Heimskringla - 15.04.1936, Qupperneq 2

2. SÍÐA.
HEIMSKRINGLA
WINNIPEG, 15. APRÍL, 1936
MÁTTUR TRÚARINNAR
Ræða eftir séra Jakob Jónsson
Mark 9, 23-24.
Ef þér eruð vel kunnug frá-
sögnum guðspjallanna um Jesú
Krist þá munuð þér hafa tekiö
eftir því, hve oft hann kennir
vantrú mannanna um hræðslu
þeirra eða vanmátt. Textinn,
sem eg las yður áðan, er tek-
inn úr sögu um það að læri-
sveinar Jesú höfðu verið að
reyna að lækna ungan mann,
en mistekist það. Þá dynja á
þeim ávítur hans: Ó, þú van-
trúa kynslóð, hversu lengi á
eg að umibera yður? Öðru sinni
eru þeir á ferð yfir vatn og
hreppa ofviðri og stjórsjóa. —
Vinir hans urðu óttaslegnir og
vöktu hann. Þá spyr hann:
Eigið þér enn enga trú?
Eins og hræðslan, kvíðinn og
áhyggjurnar eiga rót sína í trú-
arskortinum, þannig er trúin
sjálf uppspretta hugreklkis og
máttar. Oft, þegar Jesús hefir
læknað með i^ndursamlegum
hætti einhvem vesahnginn, sem
þjáðist í veilkindum sínum,
þakkar hann trú sjúklingsins
sjálfs, að hann gat læknast. —
Öll vitið þér, hve mikla áherzlu
Jesús lagði á bænina, þessa
miklu hlessunarlind mannanna
á öllum öldum. En einnig þar
kom trúin til greina. Hún var
megin-skilyrði bænheyrslunnar.
“Hvers sem þér biðjið og bedð-
ist, þá trúið, að þér hafið þegar
öðiast það, og þér munuð fá
það.” (Mark. 11. kap.). “Sér-
ROYAL
YEAST
CAKES
Notið hinar nafnkunnu þurra-
gers kökur og hinar reyndu
Royal brauðdeigs forskriftir
Hver Royal g-erkaka sem yður er af-
hent, er vemduð og vafin í sérstök-
nm loítheldum umbúðum — eina
þurra-gerið sem á þann hátt er varð-
veitt. Haldið alveg fersku, tryggir
að það hefir fullan hefunarkraft á
öllum tímum. Það hefir haldið hæztu
metum í meir en 50 ár, — og nú í
dag kjósa 7 húsmæður það af hverj-
um 8, er þurrager nota. Hafið
pakka við hendina.
Kaupið
vörur
búnar
til
f
Canada
hvað það er þér beiðist í bæn-
inni trúaðir, munuð þér öðlast.”
Þannig er máttur hins biðjandi
manns, ef trú hans er nógu
sterk.
Jesú var það vel ljóst, hve
geysilegir örðugleikar urðu
stundum á vegi mannanna, ein-
mitt sökum þess, hve vanmátt-
ugir þeir voru. Frá vöggu til
grafar voru raunirnar að herja
á þá; og þessir veiku menn áttu
framundan sér hátt og mikil-
fenglegt takmark, fullkomnun-
artakmarkið, sem aldrei var sett
þeim ljósara fyrir sjónir en með
komu hans sjálfs í heiminn. En
við þessa sömu menn segir
Jesús: “,Sá getur alt, sem trúna
hefir.”—Og ennfremur: “Sann-
lega segi eg yður, hver sem
segir við fjall íþetta: Lyftist þú
upp og steypist þú í hafið! og
efar ekki í hjarta sínu, heldur
trúir að svo fari sem hann mæl-
ir, honum mun verða að því.”
— “Sannlega segi eg yður: Ef
þér hafið trú, eins og mustarðs-
kom, þá munuð þér segja við
þetta fjall: Flyttu þig þaðan og
hingað, og það mun flytja sig,
og ekkert mun vera yður um
megn. (Matt. 17, 20-21. — Einu
sinni sögðu postularnir við
Jesús: ‘‘Auk oss trú”. En drott-
inin sagði: Ef þér hafið trú eins
og mustarðskom, gætuð þér
sagt við mórberjatré þetta: “Ríf
þig upp með rótum og gróður-
set þig á hafinu; og það mundi
hlýða yður.” (Lúk. 17, 5-6.).
Menn hafa ekki verið á eitt
sáttir um það, hvemig Jesús
hafi' ætlast til að menn tækju
þessi orð hans. Sumir taka
þau bókstaflega, eins og þau
eru töluð. Aðrir vilja flokka
þau með hinum svonefndu
“fjarstæðum”, sem Jesús kom
stundum með í ræðum sínum,
fullyrðingum, sem ómögulegt er
að taka bókstaflega, en segja
þó sannleikann á skýrajl Qg
einfaldari hátt en nokíkur venju-
leg útlistun gæti gert. Sh'kar
“fjarstæður” (paradox) em t.
d. ummæli Jesú um bjálkann í
auganu eða að ríkur maður
Ikomist ekki inn í himnajíki,
frekar en úlfaMi gegnum nál-
arauga. Engum lifandi manni
dettur í hug að halda, að unt
sé að hafa bjálka í auganu,
hvað þá minna án þess að
taka eftir því. — En það
mun tæplega vera hægt að
finna snjallari samlíkingu um
þá menn, sem eru blindir fyrir
sínum eigin ágöllum. Oss finst
það h'ka í ósamræmi við orð
og anda Krists, að enginn auð-
ugur maður geti komist inn í
ihimnaríki, hve ráðvandur sem
hann kann að vera og hve vel
sem hann notar peninga sína.
En á hinn bóginn er varla til á-
takanlegri iýsing á því hve auðs-1
hyggjan og braskaranáttúran
getur fjötrað hug þeirra, sem
eins og ríki unghngurinn, þrá
eitthvað hærra, þrá eih'ft líf í
þjónustu hins góða, fagra og
fullkomna. Þannig má segja,'
að jafnvel þótt menn ekki
tækju orð Krists um flutning
fjallanna bókstafiega, þá væri
ekki unt að gefa betur til kynna
á annan hátt, hve takmarka-
laus máttur fylgir trúnni. —
Hvernig hún gerir hið ómögu-
lega mögulegt — hið yfirnátt-
úrlega náttúrlegt.
Þannig ber alt að sama
brunni. í kjölfar vantrúarinnar
siglir kvíðinn, hræðslan, angist-1
in, áhyggjumar og máttleysið.
Upp af trúnni sprettur áræðið,;
kjarkurinn og kraftur, sem sigr- !
ar alt.
Oss, sem nú erum uppi, er
löngum um það hugað að gera
samanburð á kenningum Jesú
Krists og því, sem vísindi nú-
tímans halda fram. Ef vísindin
eru sönn, eiga þau að lýsa því
sem gerist í tilverunni, svo
langt sem þau ná, og leiða í
Ijós þau lögmál, sem þar gilda.
Þau ættu því oft að geta hjálp-
að oss til að skilja betur ýmis-
legt, sem bæði Jesús og aðrir
leiðtogar mannkynsins héldu
fram fyrir mörgum öldum. Til
dæmis að taka, hygg eg, að sál-
arfræðin geti gert orð Krists
um trúna all-miklu gleggri fyr-
ir oss en þau kunna áöur að
hafa verið. Það er til lögmál,
sem hefir verið orðað nokkurn-
veginn á þessa leið: “Ef vilji
mannsins og ímyndun (imagi-
nation) verða ekki samferða,
lamast viljinn”. Með orðinu í-
myndun er þarna átt við það,
að maðurinn álíti, að eitthvað
sé möguiegt; hafi trú á því, að
það geti gerst. Það mætti því
innrita lögmálið þannig: “Ef
vilji mannsins og trú eru ekki
samferða, lamast viljinn.” “Ef
vilji mannsins og trú rekast á,
ber viljinn ósigur.”
Eg skal reyna að gera þetta
greinilegra með einföldu dæmi.
Öll kannist þér við sefjan eða
dáleiðslu. Vér skulum hugsa
oss, að maður dáleiði annan og
segi við hann: Þegar þú ert
vaknaður, geturðu ekki gengið.
og það kemur heim. Sá sem dá-
leiddur var, vaknar í stól sínum
og hann langar að hreyfa sig.
Hann viil ganga um í herberg-
inu eða fara út. En hann kemst
ekki neitt. Fætur hans eru svo
máttlausir, að hann getur ekki
hreyft þá. Hvað er það, sem
hér er að? Hann langar til að
1 hreyfa sig. Fæturnir eru ó-
meiddir, allir vöðvar og bein
' jafn heilbrigð og vant er. Eng-
i in bilun mundi neinstaðar finn-
1 ast. En hví gengur hann þá
i ekki? Úr því að hann vill fús-
lega ganga, og líkaminn er
hraustur, hví gengur hann þá
| ekki svo mikið sem um þvert
herbergi? Hvers vegna hefir
bæði viljinn og þrótturinn ekki
dugað? — Það var af því, að
1 fyrir áhrif frá dávaldinum hafði
trú hans orðið að engu. Hann
í á ekki framar neina trú á það,
að hann geti gengið. Hann
vantar meðvitundina um lík-
amsþrótt sinn og getu. Þess
vegna varð löngun hans og vilji
að lúta í lægra haldi og hann
sat kyr.
En svo — annaðhvort fyrir
ný áhrif eða eftir að ákveðinn
tími er útrunninn — fær hann
á ný trú sína, meðvitund sína
um það, að í honum búi kraftur
til að ganga um og hreyfa sig,
og þá kemur getan á ný, eins
og þegar Jesús sagði við lama
manninn: “Statt upp og gakk.”
En það er ekki aðeins á til-
raunaherbergjum sáiffræðinga,
að sefjan (suggestion) á sér
stað. Alt umhverfið er fult af
ýmiskonar áhrifum. Sumt veik-
ir trú þína, annað styrkir hana.
Og stöðugt kemur hið sama
fram, að við aukna trú kemur
nýr þróttur og nýr kjarkur. —
Daglega lífið er fult af slíkum
dæmum. Læknarnir finna það
enn í dag engu síður en Kristur
fann það, hve trú sjúklinganna
á mikinn þátt í bata þeirra. —
Drykkjumaður, sem búinn var
að missa allan mótstöðukraft,
gengur í stúku, þar sem félagar
hans og vinir h'ta ekki lengur
á hann sem ræfilinn, sem
þvældist fyrir hunda og manna
fótum — heldur umgangast þeir
hann sem bindindismann og
koma honum til að h'ta á sig
sem -bindindismann. Þar er
hugsunin ekki: “Eg ætla að
drekka” — heldur: Eg er starfs-
maöur bindindishugsjónarinnar.
Áhrifin eru aukinn styrkur,
margfaldaður siðferðisþróttur
og sigur. Þetta dæmi byggi eg
á minni eigin viðkynningu af
fleiri en einni Góðtemplara-
stúku, þar á meðal sumum,
sem aldrei munu fá orð fyrir að
hafa unnið stórvirki í heimsins
augum.
Eg get ekki stilt mig um að
nefna dæmi frá öörum vett-
vangi. I einu af sjávarþorpum
íslands varð fyrir nokkrum ár-
um kaupdeila. Verkamennimir
í þorpinu óskuðu þess við aðal-
vinnuveitandann, að hann
hækkaði tímakaupið, því að það
sem þeir fengju, væri of lágf,
miðað við þarfir þeirra og verð
á nauðsynjavöru. Kröfum þeirra
var ekki sint, og eins og stund-
um vill verða, var verkfall það
eina, sem hægt var að grípa til.
Alt fór fram með friði og spekt,
en fátæklingamir fundu það
brátt, að atvinnuleysið ætlaði
að verða þeim þung ,raun, og að
nokkrum tíma liðnum héldu
þeir fund með sér og sáu þá
engin úrræði önnur en að sætta
sig við alt, eins og það hafði
verið. Niðurstaðan var: Við get-
um ekki haldið lengur áfram.
En þá kom maður á fund þeirra.
Það var söknarpresturinn, aldr-
aður maður, sem lengi hafði átt
heima í þorpinu. Presturinn
gat ekki bent þeim á nein ný
ráð. Hann gat ekkert loforð
gefið þeim um það, að vinnu-
veitandinn léti undan. Og hann
gat ekki heldur létt hinum fjár-
hagslegu örðugleikum verk-
fallsins af herðum þeirra. En
eitt tókst honum. Hann jók
þeim trú. Fyrir persónulegt á-
hrifavald hans fengu þeir að
nýju trú á samtök sín. Trúin
gaf þeim nýjan byr í seglin, nýtt
þolgæði, nýtt baráttuþrek, unz
sigurinn vanst og sanngjamt
samkomulag komst á.
Vér höfum nú séð, hvernig
bæði tilraunir sálfræðinganna
og reynsla daglega lífsins sanna
kenningu Krists, að trúin verð-
ur undirstaða máttarins: Upp-
spretta nýs kraftar. En þá
kemur þér ef til vill í hug önn-
ur spurning: Er það nóg, að
mennirair finni sig styrka og
máttuga, ef þeir hafa litla eða
enga möguleika til að beita
orku sinni? Þegar vér ætlum
að vinna eitthvert verk eða
starfa að einhverju málefni, er
þá ekki það fyrsta sem gera
þarf, að íhuga þessa mögu-
leika? Þegar maðurinn kemur
tii Jesú og biður hann að hjálpa,
ef það sé mögulegt, er hann þá
ekki í raun og veru hinn sanni
fulltrúi skynseminnar? Og fer
hann ekki að öllu leyti rétt að?
Ef vér h'tum á þennan mann
sem fulltrúa þeirra, sem vilja
viðhafa gætilega íhugun og
fyrst og fremst athuga ástæður
með og móti — ef svo er, ber
oss þá ekki að taka hann sem
fyrirmynd? Eða getur það átt
sér stað, að Jesús hafi meira
álit á þeim sem fiana í einhverri
vitleysu og hugsunarleysi út í
baráttu lífsins? Oss finst sem
stíkir menn verði furðutíkir
byggingarmeistaranum, sem
leggur út í að reisa tum, áður
ien hann reiknar kostnaðinn og
kemst því aldrei lengra en að
leggja grundvöllinn (Lúk. 14,
28-30). En Jesús varaði læri-
sveina sína alvarlega við að
líkjast þeim manni. Fyrirhyggj-
an og vitið var ekki fyrirtítið af
ihonum, sem enn í dag lætur
vitrustu menn jarðarinnar undr-
ast skarpskygni sína og vísdóm.
Aftur á móti er það annað,
sem skín út úr orðurn Krists,
sem sé það, að vantrúin loki
augum manna fyrir möguleik-
unum. Trúlausum manni sést
yfir svo margar ástæður og
iskynsamlegar leiðir, að hann
gefst upp. Alveg eins og trúin
(eða vantrúin) hefir áhrif á
mátt manna, þannig hefir hún
einnig áhrif á röksemdaleiðslu
og hugsun.
Hugsaðu þér tvo menn, sem
hafa í hyggju að fara upp á
hátt fjall. Annar er vantrúað-
ur, hinn trúaður. Sá fymefndi
horfir upp eftir fjallshlíðinni,
sér klungrin og hamrabeltin,
skriður og stórgrýti; hann er
fyrirfram sannfærður um, að
annaðhvort gefist hann upp á
leiðinni eða lendi í ógöngum.
Hinn sér tíka klungrin og
hamrabeltin, skriður og stór-
grýti. En hann er sannfærður
um, að finni hann ekki leiðir,
geti hann brotið sér braut yfir
fjallið; hann leggur ótrauður af
stað og trúin skerpir auga hans,
svo að lokum verður fjallið ekki
til fyrir honum, heldur eru í
þess stað komnir ótal vegir.
Þannig hefir það reynst í
sögu heimsins og þannig hefir
það reynst í sögu hinnar ís-
lenzku þjóðar.
Núna stendur yfir tími kirkju-
ársins, sem nefndur er fasta.
Víðsvegar um hinn kristna heim
er rifjaður upp sá tími úr æfi
frelsarans, þegar baráttan við
andstæðingana var sem hörð-
ust. Umkringdur af óvinum og
ofsækjendum fór hann síðasta
áfangann af lífsleið sinni — að
lokum hneptur í bönd og
dæmdur bæði af veraldlegu og
andlegu valdi sinnar tíðar. —
Píslarferill Krists veikur ýmsar
hugsanlr hjá oss. Hvergi sjá-
um vér hið þjáða sakleysi, þym-
um krýnt og krossfest jafn á-
takanlega og í sögu hans. En
fastan ætti að geta kent oss
meira. Hún sýnir oss t. d.
kröftugri mynd af trúnni en yér
fáum séð annars staðar, einmitt
þessu atriði í sambandi við
trúna, að hún víkkar sjónhring
manna og fær þá til að eygja
lengra og sjá fleiri vegi, en ella.
— Hvað gat í augum trúlausra
manna verið meiri ósigur en sá,
er Kristur beið? Mér er sem eg
sjái fyrir mér alla þá vini Jesú,
sem hafa sagt sem svo, að nú
væri búið með alt og öll hans
sta,rfsemi þýðingarlaus. Hve
mörg af oss, sem hér erum,
mundu hafa talið líklegt að
starf hans bæri árangur? Hann
ætlaði að flytja guðsríki, yfir i
jörðinni, ríki friðar og réttlætis
um gjörvallan heiminn — og
árangurinn er sá, að lærdóms-
menn og leiðtogar fyrirtíta
hann, alþýðan vill heldur ræn-
ingjann Barrabas en hann,
landstjórinn dæmir hann til
dauða gegn betri samvizku. En
svo smáum augum lítur Pílatus
á þennan fanga og alt hans
starf, að hann telur vandamálið
leyst með lauslegum handa-
þvotti. Að lokum hafa jafnvel
lærisveinarnir flúið og Kristur
sjálfur er negldur á kross. Það
voru ekki margir sem virtust
hafa trú á honum þá eða trú á
því guðsríki, sem hann boðaði.
Þeir, sem þráðu yfir fjall örð-
ugleikanna, sáu engin ráð til að
klifa yfir, hvað þá að færa það
úr ,stað. En hann sjálfur átti
tiú. Og þegar alt virtist vera
orðið að engu í herfilegum ó-
sigri, þá hrópar hann af kross-
inum: “Það er fullkomnað.”
Eg hefi oft undrast og dáðst að
þeim dæmalausa kjarki, sem
kbm fram í þessum orðum. Það
er hvorki meira né minna en
storkun gegn heiminum og öllu
hans valdi, að deyjandi ein-
stæðingur skuli hrópa yfir
mannfjöldann: Nú er mitt verk
fullkomnað. — En það er eins
^Watchdogs^
Quality
“Á verði” hverja
k 1 u kkustund
hvern virkan
dag, til þess að
vernda hag við-
skiftamanna—
Fyrir þetta lifir
EATON Rann-
sóknarstofan.
Allar vörutegundir ganga fyrst til
Rannsóknar stofunnar—alt frá hnöpp-
um til hitunarkatla—saumnálum til
plógskera. Alt er grannskoðað og yfir-
vegað að gæðum—svo að í Ijós komi
hin smæsta vansmíði, galli eða feyra.
Standist það ekki rannsóknina er því
samstundis hafnað. Aðeins það sem
reynist það sem það á að vera, er tek-
ið. Kröfu EATON’S verður að fullnægja
með öllu sem selt er í nafni EATON’S.
EATON Rannsóknarstofan, er ef
til vill stærsta vörugæða trygging skifti-
nauta félagsins. Vestanmenn VITA að
vörunum er nákvæmlega rétt lýst í
E A T 0 N Verzlunarskránni—án allra
öfga eða ósanninda.
E ATO N ’S