Lögberg - 26.03.1896, Qupperneq 4
4
LÖGBERG FIMMTUDAGINN 2G. MaRZ 1896,
LOGBERG.
Geíið út að 148 PrincessSt., Winnipeg, Man.
af The Lögrekg Print’g & Publising Co’y
(Incorporated May 27, 1890),
Ritstjóri (Editor): Sigtr. Jónasson.
Business Manager: B, T. Björnson.
AiirI ýsiugra r : Smá-auglýsingar í eitt skipti 25c
yrir 30 oró eóa 1 þml. dálkslengdar, 75 cta nm mán-
udinn. A starri anglýsingum, eda auglýsingum um
lengri tíma, afsláttur eptir samningi.
VKintaÓn-skipti kaupeuda verdur ad tilkynna
skriflega og geta um fyrverand’ bústad jafnframt.
Utanáskript til afgreidslustofu bladsins er:
Tlie Lögberg Printingr A IMiblisli. Co.
P. O.Box 3B8,
Winnipeg, Man.
Utanáskripfttil ritstjórans er:
Kditor Lögberg,
P O. Box 308,
Winnipeg, Man.
— Samkvæmt landslögum er upps'ígn kaupenda á
bladiógild,nema hannsje skaldlaus. þegar hann seg-
ir upp.—Ef kaupandi, sem er í skuld vid bladid flytur
vistferlum, án þess ad tilkynna heimilaskiptin, þá er
þad fyrir dómstólunum álitin sýnileg s'ínnum fyrir
prettvísum tilgangi.
— FIMMTUUAÖINK 26. MABZ 1896.—
Enn tim svíaa-pólitík.
í f>eirn blöðum Ilkr. sem komu
út 5. og 12. þ.m. eru meir en 4 díílkar
af svtna-pólittk. Eins og áður lofuðum
vjer heilmiklu af pessum óhroða að
8 tfnast saman áður en vjer áttum
nokkuð við hann. í>að er svo óað
gengilegt verk, að hver sá, sem ekki
er siradauna peim saur og svína
pólit'k, sem Hkr. ritstjórinn stöðugt
ber á borð fyrir lesendur sína, kyn-
okar sjer við að vinna J>að í hverri
viku.
En áður en vjer eigum nokkuð
við f>að, sem eiga að vera atriði í
svlna-pólitík Hkr., viljum vjer benda
á, að J>að hiýtur að vera farið að
harðna um ástæður og afsakanir hjá
vesalings svína pólitíkar-konginum
pegar hann hefur ekki önnur ráð en
jeta upp eplir Lögbcrgi.
Lögberg sagði sem sje, og syndi
f.-am á með rökum, að pólitík Ilkr.
væri svína pólitík. Ritstjórinn neit
ar pessu ekki, enda er J>að ekki til
neins, pvt ellir.sjá pað og finna lykt-
ina af henni, og eina ráðið, sem fá-
ráðlingurinn sjer, er að fara að eins
og strákræfill, sem sagt er við að
hann sje óþokki—sem hann getur
ekki neitað að segja, að hinn sje
J>að „aptur“. Hkr.-ritstjóranam er
nú ef til vill vorkun eins og strákn-
um, ,,{>vf argur er sá sem engu verst“.
í blaðinu sem út kom 5. p. m. -
gefur Hkr. ritstj. í skyn, að vjer höf- !
um „lengi gumað af J>ví við Green-
vvayinga“, að vjer befðum alia íslend-
inga í vasa vorum og að vjer J>ar af
leiðandi rjeðum atkvæðum peirra.
Þetta er blátt áfram 1/gi. Það J>arf
nú ekki mikinn mann til að Ijúg*—
sízt eins ólíklega og Ilkr. ritstjórinn
gerir—og J>ar eð lygi, rógur og svína
pólitik er hans lielzta list, má nærri
geta, bve mikill listamaður hann er!
Sannanir IJkr. ritstjórans fyrir, að
meiri hluti fsl. kjósenda t Selkirk liafi
• greitt atkvæði roeð Baldwinson
(nefnil. undirskriptirnar) eru ekki á
marga fi.-karia, pví fyrst og fremst
munu ^msir hafa skrifað undir skjaí
Baldwinsonar J>ar, eins og í N. ísl.,
sem ekki höfðu atkvæðisrjett, og svo
viljum vjer segja ísl. I Selkirk pað
til hróss, að peir sáu, pegar til kom, að
smali og smalatík apturhaldsflokksins
(kapólska, kúgunar og auðvalds-
flokksins) voru að bjóða peim svína-
pólitík, og geðjaðist hún ekki fremur
en öðrum frjálslyndum og pjóðhollum
mönnum t fylkinu. Á meðan verið
var að narra ísl. í Nyja-ísl. og Sal-
kirk til að skrifa uodir áskoran-
ina var mönnum að eins boðið upp á
að fá íslenzkan pingmann í staðinn
fyrir enskan, en pað var svo sem ekk
verið að segja mönnum, að pað gætu
orðið tveir íslendingar í boði, og pG
síður verið að útskyra stðfnu mann-
anna og flokkanna í jiólitík. S'_o
voru sumir beðnir bara að ljá nöfnin
sfn undir skjalið og peim, sem ófúsir
voru á að skrifa undír (eða lofa að
skrifa undir fyrir sig) var sagt, að
peir væru ekki skyldugir að greiða
atkvæði með Baldwinson pó nöfnin
peirra færu á skjalið. Oll aðferðin
við undirbúning kosninganna var,
eins og allt annað hji Hkr. leiðtog
unum, er almenn mál snertir, svína-
pólitík. Ef Ilkr. ritstjórinn vill láta
oss fá nafnaskrána frá Selkirk skulum
vjer sanna, að ýrnsir menn, sem á
henni eru, hafi ekki greitt atkvæði
með Baldwinson. Annars getum vjer
pað ekki, og pað er ekki heimtandi,
af pví að vjer vitum ekki hverra nöfn
standa undir pessaii áskorun til
Baldwinsonar, sem ritstj. er að stagl-
ast á. Að pað hafi verið afdráttar-
laust gefið í skyn við kosningarnar
1892 o. s. frv. að vjer mundum bjóða
oss fram til korsninga í St. Andrews
kjördæmi, er auðvitað helber ósaun-
indi. Um pað ætti oss að vera
kunnugt, pví vjer vorum á pvl pingi.
Enda vorum vjer ekki að ferðast par
um á eptir uj>p á kostnað bins opin-
bera til að biðja um atkvæði, eins og
Mr. Baldwinson. Sama er að segja
um J>að, er Hkr. segir að átt hafi sjer
stað við sveitarstjórnar kosningarnar
1893, að pað er, svo framarlega vjer
vitum, rugl eðí. rangfærzla. Hað
sein Ilkr. liefur eptir Ilugh Black
porum vjer að fullyrða að er lýgi, og
skulum vje við tækifæri sýna að svo
er.
Nokkrir Hkringlu-forkólfar hafa
látið í veðii vaka, að J>eim hafi bara
verið um að gera að koma íslendingi
á ping, og pvi liafi peir stutt Mr.
Baldwinson. Eu svo pegar annar
íslendingur býður sig fram, svo eng-
inn vafi gat verið á, að íslendÍDgur
kæmist að í St. Andrews kjördæminu,
pá rægja J>eir og svívirða hinn ís-
lendinginn (oss) leynt og ljóst af al-
efii. Og svo pegar nú fyrsti íslend-
ingurinn er kominn á ping, hvað gera
peir pá? Þeir reyna með öllum
mögulegum meðölum, í blaði sínu og
á annan liátt, að ófrægja hann, og er
sú ofsókn pó að eins byrjuð en ekki
enduð. l>eir siguðu Ræfli (Roblah)
sínum á ísI.pingmanninn,og pó Roblah
peirra bæri bara skömm úr býtum,
pá var peirra gerð hin sama. Rarna
kemur pjöðrækDÍn pessara manna
fram í sinni rjettu mynd! Hatur og
flokks-ofstæki sumra pessara manna
er svo mikið, að peir myndu myrða
ísl. pingmanninn ef peir væru ekki
eins miklir heiglar og (>eir eru ópokk-
ar. Þeir eru búnir að koma á reglu
legri Sturlunga öld í Nýja-ísl. —
annarsstaðar hafa peir ekki getað
komið sjer mikið við — og mun sú
nýlenda seint bíða bætur pess tjóns,
sem hún hefur liðið og líður við æs-
ingar peirra, pótt ekki hafi peir vegið
með öðru en morðtólunum peirra
ættingja sinna, Loka, Marðar og Luci-
fers.
*
* •*
í J>vf Saurrennu blaðinu, sem út
kom 12. p. m., kastar tólfunum. E>að
má með sanni segja, að |>á liafi „djöf-
ullinn farið í svínið“. L>á ærðist pað
alveg, hljóp fyrir björg — og hefur
sjálfsagt drukknað í kviksyndi svína-
pólitíkuriunar í sinni eigin „stíu“.
Þar nægir Hkr. ritstjóranum ekki sín
vanalega svína pólitík, heldur fer
hann að brfgs'a oss um, að vjer sjeum
safnaðarforseti. Jæja, vjer skulum
pá leyfa oss að halda pví fram, að
vjer stöndum betur í stöðu vorri, sem
safnaðarforseti og safnaðarlimur, en
Hkr. ritstjórinn. Hann getur, eins
og hann gefur í skyn, lært dálítið af
oss í pví sem öðru. Vjer höfum ætíð
styrkt pann fjelagsskap eptir niætti í
orði og verki, eins og hvern annan
fjelagsskap, sem vjer erum í. Hkr.
rítstj, gekk nú einu sinni í söfnuðinn,
sem vjer erumforseti fyrir,og nafn hans
stendur enn á safnaðarbókunum, en
ekki sjest að hann hafi lagt annað til
safnaðarins en pað, að blað hans
stendur ætið opið fyrir hverjum peim,
er vi 11 níða söfnuð hans og kirkju-
fjelagið, sem hann stendur f. Til
pess fjelagsskapar hefur hann lagt
hið sama og til annara mála — pað,
sjálfsagt, sem hann hefur mest af,
eins og Hallgerður af ostinum stolna
— nefnilega svívirðingar, eintómar
svfvirðingar. I>að er allt sem liann
leggur til íslenzkra fjelagsmála yfir
höfuð. Eu fyrir kapóli-ku kirkjuvaldi,
Ingersollismus og vantrú berst haun.
Hvað snertir frainkomu hans í hinum
pörfust.u málum íslendinga á víssn
gamla við:
Hann er ei nema skapt og skott,
skoplega búinn stundum,
engri skepnu gerir gott;
gengur í lið með hund im!
I>að er hlægilegast af ö!lu pegar
Hkr. ritstj. er að masa um „sanngirni,
sannsögli og kurteisi“. í>að er eins
og páfagaukur sje að skrækja. Hann
hefur petta eptir öðrum, en veit ekki
hvað pað er fremur en fugltetrið
Annað hlægilegt er pað við ritstjór-
ann pegar hann er að gefa í skyn, að
hann sje ,.gentlemaður“ (maður sem
er hafinn upp yfir sauðsvartan almúg
an). Vjer pykjumst vita, hvernig á
J>ví stendur. Apturhaldstnenn hjer í
Canada kalla sig „the party og gentle-
men“ (gentlemanna ílokkinn) af pví
peir pykjast vera framhald af „tory“-
unum og aðalsmönnunum á Englandi,
sem nenntu ekki að vinna sjálfir^
heldur lifðu á sveita almennings—
eins og hinn tollverndaði aðall hjer í
landi gerir. Nú pykist ritstjórinn
tilheyra pessum flokki, og heldur pví
að hann sje gentlemaður. En oss
grunar, að hann sje ekki meiri gentle-
maður fyrir pað, pó apturlialdsmenn
noti Iiann til að vinna skarnverk sín,
hjálpa til að hneppa alpýðu pessa
lands og pessa fylkis í hlekki auð
valds og kapólsks kirkjuvalds. I>að
parf að vera gentlemans upplag í
mönnum áður en peir geta orðið sann-
ir gentlemen, pví eins og vjer höfum
áður sagt: „pað er ekki hægt að búa
til silkipung úr svinseyra“. Oss
dettur opt f hug dæmisaga ein, pegar
Hkr. ritstjórinn blæs sjálfan sig upp
eins og skænisbelg, af J>ví hann er
ritstjón (saurblaðs). Sagan er pannig:
Asni nokkur bar líkneskju af goði
einu um stræti borgar nokkurrar.
Lýðurinn hneigði sig fyrir lfkneskj-
unni og veitti lienni lotoingu. Af
pví asninn var asni (oins og allir asnar
eru) áleit hann, að lýðurinn væri að
veita sjer lotningu og ofmetnaðist
svo, að hann fór að rymja, setti upp
rassinn og sparkaði út undan sjer fót-
unum. En pá var liann laminn svo
með svipum og lurkum,að hann hætti,
og bar ætið örkuml eptir. IJkr.
ritstjórinn ætti að láta hrakför asnans
I dæmisögunni verða sjer að varnaði.
Oss dettur ekki í hug að fara
aptur út í ákæru-rugl „Roblins á
pingi“ viðvfkjandi kjörseðlinum í
Morris 1892 að öðru en pvl, að brjef
lloblins haggar ekki hið minnsta pví,
er vjer höfðum sagt um pað atriði af
peirri ástæðu, að tvær lygar gera ekki
einn sannleika, nefnilega lygar Hkr.
og Roblins. Allir vita, að Roblin
hefur sagt, að pað sje ekki að marka
hvað hann segi, pegar hann tali um
póiitík, og allir vita að petta er satt.
Eins er með Ilkr. Þar kemur frain
[>essi andlegi bjónasvipur með peim.
Hkr. ritstj. dýrkar alla pólitiska mis-
indismenn eins og t. d. Sir Charles
Tupper, Roblin & Co. af pví peir eru
menn eptir hjarta hans, en niðir alJa
beztu og heiðvirðustu menn landsins*
Honum fer eins og Gyðingum, sem
vildu heldur dýrka kálf, er peir höfðu
sjálfir búið til og gert að guði, en
hinn sanna Jehóva.
Hvað alla pessa eiða snertir, sein
Hk.r er að japla um að Roblin hafi
verið með, pá er ekkert að marka
slíkt. Eins og allir vita er ekki hægt
að koma ábyrgð fram gegi mönnura
fyrir aðra eins eiða, nema málin komi
fyrir rjett og hægt sje að sanna, að
menn hafi vísvitandi framið meinsærif
en nú eru pessi mál svo vaxin, að
ómögulegt er að pau komi fyrir rjett
hjeðan af, og f pví hróksvaldi skáka
pessir heiðursmenn. I>að er eitt af
ópokkabrögðum apturhaldsmanna, að
fá fáráðlinga og samvizkulausa menn
til að gefa eiðfestar skýrslur um alls*
konar lygar og jafnvel að fremja beint
meinsæri. Til að sanr.a petta purfum
vjer að eins að minna á, hvað peil
hafa brallað við kosningar, t. d»
Chamberlain, sem lenti í fangelsi fyr'r
pað. I>eir hafa meira að segja narrað
íslendÍDga út í að gera slíkt.
t>að er beinlfnis hlægilegt pegai
málgagn apturhaldsflokksins, llkr. et
að bölsótast út af pvf, að nokkrir
menn hafi ekki komist á kjörskrá í
Dauphin eða annarsstaðar, pó pað
náttúrlega væri peirraeigin forsómuD
að kenna. íslendingum er kunnugt>
að aptnrhaldsflokkurinn hefur leitað
allra bragða til að bola íslendinga
tugum saman út af kjörskrá í hvert
sinn ognýiar kjörskrár eru samdar,
hafa haft menn til að sverja pá úl af
kjörskrá. Hvers vegna gera aptur-
haldsmenn petta? Af pví náttúrlega
að peir eru hræddir um, að íslending"
ar greiði atkvæði á móti sjer og
svína-pólitík sinni. I>ess vegna eru
J>eir allt af að reyna að svipta p'*
atkvæðisrjetti.
llkr. ritstj. gefur f skyn, að Mani-
tobastjórnin liafi leyft að framdir væru
margfaldir glæpir til að bola Robl'D
frá 1892. Hann er ætfð að heimta
sannanir af öðrum, en reynir aldrei a®
sanna neitt sjálfur. Sanni hann dú
petta; annars er liann meðsekur >
pessum „margföldu glæpum“.
Ritstj. iíkr. kallar frjálslyndD
pingmennina á Manitoba pingi „hiD
skitnu tól“ stjórnarinuar. Þetta er
sýnishorn af „kurteisi,, ritstjórans.
nokkur maður er „skitið tól“ pá er
ritstj. Hkr. J>að. Ilann hefur reyD®
og reynir að ofurselja landa sfna k»*
pólsku klerkavaldi og auðvalds kúg’
un. Hann er verri en Júdas, pvl
348
upp seinna. Hann var ánægður með pað, eÍDS og nú
stóð, að sitja og reykja og hlusta á órninn af hinum
ýmsu skemmtunum, sem hann átti von á í framtið-
íddí. Að vísu var hann að eins að byrja hina löDgu
sjóferð sfna til landsins par sem hann bjóst við að
koma gulli sínu í peninga; pað gat komið fyrir, að
hann yrði myrtur næstu nótt, eða einhverja aðra
nótt, og að pegar brigskipið kæmi inn á höfn með
hinn gullna farm sinn, pá yrði hann ekki yfirmaður
pess; pað var mögulegt, að hundrað önnur slys
kæmu fyrir sem hindruðu, að hann nyti ánægjunnar,
sem honum virtist vera framundan sjer; en óham-
ingja getur vofað yfir öllu, sem menn eru að gera
eða geta gert, svo hann hugsaði sjer að láta slíkt
ekki trufla sig nú sem stæði.
Allir á „Miranda“ voru fegnir að hvíla sig og
gleðja sig, hver eptir pvf sem geðslag hans var, við
vonina um fraintfðina. Hvað snerti að Djóta nokk-
urra hagsmuna af hejipni sinni sem stæði, pá var
engin von um pað. Grjótið og sandurinn, sem skip-
verjar böfðu fleygt úr skipinu, var allt að einu góð
kjalfesta og gullið, sem J>eir höfðu látið í pað í stað-
inn. I>essi hugsun prengdi sjer inn á Burke og pví
sagði hann:
„Kapteinn, álítið pjer ekki að J>að væri rjettast,
að fara inn á einhverja höfn og kaupa ýmislegt sæl-
gæti og vínföng. Ef við erum svo efnaðir, að við
getum lifað sælkera lífi, hvf skylduinvið ekki býrja á
J>ví strax?“
357
komst hann samt að bryggjunni; og eptír að hafa
hvílt sig um stund á J>verslá undir henni, klifraði
hanu varlega upp á hana. E>að var enginn maður
á bryggjunni, svo liann gekk upp eptir lienni og upp
í bæinn. Hann hafði aldrei kornið til Valparaiso, og
vissi pví ekkert annað um bæinn en pað,að hann væri
stór og að sjómenn kæmu pangað; og hann var
alveg viss uin, að hann myndi finna par einhverja
búð, sem whiskey væri selt í. I>ar ætlaði hann að
fá sjer staup af pví—ef til vill tvö—eða ináske prjú
—en fara síðan út á skipið eins og Mr. Burke hefði
gert. Hann yrði auðvitað að synda miklu lengra en
Burke hefði orðið að gera, en hann áleit, að hann
væri miklu betri sundmaður en stýrimaðurinn; liann
bjóst par að auki við, að komast til baka miklu Ijett-
ar en honum gekk að ná í land, pví að vvhiskcy-ið
mundi gera sig sterkan og glaðan, svo hann gæti
leikið sjer við öldurnar.
Inkspot fann búð, og var hún býsna óhreinleg
—en par var selt whiskey, og pað var honum nóg.
Inkspot var greindastur af svertingjunum á „Mir-
anda“, að undanteknum Maka, og hafði pví lært
býsna mörg orð bæði í ensku ög spönsku; en lion-
um gekk samt illa að láta nokkra hugmynd í ljósi
ineð orðunum, sem hann hafði lært. Meðal pessara
orða var samt eitt, sem hann bar betur fram en
nokkurt hinna, og sem menn ætíð höfðu skilið J>eg-
ar hann bar pað fram—hvort heldur á ensku eða
352
stund liðinni komu J>eir til baka, og sagði ShirleJ
kaptein Horn pá, að yfir stýrimaðurinn á gufuskipiD11
pekkti hann og hefði tekið að sjer með mestu ánægju
að koma brjefinu í póstinn.
Báturinn var pví strax tekinn upp á skfpið of>
kallað á alla skipshöfnina til að liafa akkerið upp*
En skipshöfnin kom ekki öll. Einn svertingjaD11
vantaði, og var J>að stór, geðgóður inaður, sem, ^
pví ómögulegt var að bera fram Afríku-nafn haoSt
var kallaður Inkspot. Detta var nú mjög raunaleg1
eins og á stóð, og yfirgnæfði nærri gleðina seD1
kapteinninn hafði haft af að senda brjefið áleiðis ^
vina si.ina á Frakklandi.
E>að var undarlegt, að Inkspot skyldi bafa stolG
burt af skipinu, pvl pað var langt sund í land,
livaða ástæðu gat hann par að auki haft til að ynr'
gefa landa sína og fara til alveg ókunnugra manD»-
Öll skipshöfnin hafði unnið saman í svo miklu bró®'
erni og sýnt svo mikla trúmennsku, að kapteinniD11
var farinn að treysta henni meira en hann bafð*
nokkurn tíma áður treyst sjómönnum.
Yfirmennirnir hjeldu ráðstefnu um, hvað gef>
skyldi, og voru ekki lengi að komast að peirri niðof'
stöðu, að pað væri hættulegt og árangurslaust ^
liggja parna lengur eða senda bát I land til að f»r>
að leita að svertingjanum. Ef farið væri að hal^
spurnum fyrir strokumanninn í landi, myndi vet*
farið að spyrja að livernig stæði á skipinu, og ef
Tnkspot hefði verið full alvara með að strjúka ^