Lögberg - 16.01.1889, Blaðsíða 3

Lögberg - 16.01.1889, Blaðsíða 3
og búa til úr henni dúka, klæði °g priónaða vöru, og járnbraut- u m með öllu því margvíslega, sem lagning þeirra, viðhald og lesíaganga hefur í för með sjor. Einhver kann enn fremur að segja: r><5 níi hinir núverandi at- vinnuvegir yrðu bættir og brejtt- ust, eins og að framan er talað um, og nýir atvinnuvegir kæmust upp, þá er hætt við að sveitaró- magarnir okkar breyttust ekki, og og þætti betra að láta aðra sjá fyrir sjer, en fara að vinna. Þess- ari viðbáru Bvara jog þ»nnig, að það er landsstjdrn og sveitarstjtfrn- um að kenna, ef fólk hcldur áfram að vera oðrum til byrði, þegar pví býðst vel borguð atvinna. Þessu til sönnunar skal jeg benda á, að hrepp- arnir á Islandi hafa sent hingað til Ameríku allmargt fólk, sem talið var pungir sveitartímagar heima, og sem hefur þvi nær undantekn- ingarlaust sjálft unnið fynr sjer hjer, og sumt komizt í nokkur efni, og það sannar að fólkið vantaði að eins hæfilega atvinnu. Jeg ;'i hjer ekki við uokkrar örvasa og heilsulausir manneskjur, sem send- ar hafa verið, sem, eins og jeg tók áður fram, hvergi er von að vinni fvrir sjer, og sem er hlutað- eigandi sveitarstjórnum bæði synd og skömm að hrekja burt úr landi og láta verða fólki í annari heims- álfu til byrðar. (Meira.) Diitbminn it Ishinbi, JSptir Ounnar Oulason. (Niðurlag.) Vjer ætlumst ekki til að flutt sjeu af landi örvasa gamalmeniii, sem engan eiga að af peim er fara, eða fábjánar, sem hvergi geta unnið fyrir brauði sínu, en allar fcer manneskjur ,sem geta unn- ið, en ekki geta Laft ofan af fyrir sjer og sínum lieima á íslandi; sama má segja um börn, sem komin eru af höndum, þó að |»u sjeu ú sveit, ef þau eru lieilbrigð og útlit er fyrir að menn yrðu úr þeim, ef þau brysti ekki viðurvœri; sama er og að segja um það vinnufólk, sem valla kemst nú niður heima fyrir matvinnuoga í Jiessu árferði; það fólk i£tti að sitja í fyrimímí ef fje fengist til farareyris fátœkum mönnum á íslandi. Vel getur verið að fleira fólk þyrfti að fara úr þessum sveitum, cn vjer hfifum til tekið, fví vjer höfum tilnefnt |>á lægstu tölu, sem mögulegt er að hugsa að geti átt sjer stap, og látum vjer svo lít talað um Norðursýslu að þessu sinni. Nú kemur Norðurmúlasýsln, og byrj- um vjer á Langanesströndum (Skeggja- staðahrepp), sem hefur mjóg hnignað þessi hörðu ár, og teljum vjer ekki í þessum hrepp efnaða nema þrjá bœnd- ur, nokkrii' sjálfbjarga, en allur helm ingur við og á sveit. Haröwrið og fjárfækktm liafa verið þar, sem annars BtaCar, aðal-'orsðk til bágindanna, og væri þeirn hrepp nauðsynlegt að nokkrir flyttu þaðan, ef mögulegt væri. Þá kemur Vopnafjnrðarhreppnr; hann er með fólksríkustu hreppum sj'slunnnr, og hefur ætið í seinni tíð verið ofhlnð- inn, |>ó góö ár hafi verið; fólksmcrgðin þar hefur staðið fyrir þrifum og biísæld hreppsbúa, og það |>ó að margir hafl flutt af landi þaðan; fjöldi er þnr fátæklinga og sveitarþyngsli mikil, og vjer þorum að fullyrða að fólk hefði dáið þar úr harS- rjetti síðastliðið vor, hefði ekki verzlunar- stjórinn |ar V. D. og fleiri mannvinir, bæði tekið fátæklinga að sinu eigin borði og leitast við að hjálra mikið út í frá, svo það tókst að fría fólk frá hungursdauða í |,að sinn; teljum vjer að þaðan þyrfti að flytia 4. til 5. hver moður, og |á myndu hinir bjargast. Um Fljótsdalshjerað getum vjer ekki sagt greinilega; þar eru svo ólíkar sveit- ir, að ekki er fært að jafna þeim sam- an. — Uppsveitirnar standa sig vel, t. d. Jökuldalshreppur hefur litiö sem ekkert hnllast; eins er um Fljótsdal, og mun valla finnast í þessu ári þeirra líki í norðlend- ínga og austflrðinga-fjórðungum. Mið- hrepparnir hafa liðið tjón af harðær- inu, en standa samt sæmilega; en yztu hrepparnir í Jökulsárhlíðinni, Hróars- tungan og Hjaltastaðaþingháin eru mjög fátœkir, einkum sá siðastnefndi, þvi þar eru ekki í bærilegum efnum nema tveir bændur, hinir komast að eins af og sumir blásnauðir. Þessir hreppar þyrftu að fá talsverðan ljetti, ef að hin- ir, sem eptir væru, ættu að komast af og hrepparnir að verða sjálfstæðir. Borg- arfjarðarhreppur hefur nokkuð staðið sig þessi ár, og á hann mikið að þakka það flskiaflanum, sem þar hefur verið þessi ár; Iíka hefur Gránufjelagið flutt þangað vorur og tekið þeirra, sem þeim var mikill hagur; í þriðja máta strand- aði l'iir kaupskip í fyrra vetur, og varð hin mesta björg aö því og mikill at- vinnuvegur, sem sumir búa lengi að, og fyiir |>að ætlum vjer þann hrepp að mestu sjálfstaðan í bráð. Loðmundarfjarðarhreppiir hafði mikið gott af strandinu líka; var sá hreppur áður bezt staddur af öllum sjáfarkrepp- um sýslunnar, og flestir þar góðir Irjarg- álnamenn, og hafa verið Jiað svo langt fram, sem vjer vitum. I>á er Seyðisfjarðarhreppur; þar kenn- ir margra grasa. Fyrir 10 árum var þar hin mesta búsælcl til lands og sjáfar, og fór mikið orð af þvi, hvað gott væri að vera í Seyðisflrði, og mætti kalla bjargræðisvegi þar gnllnámu. Þangað þustu Norðmenn hundruðum saman til að veiða ifld, reistu hvert húsið á fæt- ur öðru til þess að geta hagirytt sjer hinn mikla afla, og fengu innlendir um tima beztu atvinnu við þetta með há- um daglaunum. Færeyingar komu lika i hópatali og settust að sumarlangt við fiskiallann, flestir, og fóru aptur á haust- in með fullar ltíktir af peniuguin. Menn af norður- og suðurlandi konm í flokkum og settust margir að. En öllu má ofbjóða. Fyrir þennan mikla að- gang hætti síldin að ganga inn á fjörð- inn. Fiskiaílinn, sem áður var að kalla i landssteinunum, fjarlægðist landið. ís- ar lögðust að mikið úr sumrinu, og grasleysi og harðir vetrnr eyðilögðu á fáum árum allt það fyrra ágæti. Norðmenn flcstir flúnir heim, en húsin standa auð ár eptir ár. Fiskurinn lækk- aði í verði meir en til hclminga, en fólkið orðið allt of margt, svo nú er fjörðurinn að falla. í Seyðisfirði eru 9 aðalból og fáein afbýli, en hitt eru allt tómthús- eða þurrabúðarmenn og eru það hjer um bil % hlutar innbúa. Má því nærri geta um ástand þeirra, sem eingöngu þurfa að lifa af stopulum sjáf- arafla, og nú er oss skrifað að heim- an, að þar muni verða hin mesta neyð í vetur, ef ekki mannfellir. Vjer telj- um víst, að á síðastliðnum vetri hefðu sumir dáið úr skorti (og inargir veikt- ust af harðrjetti), hefði ekki svo marg- ir veglyndir maunvinir bœði karlar og konur hjalpað hinum nauðstöddu, og sama munu þeir gera framvegis, en einlægt þrengir að meira og meira, og í Múlasýslu er hvergi eins mikil þörf á hjálp eins og í Seyðisfirði. í allri sýsl- tinni munu vera um 3000 manns; en vjer getum ekki með neinni vissu deilt þessari tölu á hreppana. En i Seyð- isfirði munu vera nálægt 600, — ut- an- og innansveitarmenn — og veitti ekki af að þaðan flyttu nálægt 200 manns, en úr allri sýslunni 5—600. — Þannig höfum vjer gjört yflrlit yfir árferði og efnahag i þessnm 2 syslum, og þó að margir gallar sjeu á ritgjörð þessari, þá vonum vjer að hún getiorð- ið að nokkrum notum, því fáist nóg íje til að bjarga fátækum löndum fra hungursdauða, þá ríður á að það verði þeim að notum, sem geflð er. Hinir, sem fje hafa, geta haft valið, hvort þeir vilja fara eða vera, og setti ekki að leggja þeim farareyri, því ef að margir fátækir kæmu að heiman í einu, þyrfti hjcr að vcra töluvert fje fyrirliggjandi til aö bjarga þeim i bráð, svo þeir yrðu ekki of þiing byrði löndum sínum hjer. En þeim efnuðu er líka gefið þegar þeir fríast við þyngsli, er þeir hafa af Jjeira fátæku. Vjer munum síðar bæta við ritgjörð þessa og reyna að skýra betur málcfnið, ef hinir heiðruðu ættjarðar- vinir, ritstjórar „Lögbergs", vilja ljá línum þessum rúm í sínu vinsæla |>jóð- menningarblaði, „Lögbergi". Hough & Campbell Malafrerslumenn o. s. frv. Skrifstofur: 362 Main St. Winnipeg Man. r- SUnley Ilotigh. Isaae CampboU- 298 Ross Str. hefur til söJu LIKKISTUR á allri stærð ocr hvað vandaðar, sem menn vilja, með Imgsta verði. Hjá Jiontiin fæst og allur útbúnað- ur, sem að jarðarförum lítur. TAKIÐ ÞIÐ YKKUB TIL OG HEIMSÆKIÐ AT0N. Og þið verðið steinhissa, hvað ódýrt bið getið keypt nýjar vörur, EINMITT NÚ. Miklar liyrgðir af svörtum og mis- litum kjóladúkum. 50 tegundir af nllskonar slcyrtu- efni, hvert yard 10 c. og þar yfir. Fataefni úr alull, union og bóm- ullarblandað, 20 c. og þar yfir. Karlmanna, kvenna og barnaskór með allskonar verði. Karlmanna alklæðnaður $5,00 og þar yfir. Ágætt óbrent kaffi 4 pd fyrir $1,00. Alli odyrara en nokkru sinni aður. W. H. Eaton & Co. SELKIRK, MAN. G. H. CAMPBELL GENERAL Railroai § Steamship TICKET AGENT, 471 MAEISTBEET. • WIJJIPEfi, MM. Headqnarters (or all Lines, oa undo" Allan, Inman, Domlnlon, State, Boavor. North German, Whlte Btar, Lloyd's (Bremen Llne> Cuoln, DlrectHambursLlne, Cunard, French Llne, Anchor, Itallan Line, and every other line crossing the Atlantio or Paoiflc Ocoans. Publisher or "Campbell's Steamship Guide." ThisGuidegivesfull partioularsof all lines, with Time Tabies and sailing dates. Send for it, ACENT FOR THOS. COOK 4.SONS, the oelebrated Tourist Agents of the world. PREPAID TICKETS, to bring your íriends out from öie Old Country, at lowest rates, also MONEY ORDERSAND DRAFTS on all points in Great Britain and the Con tinent. BACCACE ohecked through, and labeled for the ship by which you sail. Write for particulars. Gorrespondence an- rwered promptly. «. H. OHMPHELL, Gencral Steam8hip Agent. Í71 Main St. and C.P.R, Bepot, Winnipeg, Man. Wm. Paulson P. S. Bnnliil. PAULSON&CO. Verzla með allskonar nýjan og gamlan hOsbúnað og búsáliöld ; sjer- staklega viljum við benda lttndum olikar á, að við seljum gamlar og n ý j a r stór við I æ g s t a verði. Landar okkar út á landi geta pantað hjá okkur vörur þær, sem við auglýsum, og fengið þær ódyrari hjá okkur en nokkrum öðrum mönnum í bænum. 3o M^'kct ^t- W- - - - Winnipcg. .IABDAEFARIU. Hornið áMAiN & Makket str. Líkkistur og allt, sem til jarð- arfara þarf, ÓDÝRAST í BŒNUM. Jsg gcri mjer mesta far um, að <?eti nn* farið sein bext fram við jarðarfanr. Tehyhone Hr. 413. (Jpið dag og nótt. HUHGES St. PanlHinneapolis &IHAMTOBA BRAUTIN. Járnbrautarseðlar seldir lijer f bænum 37 6 /Hain §tc., öglinnipcg, hornið á Portaíre Ave. Jilrnbrautarseðlar seldir beina leið til St. Paul, Cliicngo, Detroit, Buffalo Toronto, Niajrara Falls, Ottawa, Quebee, Montreal, Xew York og til allra staða hjer fyrir austan og suniian. Verðið það Jægsta, sem mögulegt or. Svefnvngnar fi'ist fyr- ir alla ferðina. Lægsta fargjald til og frá Evrópu með öllutn bestu gufuskipallnum. .Tárnlirautarlestirnar leggja á stað hjeðan A. hverjum morgni kl. 9,4."), og þær standa hvervetna í fyllsta sainbandi við aðrar lestir. Engar tafir nje Óþæg- indi við tollrannsóknir fyrir þft, sem ætla til staða í Canada. Farið upp í sporvagninn, sem fer frá járn- lirauíarstöðvum Kyrraliafsbrautarf je agsins, og farið með honum beina leið til skrifstofu vorrar. Sparið yður peninga, tíma og fyrirhöfn með því að finna inig eða skrifa mjer til. H. C. McMicken, ageiit. 317 því, þvi að jeg minntist þess, að Infadoos hafði sagt, að fórna ætti fegurstu konunni. „E>á er minn hugur eins og ykkar hugur, og mín augu eins og ykkar augu. Hún er feg- urst; það er sorglegt fyrir hana, því að hún hlýt- ur að deyja!" „Já, hlýtur að deyja", skrækti Gagool, og leit með fjOrlegu augunum í áttina til vesalings stúlk- unnar; hún vissi enn ekki, hver voða-forlög biðu hennar, og stóð eitthvað 10 faðma frá okkur fyrir framan stúikna-flokk einn, og var að reita óstillingarlega oitt lilómið í krans sínuin í sund- ur, blað fyrir blað. „Hvað er þetta, konurgur" sagði jeg, 0g átti bágt með að halda gremju iniiini í sk»;fjum) „stúlkan hefur dansað vel og okkur hefur get- izt vel að henni; hún er auk þess fðgur; það væri hart að launa henni með lífiáti". Twala hló við og svaraði: „Það er siður okkar, og konurnar, sem sitja þarna hinumegin" (og hann benti á þrjá strókana) „verða að fá það sem þeim ber. Ef mjer skyhli lást að lífláta fallegustu stúlkuna í dag, þíi mundi óhamingja koma yfir mig og mína ætt. Þannig er spádómur einn a, meðal lýðs míns: ,Ef konungurinn fórnar ekki fegurstu stúlkunni & þeim degi, sem stúlkna-dansinn fer fram, til gi'milu kvennanna, sem sitja á verði á fjöllun- um, þá skal hann og hans ætt missa völdin' 31(i og skeikar ekki. Þetta eru skilaboð frá ,stjörn- unum', konungur!" Twala bretti brýrnar, og eina augað, sem í honum var, glíiði grimmdarlega, en hann sagði ekkert frekar. „Látið dansinn byrja", grenjaði hann, og á næstu sekundu stukku stúlkurnar blómkrýndu fram í flokkum, sungu hljómfagran sðng og veif- uðu fögru palmablöðunum og hvítu blómunuin. Áfram dönsuðu þær, ýmist þirluðust þær í hring, ýmist komu þær hver á móti cnnari líkt og her- flokkar; hóparnir bugðuðust og lykkjuðust hjer og þar, áfram og aptur á bak, í reglubundnura flækjum, sem yndi var á að horfa. Loks námu þær staðar, og Ijtfmandi fögur ung kona stökk fram úr röðunum og fór að dansa a táiium framini fyrir okkur með svo niiklum yndisleik og fjöri, að híin gerði flestum dansmeyjum i'i leikhúsum skömm til. Loksins hvarf hún aptur í raðirnir •órmagna, og önnur tók við af henni, og svo hver af annari, en engin jafnaðist við þ& fyrstti, hvorki að yndisþokka, Kunnáttu í dansin- um, nje fegurð. Loksins lypti konungurinn upp hendinni. „Hver þykir ykkur fegurst, hvitu menn?" spurði hann. „Sú fyrsta", sagði jeg í hugsunarlej'si. ()ð- ar en jeg hafði sleppt orðinu iðraðist jeg eptir 818 ur", svaraði jeg dapur í bragði; „því að Jjað er eins vist, eins og við ertiin lifandi, að ein- hverjir af þessum höfðingjum segja konunginum upp alla söguna, og þ;'i verður annarskonar mvrkvi, sem okkur mun ekki getast að". „Við snerum nú apttir inn í kofann og klæddum okkur, fóruin í stálskyrturnar, sem kon- ungur hafði sent okkur áður. Óðar en við vor- um komnir í þær, kom sendiboði frá Tvala i þeim erindutn að bjóða okkur að vera viðstadd- ir hinn mikla árlega „stnlkna-dans", sem þá átti að fara að halda. Við trtktuu bissur okkar og skotfæri mefl okkur, til þess að hafa það við hendina, of svo kynni að fara, að við yrðum að ílýja, eins og Infadoos hjelt, og svo lögðum við upp og bárum okkur karlitiannlega, en vorum þó innanbrjósts liræddir og skjálfandi. Xú var stt'ira Bvæðiö fvrir framan konungshúsið ólíkt því, setn það hafði verið kveldinu ^ður. I staðinn fvrir þungbúnu raðirnar af alvarlegutn lierinönnuni var nCi flokkur eptir flokk af Kúkúana stúlkum; ekki vur inikið utan á þeim af fötuin, en allar voru I>ær krj'ndar blóma-krönsum, Og iivc^r þoirra hjell ;'i pálmaviðar-blaði í annari hendinni og st^rri hvftri lilju í hinni bendinni. Mitt á atiða sv»ðinu sat Twala, konungurinn, með Gagool gi'milu við fæturna á sjer, og hjá lionum voru Infadoos, pilturinn Scragga, og hjer um bil ein tylft varð-

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.