárdal. Er það nú í lög komið að engin má sitja í embætti eftir að hann er 70 ára. Eru þeir báðir bún- ir að ná þeim aldri, en þó hinir ernustu til líkama og sálar. — Standa nú köll þeirra óveitt. — Þjónar Sauðárkróksprestur Hvamms og Ketusóknum, en Glaumlbæjarprestakalli skiiftu þeir á milli sín Miklabæjar og Mælifellsprestar. Er þetta ekki ósvipað því er stórveldin eru að ibæta við sig nýlendum. En 'hvort það er eins holt fyrir kirkju og kristindóm, læt eg ó- sagt, enda munu þessir söfnuðir fullkomlega óska eftir að fá sína eigin presta, því framúrskarandi erfitt er fyrir .Sauðárkróksprest að þjóna kirkjum út á Skaga. Sr. Hallgrx'mur sigldi í haust til Noregs og dvelur þar í vetur hjá dóttur sinni, sem er þar gift og búsett. En samt mun hann !hafa í hyggju að köma heim í sveitina sína með vorinu og ekki seldi hann reiðhestinn sinn, er hann seldi skepnur sa'nar á síðastliðnu vori. í sumar andaðist Steingrímur Jónsson fyrrum bóndi á Silfra- stöðum. Hann er fæddur 1844, 29. nóv. og var því kominn yfir nírætt. Kona hans var Krietín Árnadóttir dáin 1907. Stein- grímur var sonur Jóns bónda á Merkigili (fæddur árið 1813) og ólst þar upp og í Austurdal unz hann fluttist að Ytri Kotum á Norðurárdal. Þar bjó hann þar til hann keypti Silfrastaði og fluttist þangað, þar sem hann bjó svo eftir það, og oft stór- ibúi. Hann varð blindur á efri árum sínum en þó oftast við góða heilsu, því ekki var karli fysjað saman, euda í ýmsar mannraunir komið á yngri ár- um sínum. Steingrímur var að ýmsu leiti öinkennilegur maður, er seint mun gleymast þeim er þektu hann, skrítinn í orðum og tilsvörum, og ófeiminn að láta meiningu sína í ljósi, án þess að hefla hana og það hver sem í hlut átti. Til vina sinna bar hann tröllatrygð, en var tíka langminnugur á mótgerðir. — Heimili þeirra hjóna var orðlagt fyrir gestrisni, enda í þjóðbraut. Á -Silfrastöðum, býr nú JóJiaxines sonur iSteingríms, hinn besti drengur. í nóv. s. 1. andaðist á sjúkra- húsinu á Sauðárkrók, Guðrún Þóra Þorkelsdóttir, frá Þorleifs- stöðum. Var hún búin að liggja þar rúmföst um 11 ára skeið. Hún var fædd 14. mars árið 1860. Hún var gift Jóni Jón- assyni bróður Ólafs Jónassonar í Árnesbygð, Canada, hinum mesta dugnaðar og atorku- manni. Bjuggu þau fyrst í Hjaltastaðahvammi, en síðar á Þorleifsstöðum í Blönduhtíð. — Jón dó árið 1921. Guðrún var hálfsystir Soffoníasar Thorkels- sonar verksmiðjueiganda í Win- nipeg, og Jóhannes Hannesson frá Yztugrund — sem þar er einnig -búsettur — og bún voru systkina börn. Guðrún var að mörgu leiti hin merkasta kona, og mun hennar lengi minst hér í bygð. Hún hafði,á hendi yfirsetukonu - störf alt þar til hún lagðist á spítalann og þótti framúrskar- andi heppin og dugleg við það starf. Var það jafnan í frásög- ur fært, hve hún var fljót i heim anbúnaði er hennar var vitjað til sængurkvenna. Var þá ekki heiglum hent að fylgja henni eftir er hún var komin á hest- ibak og sæmilega ríðandi, og ekki óvanalegt að hún væri komin þangað, sem hún átti að fara, góðri stund á undan fylgd- armanninum. Og eitt sinn heyrði eg þess getið að í einu ísljfku ferðalagi, jhefði gamla konan sundriðið Héraðsvötn, án þess að hika hið minsta. Þar var venjan hér í sveitinni ef einhver veiktist, að þá var Guð- xún sótt. Það var eins og hún kynni ráð við öllu. Þó dapur- leiki og sorg ríkti á heimilinu viðl komu hennar, var sem það viðraðist alt í burtu, er þessi duglega og kjarkmikla. kona kom í bæinn, og oft var að ekki þurfti aðra læknishjálp en þá, er hún gat í té látið. Eins var hún frábserlega nærfærin við skepnur og oft sótt 'til þeirra, og varð þar oft að liði. Það var aðdáunarvert hvað hún lagði á sig í þarfir sveitunga sinna utan heimilisins, oftast fyrir títil laun, þar sem hún hafði fullan bæ af börnum og sjálfsagt ekki altaf sem þægi- legastar kringumstæður að vera lengi fjarverandi. En aldrei var því borið við er Guðrún var sótt. Ekkert annað en komast af stað. Mér fanst oft, ef nokk- ur hefði átt það skilið, að sveit- in gerði hann að heiðursborg - ara sínum, þá væri það Guðrún á Þorleifsstöðum. Áður en hún lét af störfum sínum héldu kon- ur sveitarinnar henni heiðurs- samsæti og gáfu henni gjafir og sýnir það bezt í hvaða þakklæt- isskuld þær þóttust standa við hana, og mörgum úr Blöndu- htíð varð tíðförult á sjúkrahúsið til Guðrúnar til að spjalla við gömlu konuna, og altaf var hún hress í máli og skrafhreifin, hversu sem sjúkdómurinn þjak- aði henni. Það virðist dátítið einkenni- legir dutlungar örlaganna, að þessi kona, sem hjálpaði svo mörgum til heilsu og var sí og æ reiðubúin til að létta þjáning- ar annara, átti við megna van- heilsu að stríða innan fjölskyld- unnar og misti eftir langvar- andi vanheilsu tvö af bömum sínum á unga aldri; Hólmstein mesta efnispilt og Ingveldi, sem margir munu kannast við af bókinni “Bréf frá Ingu”. En sorg sína og ástvinamissir bar hún sem hetja, enda mun hún 'hafa fundið, og verið það hugg- un í hörmungiunum, hve sveit- ungar hennar tóku innilegan þátt í sorgum þeirra hjóna. Guðrún var jarðsungin á Miklabæ og var óvenju mikið f jölmenni við. jarðarförina, til að votta þessari ágætiskonu virð- ingu sína í hinsta sinn. Eg hefi sem betur fer, sjald- an þurft að setja slysfarir í þessi ibréf mín, því lítið hefir verið um þessháttar hér. En nú bregður mjög útaf þeirri venju. Seinnipart laugard. þ. 14. des. s. 1. gerði eitt það mesta norðaustan veður sem menn muna eftir, stóð það alla nótt- ina og langt fram á sunnudag. Var veðurhæðin sem í mesta hlákuveðri. Dagana áður og alt, ifram á laugardagsnótt var mesta hægð og ágætis sjóveður og afli góður hér á Skagafirði. Á föstudagskvöldið og nóttina eftir, réru 5. bátar af Sauðár- króki. En er kom fram á laug- ardaginn gekk hann upp með ofsa stormi og stórhríð af norð- austri með fádæma sjógangi. Einn báturinn komst ekki nema útundir Drangey er hann var að sækja á miðin; þar bilaði vélin; sneri hann þar aftur. Var það þeim til lífs er á honum Voru, því þeir náðu landi áður en brimið komst í algleyming. — Þegar næstu tveir bátarnir komu var orðið ólendandi. — Urðu þeir að fleyja afla. Fyrri báturinn dældi út otíu, sem lægði sjóinn svo hægt var að ná 'honum á land. Seinni báturinn var olíulaus, en með snarræði og lífshættu var dælt út otíu af tíryggjunni ,svo hægt var á endanum að bjarga bát og á- höfn. Vantaði nú tvo báta; voru 4 menn á öðrum og formaður hans Bjarni Sigurðsson af iSauðárkóki, framúrskarandi sjósó'knari og aflamaður. Á hinum bátnum voru 3 menn. — Var formaður hans Sigurjón Pétursson ungur maður af S.krók, eins og þeir allir á þeim bát. Voru menn orðnir ihræddir um bátana, því enn óx veðrið og brimrótið. SloknuÖ nú öll rafljós í kaupstaðnum, svo ekki var hægt að gefa þeim neina vísbendingu hvar þeir iværu, þó þeir kæmu inn á höfn- ina, er ekkert sást fyrir stórhríð og náttmyrkri. En alla nóttina vöktu menn og voru á ferli með sjónum, austur með öllum “sandi”, til að reyna að bjarga, ef ske kynni að þá bæri þar að landi. Þegar kom fram á sunnu- dag, slotaði mesta veðrinu og fanst þá rekið ýmislegt lauslegt úr öðrum bátnum, alt á sama stað skamt fyrir innan kaup- staðinn. Af því drógu menn þá ályktun að báturinn myndi hafa sokkið þar skamt undan, jafn- vel á höfninni — með mönnun- um, því ekkert rak annað af honum og ekkert Mkið. Á mánudaginn fanst bátur Bjarna rekinn yfir á austur- landi, nálægt Brimnesi og eitt líkið hjá flakinu, en hin þrjú fundust þar út með sjónum. — Voru þrjú þeirra flutt til Sauð- árkróks, en eitt út í Hofsós og jarðað að Hofi. Hin voni jörð- uð þ. 27. s. m. á S.krók, að við- stöddu mi'klu fjölmenni. Þeir, i&em druknuðu voru þessir: Bjarni Sigurðsson, S.krók. L«æt- ur eftir sig konu og 4 börn ung. Magnús Hálfdánarson, s.st. ó- giftur. • Ásgrímur Guðmundsson, Fagra- nesi, Reykjaströnd, ógiftur. Björn Sigmundsson frá Hofsós, ógiftur. Á hinum bátnum, sem ekki hefir fundist voru þessir: iSigurjón Pétursson, Sauðárkrók ógiftur. Sveinn Þorvaldsson, s.st., ógift- ur. Margeir Benediktsson, s..st. ó- giftur, en sá fyrir aldraðri fóstru sinni. ' Skömmu fyrir bylinn á laug- ardaginn lagði maður af stað frá Sauðárkrók, Helgi Gunnars- son að nafni — til heimilis síns Fagranesi á Reykjaströnd. Ekki kom hann heim um kvöldið. — Var þá strax farið að leita að honum er upp birti, en árang- urslaust. Hann hefir ekki fund- ist enn, þráttfyrir mikla leit. Hann var giftur systur Asgríms, er dnuknaöi með Bjarna. Hafa þannig 8 menn farist hér af völdum óveðursins, og ýmsir mjög ihættkomnir, en alls fórust á landinu 25 menn, sem um er vitað í þessum hamförum veð- ursins. í lok nóv. vildi það slys til að maður nokkur Hermann Stef- ánsson að nafni frá Brekkukoti á Efri-Bygð, hafði nær því beð- ið bana á rjúpnaveiðum. Fór hann snemma af stað um morg- uninn. > En er hann hleypti af fyrsta skotinu, sprakk hlaupið á byssunni og lentu brotin í auga og höfði mannsins. Með fádæma karlmensku komst hann heim, en svo samstundis út á S.krók. Tók læknir strax úr honum augað. Var honum ekki líf ætlað því höfuðkúpan var brotin upp af auganu. En smásaman batnaði honum og er nú talinn úr allri hættu. Naut hann þar sem fleiri kunnáttu og listar Jónasar Kristjánssonar, þess ágæta læknis. í fyrra haust kom hingað í fjörðinn Vestur-íslendingur — Hjörtur T. Hjaltalín frá Moun- tain í N. Dak. Er hann hálf- bróðir þeirra Aðalsteins og Frið- riks Kristjánsssona í Winnipeg. Fluttist hann héðan úr Skaga- firði fyrir 50 áruní, þá ungur að aldri. Nú kom hann gamli maðurinn heim til að sjá yfir fjörðinn “áður en hann færi héðan alfarinn” eins og hann orðaði það. Hann átti hér víða frændfólk og heimsótti það, og eins var hann með orðsendingu frá ýmsum vestra, til vina og vandamanna hér heima, og hjá öllum var hann hinn mesti au- fúsugestur, þvf Hjörtur er vel greindur og kunni frá mörgu að segja og auk þess framúr- skarandi viðfeldinn maður. — Hann sagði að sér hefði verið ágætlega tekið alstaðar, og kvartaði ekki yfir neinu nema — kulda, blessaður karlinn. En við erum ekki kallaöir íslend- ingar að ástæðulausu. — Eg spurði hvort honum mundi ekki leiðast, er hann kæmi niú heim í ríki ,sitt, en það þvertók hann fyrir. Nú væri hann búinn að fullnægja þessari þrá sinni, að sjá ættjörðina, og því væri thann ánægður. Hann er nú kominn heim heilu og höldnu, að því sem hann skrifar mér, og eg vona að honum verði að ósk sinni. Út af þessu ferðalagi Hjartar datt mér í hug: Þetta ættu þið að gera fleiri Vestur-íslending- ar, koma og líta yfir ættar- stöðvarnar og heilsa upp á frændur og vini “áður en þið farið alfamir,” eins og Hjörtur sagði. Ekki munduð þið þurfa að kvíða, að ykkur yrði dýrt upplhaldið meðan þið dvelduð hér, það er þá ferðakostnaður- inn fram og aftur og hann er auövitað nokkuð hár. Nú eru samgöngur . stórum beinni og betri, en áður voru og ekki myndi alt fara úr skorðum vestra þó þið væruð fjarverandi einn vetur, og þyrftuð að skjálfa um tíma, meðal vina og frænda, ef ómögulegt reyndist að hita ykkur upp. Þótt eg hafi ekki beinlínis kynt mér fræði Kóransins, hefir mér verið sagt, að þar sé fyrir- skipað að hver sanntrúaöujr Múhameðstrúarmaður, skuli a. m. k. einu sinni á æfinni fara pílagrímsferð til hinmr helgu borgar þeirra Mekka. Þetta gerðu þeir, hversu langt sem þangað væri að sækja. Þetta var eins og fleira viturlega ráð- ið hjá þeim vitra spámanni Mú- hameð. Hann hefir séð, að einmitt með þessum' fe(rðum, mundu þeir halda uppi trúnni, siðum og menningu Múhameðs- manna, þetta mundi binda þá enn fastar saman sem trúþræð- ur og vini, jafnvel með hversu ólíkum þjóðum sem þeir væru íbúsettir. Og það er enginn vafi að þetta hefir reynst þannig. Góðir vinir, þið ættuð að at- ihuga þessa grein Kóransins og helst að taka hana til eftir- ibreytni þannig: Fara a. m. k. eijia ferð heim til “landsins helga” sem það vafalaust er í augum ykkar allra. Mikið og margt gott myndu stíkar feröir hafa í för með sér og eg sé ekki neina leið sem betur mundi orka í þá átt, að halda uppi vinátt'i, ibræðrahug og ættartengslunum meðal Vestur- og Austur-íslend- inga, en einmitt þetta. Að svo mæltu kveð eg ykkur alla, með beztu þökk fyrir hið liðna. Á nýársdag 1936. Stefán Vagnsson FRÁ WYNYARD I. 'Sunnudaginn 2. feb. var heil mikið um að vera í sunnudaga- skóla Quill Lake safnaðar. — Samokma skólans þennan sunnudagsmorgun var sérstak- lega tileinkuð Mrs. Láru Hall- grímsson, sem átti afmæli dag- inn ef'tir. Evelyn Jónasson setti samkomuna og gat þess, að af- mælið væri notað “sem afsök- un”, en annars væri hugsunin sú að nota þetta tækifæri til að þakka Mrs. Hallgrímsson starf hennar í þágu skólans fyr og síðar. Upphafsbænina flutti Mildred Bjarnason, en Evelyn Jónas- son stjórnaði samlestri bibílu- kaflans. Samskotin önnuðust Raymond Jónasson og G. Hall- grímsson. Guðrún Finnsson flutti stutta ræðu um náms- efni dagsins, köllun lærisvein- anna. Að öðru leyti fór ekki fram kensla. Ræðan var mjög greinileg og vel samin. — Emily Axdal lék einleik á fiðlu, en Árni Eggertsson á píanó. Auk þess voru sálmalög sungin af tveim flokkum nemenda. Var þeim skift eftir aldri. Sigrún Einars- son las upp. Undirritaður sagði stutta sögu. Ávarp til Mrs. Hallgrímsson var flutt fyrir hönd skólans af Elsie Thorfinnsson. Gaf hún yfirlit yfir starf frúarinnar við skólann og lét í ljósi þakklæti kennara og nemenda til hennar. Sem ytri vott virðtngar og þakklátssemi afhenti hún Mrs. Hallgníms&on bibtíu að gjöf. — Einn af yngstu nemendum skól- ans, Iris Eiríksson færði heið- ursgestinum snotran blómVönd og mælti fram afmæliskveðju. Mrs. Hallgrímsson þakkaði fyrir sig með fáeinum orðum og samkomunni lauk eins og vant er, með söng og blessunarorð- um. Það var í alla staði vel til fundið af sunnudagaskólanum að heiðra Mrs. Hallgrímsson með þessum hætti. Vegna þess starfs, sem hún nú hefir með höndum', getur hún orðið ekki sint sunnudagaskólanum leng- ur. En eg hygg það ekki of mælt, að hún hafi vakið til starfa það kennaralið, sem nú hefir tekið skólann að sér. Það er hópur ungra stúlkna og pilta, sem vinnur að trúarlegu uppeldi yngstu kynslóðarinnar með ár- vekni og áhuga. Flest, ef ekki öll, eru þau gamlir nemendur Mrs. Hallgrímsson. II. Ungmennafélagið í Wynyard fékk nýja krafta, þegar Ingi Borgfjörð guðfræðisnemi hafði hér prestsþjónustu sumarið 1934. Síðan hann fór hefir unga fólkið haldið félaginu uppi. Þó að félagið standi í sambandi við Sambandskirkjuna og haldi fundi sína í samkomusal henn- ar er heimilt að veita viðtöku meðlimum annara kirkna og án tillits til þjóðernis. Fundar- efni hefir verið ýmist til skemt- unar eða fróðleiks. En nýlega var samþykt að hafa betra skipulag en verið hefir á starf- seminni og hafa í mánuði hverj- um annan fundinn algerlega til fræðslu, en hinn til skemtunar. Fyrsti fræðslufundurinn var þriðjudag. 11. feb. — Elmina Axdal las upp enska þýðingu á smásögu eftir J. Magnús Bjarnason. Dr. Kristján Aust- mann flutti erindi um skáldið, gaf yfirlit yfir æfiferil hans og lýsti skáldskap hans. Til skýr- ingar las hann upp í enskri þýð- ingu smásöguna um verðlaun konungssonarins, kafla úr Eiríiki Hannsyni og eitt kvæði. — Erindi læknisins var bráð- skemtilegt og hrífandi. Var auðheyrt, að honum var það Ijúft verk að fræða um J. Mag- nús Bjarnason, enda naut ræða hans óskiftrar athygli áheyr- enda. Eg óskaði þess í hljóði, að þangað væri komnar allar þær nöldurskjóður meðal eldra fólksins, sem réttlæta sinn eigin tranaskap með því, að unga fólkið kæri sig aldrei um að vita neitt. Núverandi formaður ung- mennafélagsins er Jack Reyk- dal. HITT OG ÞETTA Viðskifti Austurríkis og ítatíu hafa verið mikil síðastliðið ár. Sérstaklega hafa vörukaup ít- ala í Austuiríki verið óvenju mikil. Er svo talið í skýrslum, sem birtar hafa verið í erlend- um blöðum, að ítalir hafi keypt vörur af Austurríkismönnum fyrir 82 miljónir schillinga. Mun láta nærri að það sé sjöundi hluti'af útflutningi Austurríkis. * * * iSvíum er mjög hugleikið, að fólkinu fjölgi ( landinu. Sænsk blöð halda því mjög á lofti, hve fólkinu fjölgi ört í Ungverja- landi og taka til dæmis, að hjón ein þar, sem gift hafa verið í 5 ár, hafi þegar eignast 13 börn, þrisvar þríbura og tvisvar tví- Ibura. * * • 1 Þegar ítalir gerðu loftárás- ina á sænska Rauða Kross stöð- ina nýlega, sat Lundstrom, sjúkravörðurinn sem dó af sár- um, og var að lesa í Heilagri ritningu. Við sprengjuna frá ítölsku flugvélinni særðist Lundstrom í andliti svo hroðalega, að tung- an rifnaði úr munni hans.

x

Heimskringla

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.