Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 14.12.1905, Page 2

1.98
-tP JOÐYlJjoi 2s S .
en kápan, því liún hefir þann ókost, eins
og kjóltreyjurnar, að hún verður að iúta
tizkunni, og er því ýmist orðin pilsvíð,
eða drepandi þröng, áður en nokkur veitaf.
Möttullinn er þó frjálsastur, og
iriðastur, og ætti að vera jafnt karlmanna
iat, sem kvennmanna, og það hefir hann
verið hvað eptir annað uuj aila Norður-
aifu, og stundum öidum saman, Hann
er liðlegur, og fer nær öllum vel, og hefir
þann einn ókost, að hendurnar eru dalítið
hamiaðar, ef menn hrasa. Siagkápurnar
ermalausu eru að þvi ieyti betri, þó þær
sé ijótar.
Hér er nú að eins drepið á helztu at-
riði búningsins; nákvæmlega verður ekki
farið út í það i blaðagreinum.
(Nið urlag.)
burði enska sálarfræðisEélagsins. prófessoranna
Wílliam Crookes og A. Russel Walace, og fjölda
| annara vísindamanna, er málið hafa rannsakað,
| eða heimskulegar ruddaskammir, og staðhæfing-
I ar „Þjóðólfs“-mannsins, og hans nóta, sem ekk-
ert hafa við málið fengizt, og gengur það eitt
j til, að reyna að svívirða pólitiska andstæðinga
j sína?
Vitanlega á „spíritista“-félagið í Reykjavik
j alls ekkert við pólitík skylt. — En það sýnir
! hezt, hve „Þjóðólfur11 er lafhræddur um þossa
j hita, sern hann ber úr býtum, sem verkmaður
j núverandi stjórnar, að hann getur eigi hugsað
j sér, að nein hugsun þeirra manna, er stjórninni
j eru andstæðir í landsmálum, geti snúizt að öðru,
| en að ná í þessi bitbein hans.
Veslings maður! Hann hefði sjálfsagt gott
j af því, að kynnast ritum „spíritista“, og því,
i sem „andarnir“ segja um annað líf.
i
t
„Þjoöoiíur“ og „spiritisminn“.
Það er leiðinlegt, að lesa það, sem „Þjóðólíur“
ritar um „spíritismann“, eða „Draugaféiagið" í
Keykjavík, sem hann svo neínir, — ofur — leið-
iniegt, sjáifs hans 'vegna.
Það er einatt ieiðinlegt, að sjá menn sarifa
urn málefni, sem þeir hafa sýniiega eigi kynut
sór að neinu ieyti, og enn pá leiðinlegra, þegar
Hónskan steypir stömpum r þeim miðurdrengi-
lega tiigangi, að reyna að s ví virða póiitiska and-
stceðinga,
I sáium tiestra manna hreiiir sér löngun tii
ódauðieika, löngun tii áframhaldaudi tilveru,
og starfs, eptir dauðann, og af þeirri löngun
eru hin ýmsu trúarbrögð sprottin. — Þau eru
íálrn mannsandans í inyrkrinu, — En þrátt lyr-
ir öii trúarbrögð vakir þó etinn í hjörtum fjölda
manna, eigi að eins hjá þeim, er eigi geta fellt
sig við, eða jfuudið hugguu í neinum þeirra,
heldur og hjá möx-gum þeirra, sem taldir eru
játendur einhverra ákveðinna trúbragða, sem
ódauðieika kenninguna prédika.
Það er þessi þýðingarmesta gáta líísins, sem
„spíritistar“ eru að reyna að ráða, og því er
það, að þessi hreiíing gengur nú, sem vekjandi
straumur yhr iöndin, enda haía rannsóknir
„spíritista“-fólaganna þegar borið þann árangur,
að jaín vel enska sálarfræðisíólagið í Eundún-
um („Society for psychical research") játar, að
fenyiu sé óyyyjaiuli sönnun fyrir áframhaldi
einistaklingslífiiins eptir dauðann, og víst er um
pað, að tilraunir „spíritista11 hafa þegar veitt
þúsundum, og jafn vei milj. manna, þá hug-
hreistinguílífsbaráttunni, sem trúarbrögðin megn-
uðu eigi að veita þeim, af því að þau höfðu að
eins „trú“ að bjóða, en gátu eigi bent á neinar
sannanirnar.
Það er nú sízt að furða, þó að til séu þeir
menn hér á landi, sem annars staðar, er gjarna
vilja auðga anda sinn, og langar tii, að skyggn-
ast ögn inn fyrir fortjaldið, er skilur sýnilega
og ósýnilega heiminn,og aflasér persónulegasönn-
unar um ódauðleika mannsandans, ef auðið er,
og í þeim tilgaugi ei- „spíritista“-félagið í Re.ykja-
vik stofnað.
En af því að svo hefir atvikazt, að aðal-stofn-
endur félags þessa eru eigi úr sama pólitíska
sauðahúsi. sem ritstjóri „Þjóðólfs“, og af því að
stjórnarblöðin þykjast þarfnast alls, er nota má
til toi-tryggni, og rógs, um andstœðinga þeirra,
þá fær félag þetta eigi að starfa óáreiit.
Græðgi stjórnarliða, og löngun þeirra, til að
sitja einir að matborði stjórnarinnar, meðan er
þeir eru hér í holdinu— um seinni tímann virð-
ist minna hugsað; það sýnir rógurinn, lygarnar,
og hlutdrægnin, sem allt oí víða gægist
fram — er svo rik, að þeir gæta þess eigi, að
þeir gera sjálfa sig að athiægi, þegar þeir kveða
upp flónskuiega sleggjudóma um málefni, sem
þeir hafa eigi nennt að kynna sér, eða ef til
vill vilja ekkert vita um.
Eða hvort skyldu menn meta meira vitnis-
S Níu kjósendur í Eyjafjarðarsýslu,
; er skrifuðu undir áskorun um frestun
| á staðfestingu ritsímalaganna, hefir stjórn-
j arliðum, á hrepjxskilaþingi i Skriðuhrcppi
; 14. okt. síðastl., tekizt að fleka, til að
' apturkalla nöfn sín, og auglýsa nú nöfn
; þessara vesalinfta í öllum blöðum sínum,
og eru gleiðir yfir.
Yér öfundum þá sizt af þessari veið-
inni, en vorkennum þeim fáráðlingum, er
liafa látið sér verri menii hafa sig þannig
að leikfiflum.
Hr. Sigurjón Friðjónsson á Sandi
hefir ritað greinarstúf i „Gjallarhorn-,
út af undirskripta-áskorunum „Þjóðræð-
isfélagsins“ i Reykjavík, og er grein þessi
þess eðlis, að önnur stjórnarmálgögn hafa
hlaupið hvert i kapp við annað, að prenta
hana upp aptur.
Veslings Signrjón á Sandi!
Hann er skáld, en enginn stjórnmála-
maður, og hefir því látið óljósar tilfinn-
ingar sinar hlaupa með sig í gönur, án
þess að kynna sér málefnið, sem skyldi.
Hefði hann gert það, myndi honum
fráleitt liafa dulizt, að í áskorunum þess-
um er alls eigi um það að, ræða, að leita
styrks erlenda valdsins, heldur snúa kjós-
endur sér til þess manns (ísl. sermalaráð-
herrans), er ábyrgð ber a stjornarathöfn-
inni, og biðja hann að sjá um, að frestað
verði staðfestingu. tiltekinna 1 aga, unz
þjóðinni hafi gefizt kostur a, að lata alit
sitt í ljós, við nýjar þingkosningar.
Þetta er eðlilegur, og sjálfsagður, veg-
ur, sem tiðkast í öllum löndurn, er likt á
stendur, enda mætti Siyurjón vita, að þar
sem þingbundin konungsstjórn er, fram-
kvæmir korxungurinn sjálfur enga stjórn-
arathöfn, nema með ráði, á og ábyrgð ráð-
herra síns.
Allar skírskotanir hr. Sigurjóns á Sandi
til Sturlunga-aldarinnar, er islenzkir höfð-
ingjar ieituðu ásjár erlends konungsvalds
í deilum sinum, eru þvi á rammasta mis-
skilningi byggðar, og öll stóryrði hans,
og sleggjudómar, bera að eins vott um
fljótt'ærni, og þekkingarskort, sjálfs hans.
En hvað eruin vér að fjölyrða um
þetta? Maðurinn er kominn á prent í
nReykjavík“ og „Þjóðólfi“(!) —■ Státar
þar, sem fyrirmyndar fræðari í pólitík!
Vond eru sjálfskaparvítin.
Opiö bréf
t i l
lleimastjórnarflokksins.
liáttvirt stjórnHeimastjórnarflokksin:', Reykjavík.
I heimastjórnax-blaðinu „Reykjavik“ befir birzt
grein um íslenzk stjórnmál, rituð á dönskn, og
jafn framt er því heitið, að haldið verði áfram
að rita sams konar greinar á danska tungu. —
Öllnm ætti að vei’a auðsætt, hvílík svívirða slíkt
tiltæki er, og kvílíkur báski er búinn tungu vorri
°g þjéðerni, ef það færi að tíðkast, aðísiending-
ar rituðu blöð sín á dönsku. eða öðru útlendu
máli, enda mundi slíkt talið þjóðar-hneyksli hver-
vetna þar, sem likt er ástatt. Auk þess cr þuð
víst, að svið íslenzkra sórmála á að vera heima
á Íslandi, og eingöngu þar. Danir eiga þar
engan hlut að máli. það er því hin verzta árás
á sjálfstæði vort og sérréttindi, að flytja þjóð-
málabaráttu vora yfir á danskan vettvang; ætti
engum íslendingi að haldast það uppi, en allir
íslenzkir stjórnmálaflokkar að telja |iað skyldu
sína, að sporna við því, að slíkt fár nái að festa
r»tur. Hitt má og öllum vera ljóst, hversu illar
afloiðingar slíkt hefir í för með sér, ef íslenzk
blöð taka að flytja óhi'óður á danska tungu um
íslenzka kjósendur og afstöðu þeii-ra í þjóðmálum,
og ofstækisfullir flokksmenn faxa að beitaá Dani
til fulltingis sór í innlendum ágreiningsefnum,
og rægja þjóð vora fyrir þeim, sem í stjórnmálum
eru oss allra viðsjárverðastir.
Fyrir þvi leyfir „Félag íslenzkra stúdenta í
Kaupmannahöfn11 sér, að skora á yður alvarlega,
að koma í veg fyrir að, blaðið „Roykjavík“ grípi
aptur tii slíki’a vopna, er jafnan hljóta að verða
landi og lýð til óheilla og vansæmdar.
Með virðingu.
Fyrir hönd „Fél. ísl. stúdenta í Khöfn“, sam-
kvæmt íundai'ályktun.
Khöfn ‘25. nóv. 1905.
■Jón Kristjánsson, Einar Amórsson,
(p. t. formaður)
Siy. Guðmundsson, Gísli Sveinsson,
Jimas Einarsson.
-------------------
Man ii íilár.
Látin er í Isafjarðarkaupstað 2. des. síðastl.
búsfrú Pálína Kristín Ebenezersdóttir, og var sá
Ebenezer í Ytri-Skáiavík í Norður-tsafjarðarsýslu,
og drukknaði fyrir mörgum árum; en móðir benn-
ar, Margrét Bjarnadöttir, er enn á lífi, og nú tii
heimilis í Bolungarvík.
Pálína sáluga ólst upp hjá fyrrum hreppstjóra
Ólafi Gissurssyni á Osi, og giptist fyrir
rúmum tveim árum eptirlifandi manni sínum,
Guðmundi snikkara Þorbjórnssyni k Isafirði, Giss-
urssonar á Suðureyri í Súgandafirði. — Varð
þeim hjónum alls tveggja barna auðið, og lifir
að eins annað þeirra móðurina.
Pálína sáiuga varð að eins 28 ára að aldri,
og andaðist eptir sex vikna sjúkdómslegu, og
var banameinið kæð lungnabólga. — Hún ól
barn viku fyrir andlátið. —
19. nóv. þ. 4. andaðist dbrm. Sigurður Magn-
ússon k Skúmstöðum, 95 ára að aldri, fæddur í
Þorláksböfn 22. okt. 1810. — Hann var albróðir
Gísla sáluga Mognússonav skólakonnara, og voru
foreldrar hans: Magnús bóndi Beinteinsson, dótt-
ursonurHalldórs biskups Brynjólfssonar. og Kólm-
fr'iður Arnadóttir, prófasts í Holti, Sigurðssonar.
— Sigurður sálugi var tvíkvæntur, og hét fyrri
kona hans Þórunn Þórðardóttir, og er ein dóttir
þeitra á lífi, Jórunn að nafni, gipt dbrm. Jóni
Arnasyni í Þorlákshofn. — Með seinni konunni,
Raynhildi Ma,gnúsdóttur (f 21. okt. síðastl.), átti
hann okki börn.
Sigurður sálugi var mesti atorkumaður, og
sómi stéttar sinnar. — Hann reisti bú að Skúm-
stöðum 1834, og bjó þar rausnarbúi til dáiuu-
dægurs. —
22. okt. síðastl. andaðist ekkjan Jórunn Jóns-
dóttir í Haganesi í Skagafjnrðarsýslu, ekkja Sweins
iireppstjóra Sveinssonar í Haganesi. — Hún var
dóttir síra Jóns sáluga Jónssonar á Barði, er var
kvæntur föðursystur Olsen’s rectors, og voru þau
alsystkin: Jórunn sáluga og síra Jón Jónsson,
síðast prestui- að Stað á .Reykjanesi, núá ísafirði. —
Jórunn beitin var tvígipt, og var fyrri maður
hennar Sveinn hreppstjóri Þorleifsson. *— Hún
var atgjörvis- og dugnaðardona. —