Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 14.01.1913, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 14.01.1913, Blaðsíða 1
ÞJÓDVILJINN. 1.-2. tbl. Reykjavík 14. janúar 1913. XXVII. árg. StjórnarsMrmálið. Eptir, L. Svo semj kupnugt er, svæfði síðasta þing stjórnarskrármáiið, og þeir er það gerðu, báru aðal-lega fyrir sig að ekki tseki að fara að breyta stjórnarskránni aú,r þar sem til stæði að leita nýrra samn- inga við Dani um samband landanna, og tækjust þeir, myndu þeir hafa nýja stjórn- arskrárbreytingu í för með sér, og væri því bezt að bíða, þar til séð yrði hvern- ig þessum samningum reiddi af. Eins og nú er öllum kunnugt, varð árangurinn af þessum nýju samninga- tilraunum „grúturinn", sem fjöldi „upp- kasts"manna ekki einu sinni vildu ljá fylgifsitt. Og „grúturinn" var það bezta, sem ráðherrann gat útvegað hjá, Uönum. Þar með virðist loku skotið fyrir samn- ingatiJraunir við Dani í bráð. En þá er heldur engin ástæða til að draga stjórnarskrárbreytinguna. Það er þvi siður ástæða til þess, sem éllum hefir komið saman um að sum á- kvæði hinnar gildandi stjórnarskrár þyrftu lwáðra breytinga við. Jeg þarf ekki nema að nefna ákvæðið um rétt konungs til þess að kveðja menn til þingsetu. Þess utan höfðu flest, ef ekki öll, þingmannsefni við kosningarnar 1911 lof- að að samþykkja einhverja stjórnarskrár- breytingu á þingmu 1912. Og sá fyrirsláttur sem notaður var til þess »ð komast hjá að enda þau lof- orð 1912, dugar ekki 1913. Það er því óhugsandi annað en að afgreitt verði frá næsta þmgi einhver íítjórnarskrárbreyting, og þar sem nú er ekJn nema tæpt misseri til þings, veitti sannarlega ekki af að menn færu í blöðum og á mannfundum að ræða þetta mikla Tandamal, og búa það rækilega undír þingmálafundma á komanda vori. Það er því Irekar ástæða til þess, sem skoðanirnar meðal þingmanna um ýms atriði stjórnarskrannnar áreiðanlega eru skiptar. Og eptir þvi, sem fraöi kom við kosn- ingarnar 1911. eru nokkur atriði, sem wtlit er fyrir að beinh'nis Verði ^grein- ingsmál milli fl0kkanna —- Sjálfstæðis- fiokksins og ,,BeimastÍórnar"rlokksins. Allur Sjálfstæðisflokkurinn Var ekki nserri því ánægðurmeðstiórnarskrárbreyt- ingarfrumvarp það, sem samþykkt vará þinginu 1911, sumjr mikið óánægðir, en þó ætlaði bann að Samþykkja það óbreytt á þinginu 1912, ef haiin hefði haft afl atkvæða til, af ótta við að málinu væri teflt í tvísýnu, ef farið yrði að breyta því, og endirinn yrði sá að lokum, að frumvarp yrði ofan á, sem lakara væri að ýmsu leiti en þetta frumvarp þó var. Og sú hætta er einmitt nú j'firvoí- andi. „Eeimastjórnar" meiri hlutinn ræð- ur lofum og lögum á þinginu og hann vill áreiðanlega breyta frumvarpinu frá 1911 í verulegum atriðum. T. d. að þvi er kosningarrétt og kosningaraðferð snert- ir svo og skipun efri deildar. Og þess vegna verða menn sérstak- lega að íhuga þau atriði og þingmála- fundirnir sérstaklega að taka afstöðu til þeirra svo þinginu sé ljóst, hvað þjóðin vill í þessu efni. Landskrona, til minningar um 500 ára afmælið. íbúarnir í Landskrona eru nú um 10 þús., eaaj^voru fyrir fáum árum. TJtlönd. — o— Noregur. Marconi-stöðin, sem reist verður í grennd við Stavauger, verður eigi i'ull- gjör fyr en suinarið 1914, að því er nú er fullyrt. En þegar svo er komið, þá erkomið á þráðlaust hraðskeytasamband milli Am- eríku og Norðurlanda, svo sem áðúr hefir verið vikið að i blaði voru. Norðmenn gera sér vonir um, að auk Svía og Dana, muni Eússar og hagnýta það að einhverju ]eyti. Að því er ^nertir kosningarnar í Nor- egi, sem fóru fram i haust, urðu kosn- inga-rirshtin að lokum þau, að vinstri- menn blutu 75 þingsæti, hægrimenn 24, og jafnaðarmenn 23. Sigur vinstrimanna hefir því orðið að mun stórkostlegri, en nokkur mun hafa gert sér í hugarlund. Stórþingið kemur eigi saman, fyr en í janúar næstk., 0g ]afir því hægri-stjórnin til þess tíma við völdin. En af vinstrimönnum er Gunncu- Krwd- sen tab'nn líklegastur, sem ráðaneytis- forseti. Sviþjóð. Næsta ár (1913) eru 5C0 ár Hðin siðan borgin Landskrona hófst. Það-var Eiiikvr konungur frá Pom- ern, ei fyr getur (f 1459, þ. e. 20 árum eptir það er hann misstikonungdóminn), sem fyrstur lét reisa þar kaupstað, árið 1413, og ]á borgin þá þó ögn fjær Eyrar- sundi, en nú. er, — var fiutt nær sjónum um miðbik seyjándu aldarinnar. Það er sýning, sem haldin verður í Bretland. F"7 Margir vænta þess um þessar mundir, að þau verði endalokin á ófriðinum á Balkanskaganum, að Tyrkir verði með öllu hraktir burt rir norður-álfunni. — fái jafn vel eigi að halda höfuðborg sinni, Konstantinopel. En Konstantinopel unnu þeir, sem kunnugt er, 29. maí 1463, og var þar þá keisari Knostantinus XI. Palœologus, og féll hann — eptir hreystilega vörn —, er borgin var nnnin. Kona nokkur, sem á heima í West Kensington í Lundúnum, tjáist nú vera af'komandi nefnds keisara, — geta sýnt skilríki fyrir því, að hún sé komin af Konstavtin Xf. Palœologus —, og vera þvi rétt borin til ríkis, ef borgin Kon- stantinopel verði tekin af Tyrkjum. En það er hvorttveggja, að fáir munu leggjja trúnað á sögusögn hennar, enda myndi gamla konan engu nær rikistöku í Konstantínopel, þótt sönn reyndist. Erakkland. Þrír grimuklæddir menn ruddist ný skeð inn i pósttofuna í Becon, i grennd við Paris, skutu fjórum skammbyssu- skotum á póstafgreiðs]umanninn, svo að hann beið bana, — rændu síðan 300 frönkum — hafa eigi fundið meira fé—, og lögðu síðan á flótta og urðu eigi hand- samaðir. Frakkneskn leikkonan Sarah Bern- hatdt ¦— fædd í París 1844, og heims^ fræg, sem kunnugt er, af leikmennt sinni — var nýlega stödd inni hjá dýrasala nokkrum í borginni Liverpool á Bretlandi. Dýrið, sem hún ætlaði að kaupa, var bjarndýr, og reis það þegar upp á aptur- fætur móti henni. og reif föt hennar, en óskaddaðri tókst henni að öðru leyti að komast úr klóm bangsa. Mikil brögó að morðum í Parisarborg í haust, og hryðjuverkum, þótthérverði eigi getið að öðru en þvi, að 2. nóv. þ. á. famxstlGedalia barón hengdur i herberg- inu, sem hann bjó í, og stóð á seðli, er hann ]ét eptir sig, að hann dræpi sigl. nóv., en það sáu lögreglumenn þó brátt. að ekki'gat hafa verið. Leikur helzt, grunur á, an hann hafi verið valdur að dauða kvennmanns nokk- urs, Juliette ISuavin, er kyrkt hafði fund- izt rétt áður í Boulogne-skóginum. — Að minnsta kosti þykjast kunningja-konur Juliettu hafa séð baróninn með henni

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.