Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 18.11.1910, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 18.11.1910, Blaðsíða 1
 Teri árgangsins (minnst, «0 arkir) 3 lcr.Z 50 aur. trienrfts 4kr. 50 aur.fog f Ameríku doll.: 1.50. JfSorqist ýyrir júnlmánað- mrlolc. ÞJÓÐVILJINN ---- |= TuTTTTÖASTI OO FJÓBÐI ÁBGANÖTJB =j- ~ RITSTJORI SKÚLI THORODDSEN. Uppsögn skrifleg ógilA nema komið sé til útgtf- anda fyrir 30. dag juní- mánaðar, og kaupandi samhliða uppsöynin ni borgi skuld sína fyrir blaðið. M 53. Reykjavíx 18. NÓV. 1910, Þingmál og þingmálafundir. —o— Nó fer óðum að liða að þingmalafund- mm um land allt — nokkrir hafa þegar verið haldnir. Er þvi einkar mikilsvert fyrir kjós- •ndur, að leggja áherzlu á þetta tvennt: 1. Að ýundirnir séu haldnir setn víðast, svo kjósendur geti haft sem bezt tækifœri til að sœkja þá. 2. Aðþeir taki til umrœðu og atkvæðagreiðslu, sem allra flest af þeim málum, er þeim er annt um að komi fyrir þingið og séu afgreidd þaðan. Þeseum tveimur aðal-atriðum, sem ¦lilli kosninga eru þau einu, sem tiyggt geta kjósendum hluttöku í þjóðmálum, eptir því sem tök eru á, hefir ekki verið nægur gaumur gefinn að undanförnu, eink- um þó því fyrra. Kjósendurnir (ráðsmenniroir í landinu) hafa opt og einatt látið sér nægja 2—3 þingmálafundi í stórum tvímeunings kjör- dæmum, er þingmennirnir hafa boðað til. Vitanlega getur ekki nema örlítill hlr.'i kjósepda sótt þessa fundi, og verða fund- irnir því ekki að eins miklum notum, og srsbibgt væri, sýna ekki eins mibinn þjóðarvilja og vera setti. Auk þessa er þetta fyrirkomulag alveg Öfugt við það, sem ætti að veia. Kjbsendur ætfcu að boða til þingmála- fundanna, og bjbða þingmönnum sinum að eæbja þá, í stað þess gagnstæða, er nú á sér stað í flestum tilfellum. Það sýn- ist verða eðlilegra að húsbbndinn kalli hjúið á fund, til að ræða um áhugamál þjóðarbúsine, heldur en hjúið húsbóndann Þó er langt frá, að út á það sé setj- andi, a& þingmenn boði þingmálafundi, eins og r>u eýniet ástatt um áhugaleysi kjósenda á þessum þýðingamiklu fundum. Ef þeir boðuðu ekki til þeirra, er vand- séð, að nokkur þingmálafundnr væri hald- inn, en hvort það er því að kenna, að menn búast við, vonast eptir þingmála- fundi frá þingmönnunum, eða af algerðu áhugaleysi, er ekki hægt að vita með vissu. En það, að kjósendur láta sér nægja fundi þingmannann8, bendir þó frekar á, að það siðaia aé orsökin. Þetta þarf að taka gagngerðri breyt- ingu. Kjósendur ættu að halda þingmálafund i hverjum einasta hrepp á landinu. Með því eina móti, geta fundirnir orð- ið almennir, eða fjöimennir, en' það er vitanlega skilyrðið til þess, að eindreginn •g áhrifamikill þjóðarvilji korni i ljós. Með þeásurn hætti mætfci líka taka jniklu fleiri mál íyrir en ella, með þvi að fundartimann væri auðvelt að hafa lengri, ef enginn ættilangferð fyrir hönd- um, að fundinum loknum. Kjósendum ætti að vera áhugamál að koma þessu hrepps-þingmálafundarfyrir- komulagi á, því þet'r mega ekki gleyma því, að hluttaka þeirra í þicgmálafuDdum er eina tryggingin, sem þeir geta haft milli kosninga fyrir þvi. að þingið viti vilja þeirra og geti farið eptir hoDum. Það hefir eigi sjaldan komið fyrir, að kjósendur hafa þá fyrst risið öndveiðir gegn ýmsum ákvæðum og fyrirmælum, er þingið var búið að gera þau að lögum. Einnig hefir komið fyrir að bingið hefir ekki viljað taka mál til meðferðar af því, að um þan hefi enginn þjóðarvilji bomið fram. Af þessu er auðsætt hversu almennir þingmálafundir eru mikilsvarðandi. Það er i ótíma gert, að fara þá fyrst sð láta í Ijósi ekoðun síds og vilja á mik- ilsvarðandi máJum eða rifa þau niður ept- ir að búið er að gera um þaulagaákvæði. Og það er í raun og veru ósanngjarnt að ætlast til þess, að þingið sé ljúft á að taba stórmál til meðterðar, ef lítil eða engin þjóðarrödd hefir um þau heyrst. Þessu hvorttveggja eiga og geta þing- inálafundirnir kippt í lag. Þegar farið væri að hi'd* þÍDgmála- fundi í bverjum hrsppi, þá rnrmdu þing- j menn hætta að halda eÍDa strjálu fnndi, og sem eigi sjaidan eru hinir svo nefndu fulltrúafundir, er ættu helzt að leggjast niður sem allra fyrst, þvi þeir hljóta ætíð ! að sýna mjög óákveðinn þjóðarvilja, nema ef vera skyldi þar, sem allir eru nákvæm- lega eömu skoðunar. Hinir marklitlu fulltráafundir, er ný- lega voru haldnir hór á landi í sumum kjördæmum, ættu að flýta fyrir að pyði- Jeggja þetta fundarfyriikomuJag með öllu. Nó. er ákveðið, að næsta þing komi saman 15 febr. næstk. Mörg stórmál koma að líkindum fyrir það, og er því ekki síður nú, en eDdra- nær, áríðandi að þjóðarvilji kom sem bezt i Ijós. Væri vel til fallið, að nu væri byrjað á þvi, að halda fund i hverjum hreppi. Stóí-málin, sem fyrir þingið koma, verða að líkindum sjálfstœðismáJið, stjbrnarskrár- breytingin, peningamálin, eða fjármálin öðru nafni, eptirJaunamálið, ný kjördæmaekipt- ing ef til vill; skattamál og tollmál auk atvinnnmála (landbúnaðar, sjávarntvegs m. fl.). Öll þessi þjóðmál þurfa kjósend- ur að íhuga rækilega. Og þess betur og almennar sem það er gert, og þess meiri áhersla sem á þaueru lögð af þeirra hálfu, þvi meiri Jikindi eru til að þau nái fram að ganga i því formi er þeir helzt óska. Sjálfsagt má óhikað gera ráð fyrir því, að ejálfetæðiemenn verði einhuga um það, að halda sambandsmálinu í sama borfi og á siðasta þingi, og þar með sýDa Dön- um, að þeir vilji ekki eitt í dag og ann- að á morgun. Liggur því ekki annað fyrir í þvi, en samþykkja frumvarp meiri hlutans bbreytt frá síðasta þingi. Það er afar-ériðandi, að viðíáleLding- ar sýnum Dödudi, að okkur eé alvara í sjáltatæðisbaráttunni. En það getum við að eins með því að halda fast við kröfur okkar, og vílja aldrei hársbreidd frá þeim. Hvpnær og í bvaða tilfelli, sem við sláum aptur af þeim, eláum undau Dön- um, eða danska valdinu, erum við að slá vopnin úr okkar eigin höcdum. Gerðum við það. þá væri ekbi uema eðblegt, að Danir hugsuðu sem evo: Það lítur át fyrir, að íslendÍDgum sé þetta ekki mikið alvörumál, því þeir slaka til í kröfum sínum, undir eins og við neitutn þeim. Að vikja aldrei (að dæmi Jóds Sig- urðssonar) frá þeim kröfuui, er við einu einni höfum sett fram, er bitbezta vopn- ið okkar í baráttunni. Það athuga von- andi allir, er UDna ejálfstæði þessa Jands, bæði á þingmálafundum og við kosoingar. Undan því vopni hafa Danir æfinlega slakað til, og gera enn, sé nógu einbeitt- Icga á því haldið. Meðan Danir etanda þversum í eam- bandsmálinu, verðum við að þoka okbur áfram í ejálfstæðismálinu með stjbrnar- skrárbreytingu. Stjórnarsbrána þurfum við að gera hreina af dönsbum ábvæðum og tilvitnunum. Hún á að öilu leyti að vera byggð á islenzbum grundvelli,af því hún er stiórnarsbá islenzka ríkisins. Bændur og búalið! Haldið sem flesta þingraálafundi og sækið þá sem bezt. Og hrópið síðan í eyru þingsins viljaykkar og kröfur. Það er rétta leiðin. a+6. _________ id Utlönd.iS —o— ri'íft §o Helztu tiðindin, er borizt hafán,n^skeð frá utJöndum, eru: " ^b .eaöd. i Bontad go Danmörk.^ aett nmm Síðan rikisþingið hófst,6hpríkiiitínliræð- urnar i fólksþinginu snáiA«öniiiiárlp^ia3 og engra markveðra tíðitída<eiilkiiEÍílg*fca af þÍEgicu, að þvi er vér hefuittiSOíðJð varir við. — t «aijJöaiinai6A Nú þykir séð, aðt é'igiiolveTÍðí, íclópÍDÍBr kveðinn upp íyrir jólbi ijátöwíáUByáiinii,. með þvi að ný pnéf .&«faiirérig£hHHin og hlýtur það að ya4dÍEÍttöi«ye48u|ni\dlcæV>i.

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.